§1.1Ὠριγένης Ἀφρικανῷ ἀγαπητῷ ἀδελφῷ ἐν Θεῷ Πατρὶ διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ ἁγίου παιδὸς αὐτοῦ (16) εὖ πράττειν.
俄利根向在父神中通过其圣子耶稣基督而成为亲爱弟兄的阿非利加努斯 (16) 致以问候。
Ἡ μὲν σὴ ἐπιστολὴ, διʼ ἧς ἐμάνθανον ἐνέφηνας περὶ τῆς ἐν τῷ Δανιὴλ φερομένης ἐν ταῖς Ἐκκλησίαις Σωσάννης, βραχεῖα μέν τις εἶναι δοκεῖ· ἐν ὀλίγοις δὲ πολλὰ προβλήματα ἕχουσα, ὧν ἕκαστον ἐδεῖτο οὐ τῆς τυχούσης ἐξεργασίας, ἀλλὰ τοσαύτης, ὥστε ὑπερβαίνειν τὸν ἐπιστολικὸν χαρακτῆρα, καὶ συγγράμματος ἔχειν (17) περιγραφήν.
你那封让我得知你对教会中流传于《丹尼尔书》中的苏珊娜故事所提意见的来信,看似简短;但其中寥寥数语却包含了诸多问题,每一个问题所需要的都不是寻常的探究,而是如此之巨,以至于超出了书信的体裁,而具有 (17) 论著的轮廓。
Ἐγὼ δὲ τὸ ἐμαυτοῦ τῆς διανοίας μέτριον, ὅση δύναμις, κατανοῶν, ἵνα μὴ ἀναισθητοίην ἐμαυτοῦ, θεωρῶ, ὅτι ἀπολείπομαι τῆς ἀπαιτουμένης ἀκριβείας εἰς τὴν ἀντιγραφὴν τῆς ἐπιστολῆς σου· ὡς καὶ οὐδʼ ὀλίγαι τῆς ἐν Νικομηδείᾳ διατριβῆς ἡμέραι μοι διήρκουν πρὸς τὸ κὰν κατὰ τὴν παροῦσαν λέξιν περὶ ὧν ἐξήτησας καὶ ἁπῄτησάς με, ἐπιστεῖλαί σοι.
而我,尽力审视自己智识的局限,以免对自己毫无自知之明,我发现自己无法达到你来信所要求的严密性;以至于我在尼科米底亚停留的不少日子,也完全不够我至少根据现有的措辞,就你向我询问和索要的问题给你写信回复。
Διόπερ συγγνώμην ἀπονέμων τῇ τε μετριότητί μου καὶ τῇ ἀπὸ τοῦ καιροῦ στενοχωρίᾳ, ἕντυχε τῇ ἐπιστολῇ μετὰ πάσης εὐνοίας (. 18), συνεισφέρων εἴ τι ὑφʼ ἡμῶν παραλέλειπται.
因此,请对我的局限和时间的紧迫予以宽恕,怀着完全的善意阅读这封信 (.18),并补足我们所遗漏的任何内容。
§1.2Καὶ πρῶτόν γε ἕφασκες, ὅτι ἡνίκα διελεγόμην τῷ ἑταίρῳ ἡμῶν Βάσσῳ (19), καὶ συνεχρώμην τῇ τοῦ Δανιὴλ νεωτέρου προφητεύσαντος περὶ τῶν κατὰ τὴν Σωσάνναν Γραφῇ, τοῦτο πεποίηκα, ὡς λανθάνοντός με τοῦ μέρους τοῦ βιβλίου κεκιβδηλευμένου ὅντος.
首先,你曾说,当我与我们的同伴巴索斯讨论时 (19),我使用了关于预言了苏珊娜事件的年轻丹尼尔的圣经,我这样做就好像我没有注意到该书的这一部分是伪作一般。
Καὶ ἕλεγες τὴν περικοπὴν ταύτην ἐπαινεῖν μέν πως ὥς τι χαρίεν· ἔφασκες δὲ ψέγειν ὡς οὖσαν σύγγραμμα νεωτερικὸν καὶ πεπλασμένον· καὶ ὅτι, ὡς οὐδὲ Φιλιστίων ὁ μῖμος, ἐχρήσατο ἀναπλάσας (20) τὸ συγγραμμάτιον τῇ τῶν ὀνομάτων γειτνιάσει, πρίνου πρὸς πρίσιν, καὶ σχίνου πρὸς σχίσιν· Ἅπερ κατὰ μὲν τὴν Ἐλλήνων φωνὴντοιαῦτα εἶναι δοκεῖ (21), κατὰ δὲ τὴν Ἑβραίων οὐδαμῶς.
你还说,你虽然在某种程度上赞赏这段文字的优美,但你又说你指责它是一部现代且虚构的著作;而且说,甚至连滑稽剧作家菲里斯蒂昂在虚构 (20) 他的小作品时,也没有利用这种词语的近音,即“栎树”(prinos)对“锯切”(prisis),以及“黄连木”(schinos)对“分裂”(schisis);这些 (21) 在希腊人的语言中似乎是这样的,但在希伯来人的语言中却完全不是。
Ἴσθι τοίνυν πρὸς ταῦτα, τί χρὴ ἡμᾶς πράττειν οὐ περὶ τῶν κατὰ Σωσάνναν μόνον (22), ἐν μὲν τῷ καθʼ Ἕλληνας Ἑλληνικῷ φερομένων ἐν πάσῃ Ἐκκλησίᾳ Χριστοῦ, παρὰ δὲ Ἑβραίοις μὴ κειμένων· οὐδὲ περὶ τῶν, ὡς ἔφασκες, ἄλλων δύο περικοπῶν τῶν ἐπὶ τέλει τοῦ βιβλίου περί τε τῶν κατὰ τὸν Βὴλ, καὶ τὸν δράκοντα ἀναγεγραμμένων, οὐδ’ αὐτῶν ἐν τῷ Δανιὴλ τῶν Ἑβραίων γεγραμμένων· ἀλλὰ καὶ περὶ ἄλλων μυρίων, ἃ κατὰ τὴν μετριότητα ἡμῶν τοῖς Ἑβραῖκοῖς συγκρίναντες ἀντιγράφοις τὰ ἡμέτερα (23). πολλαχοῦ εὕρομεν.
那么,针对这些情况,你应当知道我们该如何行事,不仅关于苏珊娜的事 (22) ——这在每一个基督教会中都流传于希腊人的希腊语译本中,但在希伯来人那里却不存在;也不仅关于你所说的、在该书末尾记载的关于贝尔和龙的另外两个段落——它们在希伯来人的《丹尼尔书》中同样没有记载;而且关于其他无数的地方,我们在自己有限的能力下,将我们的抄本与希伯来语抄本进行对比时 (23),在许多地方都发现了差异。
Ἐν μὲν γὰρ αὐτῷ τῷ Δανιὴλ περὶ τῆς καμίνου τῆς καομένης, τὸ « πεπεδημένοι » εὕρομεν· ἐν δὲ τοῖς ἡμετέροις ἀντιγράφοις περισσεύοντα παρὰ τὰ ἐν τοῖς Ἑβραϊκοῖς ἕπη οὐκ ὀλίγα, ὥν ἀρχὴ κατὰ μέν τινα τῶν φερομένων ἐν ταῖς ἐκκλησίαις ἦν οὕτως· « Προσηύξαντο Ἀνανίας, καὶ Ἀζαρίας, καὶ Μισαὴλ, καὶ ὕμνησαν τὸν Κύριον· » ἕως τοῦ « Εὐλογεῖτε πάντες οἱ σεβόμενοι Κύριον τὸν Θεὸν τῶν θεῶν.
因为在《丹尼尔书》本身关于燃烧的火炉中,我们发现了“被捆绑”一词;但在我们的抄本中,存在着不少超出希伯来语内容的诗行,在某些教会流传的抄本中,其开头是这样的:“阿纳尼亚、阿扎里亚和米萨埃尔祈祷并赞美主……”直到“所有敬畏万神之神主的人,请赞美主。
Ὑμνεῖτε καὶ ἐξομολογεῖσθε, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἕλεος αὐτοῦ, καὶ εἰς τὸν αἰῶνα τῶν αἰώνων.
赞美并称谢祂,因为祂的慈爱永远长存,直到世世代代。
Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἀκοῦσαι τὸν βασιλέα ὑμνούντων αὐτῶν, καὶ ἐθεώρει αὐτοὺς ζῶντας. » Κατὰ δὲ ἕτερα· « Καὶ περιεπάτουν ἐν μέσῳ τῆς φλογὸς ὑμνοῦντες τὸν Θεὸν, καὶ εὐλογοῦντες τὸν Κύριον· » ἕως τοῦ· « Εὐλογεῖτε πάντες οἱ σεβόμενοι τὸν Κύριον τὸν Θεὸν τῶν θεῶν.
当王听见他们赞美并看见他们活着的时候……”而根据其他的抄本,则是:“他们在火焰中行走,赞美神并称颂主……”直到:“所有敬畏万神之神主的人,请赞美主。
Ὑμνεῖτε καὶ ἐξομολογεῖσθε, ὅτι εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας τὸ ελεος αὐτοῦ.
赞美并称谢祂,因为祂的慈爱直到永远。
» Συνῆπτο δὲ ἐν τοῖς Ἑβραῖκοῖς τό· « Καὶ οἱ ἄνδρες ἐκεῖνοι οἱ τρεῖς Σεδρὰχ, Μισὰχ, Ἀβδενεγὼ, ἔπεσον εἰς μέσον τοῦ πυρὸς πεπεδημένοι· » τό τε « Ὁ βασιλεὺς ὁ Nαβουχοδονόσορ ἐθαύμασε, καὶ ἀνέστη ἐν σπουδῇ, καὶ ἀπεκρίθη, καὶ εἶπε τοῖς μεγιστᾶσιν αὐτοῦ.
”而在希伯来语中,直接相连的是:“这三个男人,沙德拉、米沙、阿贝德尼歌,被捆绑着落入火中”以及“尼布甲尼撒王惊奇,急忙站起来,回答并对他的重臣们说”。
» Οὕτω γὰρ Ἀκύλας (24) δουλεύων τῇ Ἑβραῖκῇ λέξει ἐκδέδωκεν εἰπών· φιλοτιμότερον πεπιστευμένος παρὰ Ἰουδαίοις (25) ἡρμηνευκέναι τὴν Γραφήν· ᾧ μάλιστα εἰώθασι οἱ ἀγνοοῦντες τὴν Ἑβραίων διάλεκτον χρῆσθαι, ὡς πάντων μᾶλλον ἐπιτετευγμένῳ.
因为阿居拉 (24) 就是这样忠实于希伯来语词句而出版其译本的,他在犹太人中 (25) 被认为更严谨地翻译了圣经;那些不懂希伯来语的人最习惯使用他的译本,认为他比所有人都要成功。
Τὰ δὲ παρʼ ἡμῖν ἀντίγραφα, ὧν καὶ τὰς λέξεις ἐξεθέμην, τὸ μὲν ἦν κατὰ τοὺς Ο΄· τὸ δὲ ἕτερον καοτί καὶ ὥσπερ παρʼ ἀμφοτέροις ἕκειτο (26) τὸ περὶ τὴν Σωσάνναν, ὡς σὺ φὴς, πλάσμα, καὶ αἱ τελευταῖαι ἐν τῷ Δανιὴλ περικοπαί (27)· οὕτω καὶ ταῦτα ἐν ἕπεσιν,ὡς τοχασμῷ εἰπεῖν, τυγχάνοντα διακοσίοις καὶ πρός.
而我们手中的抄本(我也已将其文句列出),一份是根据七十人译本,另一份是根据狄奥多田译本 (26);正如你所说的,关于苏珊娜的虚构故事以及《丹尼尔书》末尾的段落存在于这两者之中一样 (27),这些段落也同样存在于其中,粗略估计,约有两百多行。