Humanitext Reader

希波克拉底 · 预后学 §12-14

根据尿液呕吐物与痰液性状推断预后

第 5 段,共 10 段 · 希腊语

内容简介

第12章至第14章详细阐述了根据尿液、呕吐物以及痰液的具体特征和状态,来预测疾病的病程、治愈可能性或迫在眉睫的生命危险的各种指征。

§1212. Τὸ δὲ οὖρον ἄριστόν ἐστιν, ὅταν ᾖ λευκή τε ἡ ὑπόστασις, καὶ λείη, καὶ ὁμαλὴ παρὰ πάντα τὸν χρόνον, ἔστ᾿ ἂν κριθῇ ἡ γοῦσος·
12. 关于尿液,最优秀的是其沉淀物呈白色、细腻且在病症得到转归之前的全过程中始终均匀;因为这预示着安全以及病症将是短期的。
σημαίνει γὰρ ἀσφάλειάν τε καὶ νούσημα ὀλιγοχρόνιον ἔσεσθαι. Εἰ δὲ διαλείποι, καὶ ποτὲ μὲν καθαρὸν οὐρέοιτο, ποτὲ δὲ ὑφίσταται τὸ λευκὸν καὶ λεῖον, χρονιωτέρη γίγνεται ἡ νοῦσος καὶ ἧσσον ἀσφαλής.
但如果尿液时断时续,时而排出清澈的尿液,时而有白色且细腻的沉淀物,则病症会延长且较不安全。
Εἰ δὲ εἴη τό τε οὖρον ὑπέρυθρον καὶ ἡ ὑπόστασις αὐτέου ὁμοίη καὶ λείη, πολυχρονιώτερον μὲν τοῦτο τοῦ πρώτου γίγνεται, σωτήριον δὲ κάρτα.
如果尿液微红,且其沉淀物也同样呈微红且细腻,这比第一种情况更长久,但极其有利。
Κριμνώδεες δὲ ἐν τοῖσιν οὔροισιν αἱ ὑποστάσιες, πονηραί· τουτέων δέ εἰσι κακίους αἱ πεταλώδεες· αἱ λευκαὶ δὲ καὶ λεπταὶ, κάρτα φλαῦραι· τουτέων δ᾿ ἔτι κακίους εἰσὶν αἱ πιτυρώδεες.
尿液中呈粗粉状的沉淀物是不妙的;比这些更坏的是呈鳞片状的;而呈白色且稀薄的则是极差的;比这些更坏的仍是呈糠状的。
Νεφέλαι δὲ ἐμφερόμεναι τοῖσιν οὔροισι, λευκαὶ μὲν ἀγαθαὶ, μέλαιναι δὲ φλαῦραι.
漂浮在尿液中的云状物,若是白色的则好,若是黑色的则差。
Ἔστ᾿ ἂν δὲ πυῤῥόν τε εἴη τὸ οὖρον καὶ λεπτὸν, σημαίνει τὸ νούσημα ἄπεπτον εἶναι· ἢν δὲ καὶ πουλυχρόνιον εἴη τοἰοῦτον ἐὸν, κίνδυνος μὴ οὐ δυνήσεται ὁ ἄνθρωπος διαρκέσαι, ἔστ᾿ ἂν πεπανθῇ ἡ νοῦσος.
只要尿液呈黄红色且稀薄,就预示着病症未成熟;如果这种情况持续很长时间,则有病人可能无法支撑到病症成熟的危险。
Θανατωδέστερα δὲ τῶν οὔρων τά τε δυσώδεα καὶ ὑδατώδεα καὶ μέλανα καὶ παχέα· ἔστι δὲ τοῖσι μὲν ἀνδράσι καὶ τῇσι γυναιξὶ τὰ μέλανα τῶν οὔρων κάκιστα, τοῖσι δὲ παιδίοισι τὰ ὑδατώδεκ.
在尿液中,比这些更致命的是恶臭、水状、黑色且浓稠者;对于成年男女,黑色尿液是最坏的,而对于儿童,水状尿液是最坏的。
Ὁκόσοι δ᾿ ἂν οὖρα λεπτὰ καὶ ὠμὰ οὐρέωσι πουλὺν χρόνον, ἢν τἄλλα ὡς περιεσομένοισι σημεῖα ᾖ, τουτέοισιν ἀπόστασιν δεῖ προσδέχεσθαι ἐς τὰ κάτω τῶν φρενῶν χωρία.
对于长期排出稀薄且未成熟尿液的人,如果其他征兆表明会生还,则应预料在横膈膜以下的区域会发生脓肿。
Καὶ τὰς λιπαρότητας δὲ τὰς ἄνω ἐφισταμένας ἀραχνοειδέας μέμφεσθαι· ξυντήξιος γὰρ σημεῖα.
对于表面漂浮的如蜘蛛网般的油质,也应当予以否定;因为它们是消瘦的征兆。
Σκοπέειν δὲ χρὴ τῶν οὔρων, ἐν οἷσιν αἱ νεφέλαι, ἤν τε ἂνω, ἤν τε κάτω ἔωσι, καὶ τὰ χρώματα ὁκοῖα ἴσχουσι, καὶ τὰς μὲν κάτω φερομένας ξὺν τοῖσι χρώμασιν, οἷσιν εἴρηται, ἀγαθὰς εἶναι νομίζειν καὶ ἐπαινέειν, τὰς δὲ ἄνω ξὺν τοῖσι χρώμασιν, οἷσιν εἴρηται, κακὰς εἶναι, καὶ μέμφεσθαι.
必须观察尿液中的云状物是居上还是居下,以及它们具有什么颜色;那些向下沉并带有上述颜色者应被认为是有利的并予以赞赏,而那些向上浮并带有上述颜色者则是恶劣的并应当予以否定。
Μὴ ἐξαπατάτω δέ σε, ἤν γε ἡ κύστις τι νούσημα ἔχουσα τῶν οὔρων τὰ τοιαῦτα ἀποδιδῷ· οὐ γὰρ τοῦ ὅλου σώματος σημεῖόν ἐστιν, ἀλλ᾿ αὐτῆς καθ᾿ ἑωυτῆς.
如果膀胱本身患有某种疾病而使尿液呈现此类特征,请不要被其欺骗;因为这并非全身的征兆,而仅是膀胱本身的征兆。
§1313. Ἔμετος δὲ ὠφελιμώτατος ὁ φλέγματος καὶ χολῆς ξυμμεμιγμένων ὅτι μάλιστα· καὶ μὴ παχὺς κάρτα, μηδὲ πολὺς ἐμεέσθω·
13. 呕吐最有利的是粘液与胆汁尽可能混合在一起;且不可过稠,也不可大量吐出;因为那些较不混合的呕吐物更为恶劣。
οἱ γὰρ ἀκρητέστεροι κακίους εἰσίν. Εἰ δὲ εἴη τὸ ἐμεύμενον πρασοειδὲς, ἢ πελιὸν, ἢ μέλαν, ὅ τι ἂν ᾖ τουτέων τῶν χρωμάτων, νομίζειν χρὴ πονηρὸν εἶναι· εἰ δὲ καὶ πάντα τὰ χρώματα δ ωὀτὸς ἄνθρωπος ἐμέοι, κάρτα ὀλέθριον τοῦτο γίγνεται· τάχιστον δὲ θάνατον σημαίνει τὸ πελιὸν τῶν ἐμεσμάτων, εἰ ὄζει δυσῶδες.
如果吐出物呈韭菜绿色、或青黑、或黑色,不论是这些颜色中的哪一种,都必须认为是不妙的;如果同一个人吐出所有这些颜色,这会变得极其致命;而在呕吐物中,青黑者若伴有恶臭,则预示着最快的死亡。
Πᾶσαι δὲ αἱ ὑπόσαπροι καὶ δυσώδεες ὀσμαὶ κακαὶ ἐπὶ πᾶσι τοῖσιν ἐμεομένοισιν.
在所有呕吐物中,一切微腐和恶臭的气味都是不妙的。
§1414. Πτύελον χρὴ ἐπὶ πᾶσι τοῖσιν ἀλγήμασι τοῖσι περὶ τὸν πλεύμονα καὶ τὰς πλευρὰς ταχέως τε ἀναπτύεσθαι καὶ εὐπετέως, ξυμμεμιγμένον τε φαίνεσθαι τὸ ξανθὸν ἰσχυρῶς τῷ πτυέλῳ.
14. 关于痰,在所有关于肺部和侧腹的疼痛中,应当迅速且轻易地咳出,且应当显得强烈的黄色与痰液充分混合。
Εἰ γὰρ πολλῷ ὕστερον μετὰ τὴν ἀρχὴν τῆς ὀδύνης ἀναπτύοιτο, ξανθὸν ἐὸν, ἢ πυῤῥὸν, ἢ πολλὴν βῆχα παρέχον, ἢ μὴ ἰσχυρῶς ξυμμεμιγμένον, κάκιον γίγνεται· τό τε γὰρ ξανθὸν ἄκρητον ἐὸν κινδυνῶδες, τὸ δὲ λευκὸν καὶ γλίσχρον καὶ στρογγύλον ἀλυσιτελές.
因为如果是在疼痛开始后很久才咳出,呈现黄色、或赤黄色、或引起剧烈的咳嗽、或混合得不强烈,则会变得更糟;因为未混合的黄色是危险的,而白色、粘稠且呈圆形的痰液则是无益的。
Κακὸν δὲ καὶ τὸ χλωρὸν ἐὸν κάρτα καὶ τὸ ἀφρῶδες· εἰ δὲ εἴη οὕτως ἄκρητον ὥστε καὶ μέλαν φαίνεσθαι, δεινότερόν ἐστι τοῦτο ἐκείνων· κακὸν δὲ καὶ ἢν μηδὲν ἀνακαθαίρηται, μηδὲ προΐῃ ὁ πλεύμων, ἀλλὰ πλήρης ἐὼν ζέῃ ἐν τῇ φάρυγγι.
呈极度青绿色和泡沫状的也是不妙的;如果它未混合到甚至显得呈黑色的程度,这比那些更为恐怖;而如果什么也清理不出来,肺部不予排出,而是满溢着并在喉咙里沸腾,这也是不妙的。
Κορύζας δὲ καὶ πταρμοὺς ἐπὶ πᾶσι τοῖσι περὶ τὸν πλεύμονα νουσήμασι προγεγονέναι, ἢ ἐπιγενέσθαι, κακόν· ἀλλ᾿ ἐν τοῖσιν ἄλλοισι νουσήμασι τοῖσι θανατωδεστάτοισιν οἱ πταρμοὶ λυσιτελέουσιν.
在所有关于肺部的疾病中,在此之前发生或在此之后发生的感冒流涕和喷嚏都是不妙的;但在其他最致命的疾病中,喷嚏是有益的。
Αἵματι δὲ ξυμμεμιγμένον μὴ πολλῷ πτύελον ξανθὸν ἐν τοῖσι περιπλευμονικοῖσιν, ἐν ἀρχῇ μὲν τῆς νούσου πτυόμενον, περιεστικὸν καὶ κάρτα ὠφελεέι· ἑβδομαίῳ δὲ ἐόντι καὶ παλαιοτέρῳ ἧσσον ἀσφαλές.
在肺炎患者中,在病症初期咳出的、混合有不多血液的黄色痰液预示着生还且非常有利;但在第七天或更晚时,则较不安全。
Πάντα δὲ πτύελα πονηρά ἐστιν ὁκόσα ἂν τὴν ὀδύνην μὴ παύῃ.
所有不能平息疼痛的痰液都是不妙的。
Κάκιστα δὲ τὰ μέλανα, ὡς διαγέγραπται.
最坏的是黑色者,正如已描述过的那样。
Τὰ δὲ παύοντα ὀδύνην, πάντων ἀμείνω ἀναπτυόμενα.
而那些能平息疼痛的痰液,是所有咳出的痰液中最好的。

词汇与语法注释

  1. p.140ἔστ᾿ ἂν κριθῇ ἡ γοῦσος — 表示时间界限的连词 ἔστε(直到……)与助词 ἄν 结合,后接不定过去时虚拟语气被动态 κριθῇ,指明了直到病症得到解决(达到危机期)的时间界限。此外,γοῦσος 是 νοῦσος(疾病)的抄本或印刷错误。
  2. p.140κίνδυνος μὴ οὐ δυνήσεται — 由表示担忧的名词 κίνδυνος(危险)引导,采用 μὴ οὐ 结合直说语气将来时(δυνήσεται)的形式,表示“恐无法(支撑)的担忧或危险”。当主句含有否定或消极概念时,常使用双重否定 μὴ οὐ 来加强从句内部的否定语气。
  3. p.142Ὁκόσοι δ᾿ ἂν οὖρα λεπτὰ καὶ ὠμὰ οὐρέωσι πουλὺν χρόνον... τουτέοισιν ἀπόστασιν δεῖ προσδέχεσθαι — 由 Ὁκόσοι 引导的一般条件关系从句(“所有……的人”)在主句中被指示代词的与格 τουτέοισιν(“在这些人中”)所承接的照应结构。这一句式明确了主句中无人称动词 δεῖ(“必须”)的作用对象。
  4. p.144ἀκρητέστεροι — 形容词 ἄκρητος(无混合的、纯粹的)的比较级。在此处指粘液与胆汁未能混合,而是以各自独立(纯粹)的状态被吐出,说明这种状态的预后更为恶劣。
  5. p.144ὅ τι ἂν ᾖ τουτέων τῶν χρωμάτων — 由复合关系代词 ὅστις、连词 ἄν 及虚拟语气 ᾖ 构成的一般化或让步关系从句,修饰前文,意为“在这些(前述)颜色中,不论它是其中的哪一种”。

引用这一段

希波克拉底, 预后学 §12-14. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0627.tlg003.humanitext-grc1:12-14

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。