Humanitext Reader

波利比奥斯 · 历史 §1.35.1-1.35.10

从马尔库斯的受难与他人不幸中汲取历史教训

第 35 段,共 1311 段 · 希腊语

内容简介

在罗马战败和马尔库斯被俘的背景下,作者讨论了历史教训的重要意义,强调了通过他人的不幸进行历史教育的益处。

§1.35.1ἐν ᾧ καιρῷ πολλά τις ἂν ὀρθῶς ἐπισημαινόμενος εὕροι πρὸς ἐπανόρθωσιν τοῦ τῶν ἀνθρώπων βίου συντελεσθέντα.
ἐν ᾧ καιρῷ πολλά τις ἂν ὀρθῶς ἐπισημαινόμενος εὕροι πρὸς ἐπανόρθωσιν τοῦ τῶν ἀνθρώπων βίου συντελεσθέντα. 在这一时刻,如果有人正确地予以关注,就会发现发生了许多有助于纠正人类生活的事情。
§1.35.2καὶ γὰρ τὸ διαπιστεῖν τῇ τύχῃ, καὶ μάλιστα κατὰ τὰς εὐπραγίας, ἐναργέστατον ἐφάνη πᾶσιν τότε διὰ τῶν Μάρκου συμπτωμάτων·
καὶ γὰρ τὸ διαπιστεῖν τῇ τύχῃ, καὶ μάλιστα κατὰ τὰς εὐπραγίας, ἐναργέστατον ἐφάνη πᾶσιν τότε διὰ τῶν Μάρκου συμπτωμάτων· 因为不对命运抱有盲目信任,尤其是在顺境之中,当时通过马尔库斯的遭遇,对所有人来说显露得最为清楚。
§1.35.3ὁ γὰρ μικρῷ πρότερον οὐ διδοὺς ἔλεον οὐδὲ συγγνώμην τοῖς πταίουσιν παρὰ πόδας αὐτὸς ἤγετο δεησόμενος τούτων περὶ τῆς ἑαυτοῦ σωτηρίας.
ὁ γὰρ μικρῷ πρότερον οὐ διδοὺς ἔλεον οὐδὲ συγγνώμην τοῖς πταίουσιν παρὰ πόδας αὐτὸς ἤγετο δεησόμενος τούτων περὶ τῆς ἑαυτοῦ σωτηρίας. 因为就在不久前还不给失败者以怜悯和宽恕的他,转眼之间自己就被押送去,为了自己的安全而哀求这些。
§1.35.4καὶ μὴν τὸ παρʼ Εὐριπίδῃ πάλαι καλῶς εἰρῆσθαι δοκοῦν ὡς ἓν σοφὸν βούλευμα τὰς πολλὰς χεῖρας νικᾷ τότε διʼ αὐτῶν τῶν ἔργων ἔλαβε τὴν πίστιν.
καὶ μὴν τὸ παρʼ Εὐριπίδῃ πάλαι καλῶς εἰρῆσθαι δοκοῦν ὡς ἓν σοφὸν βούλευμα τὰς πολλὰς χεῖρας νικᾷ τότε διʼ αὐτῶν τῶν ἔργων ἔλαβε τὴν πίστιν. 而且,欧里庇得斯在很久以前似乎就精妙地表达过的观点——“一个英明的计谋胜过众多的双手”,当时通过事实本身得到了印证。
§1.35.5εἷς γὰρ ἄνθρωπος καὶ μία γνώμη τὰ μὲν ἀήττητα πλήθη καὶ πραγματικὰ δοκοῦντʼ εἶναι καθεῖλεν, τὸ δὲ προφανῶς πεπτωκὸς ἄρδην πολίτευμα καὶ τὰς ἀπηλγηκυίας ψυχὰς τῶν δυνάμεων ἐπὶ τὸ κρεῖττον ἤγαγεν.
εἷς γὰρ ἄνθρωπος καὶ μία γνώμη τὰ μὲν ἀήττητα πλήθη καὶ πραγματικὰ δοκοῦντʼ εἶναι καθεῖλεν, τὸ δὲ προφανῶς πεπτωκὸς ἄρδην πολίτευμα καὶ τὰς ἀπηλγηκυίας ψυχὰς τῶν δυνάμεων ἐπὶ τὸ κρεῖττον ἤγαγεν. 因为单凭一个人和一个意志,就击败了那些看似无敌且善于实战的乌合之众,并将一个显而易见已彻底瓦解的国家以及军队绝望的士气提升到了更好的状态。
§1.35.6ἐγὼ δὲ τούτων ἐπεμνήσθην χάριν τῆς τῶν ἐντυγχανόντων τοῖς ὑπομνήμασι διορθώσεως.
ἐγὼ δὲ τούτων ἐπεμνήσθην χάριν τῆς τῶν ἐντυγχανόντων τοῖς ὑπομνήμασι διορθώσεως. 而我提及这些,是为了让那些读到这些历史记录的人能够得到自我纠正。
§1.35.7δυεῖν γὰρ ὄντων τρόπων πᾶσιν ἀνθρώποις τῆς ἐπὶ τὸ βέλτιον μεταθέσεως, τοῦ τε διὰ τῶν ἰδίων συμπτωμάτων καὶ τοῦ διὰ τῶν ἀλλοτρίων, ἐναργέστερον μὲν εἶναι συμβαίνει τὸν διὰ τῶν οἰκείων περιπετειῶν, ἀβλαβέστερον δὲ τὸν διὰ τῶν ἀλλοτρίων.
因为所有人向更好状态转变的方式有两种,一是由自身的遭遇,二是由他人的遭遇。 虽说通过自身逆境的方式更为深刻,但通过他人逆境的方式却更为无害。
διὸ τὸν μὲν οὐδέποθʼ ἑκουσίως αἱρετέον, §1.35.8ἐπεὶ μετὰ μεγάλων πόνων καὶ κινδύνων ποιεῖ τὴν διόρθωσιν, τὸν δʼ ἀεὶ θηρευτέον, ἐπεὶ χωρὶς βλάβης ἔστιν συνιδεῖν ἐν αὐτῷ τὸ βέλτιον.
因此,前者绝不应主动选择,因为它是伴随着巨大的痛苦和危险才完成纠正的;而后者则应时刻追求,因为人可以在不蒙受伤害的情况下,在其中看清什么是更好的。
§1.35.9ἐξ ὧν συνιδόντι καλλίστην παιδείαν ἡγητέον πρὸς ἀληθινὸν βίον τὴν ἐκ τῆς πραγματικῆς ἱστορίας περιγινομένην ἐμπειρίαν· §1.35.10μόνη γὰρ αὕτη χωρὶς βλάβης ἐπὶ παντὸς καιροῦ καὶ περιστάσεως κριτὰς ἀληθινοὺς ἀποτελεῖ τοῦ βελτίονος.
ἐξ ὧν συνιδόντι καλλίστην παιδείαν ἡγητέον πρὸς ἀληθινὸν βίον τὴν ἐκ τῆς πραγματικῆς ἱστορίας περιγινομένην ἐμπειρίαν· 由此,理解这一点的人必须认为,从实际历史中获得的经验,才是通往真实人生最美好的教育; μόνη γὰρ αὕτη χωρὶς βλάβης ἐπὶ παντὸς καιροῦ καὶ περιστάσεως κριτὰς ἀληθινοὺς ἀποτελεῖ τοῦ βελτίονος. ταῦτα μὲν οὖν ἡμῖν ἐπὶ τοσοῦτον εἰρήσθω. 因为唯有这一种经验,在任何时候和任何境遇下,无需伤害,便能培养出对什么更好做出真实判断的裁判者。
ταῦτα μὲν οὖν ἡμῖν ἐπὶ τοσοῦτον εἰρήσθω.
因此,我们对此就说到这里吧。

词汇与语法注释

  1. 1.35.1ἂν ... εὕροι — 潜在助词 ἄν 与祈愿语气动词的结合,表达了一种可能性(“将会发现”)。与之伴随的分词 ὀρθῶς ἐπισημαινόμενος 起到了表示条件(“如果正确地予以关注”)的状语分词作用。
  2. 1.35.3δεησόμενος τούτων — 将来时分词 δεησόμενος 表示目的(“为了哀求”)。属格代词 τούτων 是动词 δέομαι 的宾语,指代前句中出现的 ἔλεος(怜悯)和 συγγνώμη(宽恕)。
  3. 1.35.7δυεῖν γὰρ ὄντων τρόπων — 这是一个属格独立结构,为整个论证提供了前提背景(“在有两种方式的情况下”)。随后的名词短语 τῆς ἐπὶ τὸ βέλτιον μεταθέσεως 与 τρόπων 呈同格关系,或是修饰它的属格。
  4. 1.35.9συνιδόντι — 与动形容词 ἡγητέον(“必须认为”)连用,充当表示行为主体(语义上的主语)的“关系与格”,意为“对于理解事物的人来说”。

引用这一段

波利比奥斯, 历史 §1.35.1-1.35.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0543.tlg001.humanitext-grc2:1.35.1-1.35.10

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。