§8.27.10τηνικαῦτα οἱ Λακεδαιμόνιοι προθυμίας μὲν ἕνεκα Ἀρκάδας τε ἂν τοὺς ἄλλους καὶ τοὺς Μεγαλοπολίτας ἐποίησαν ἀναστάτους, ἀμυνομένων δὲ τῶν τότε οὐκ ἀθύμως καὶ ἅμα τῶν περιοίκων ἀπροφασίστως σφίσιν ἐπικουρούντων, λόγου μὲν συνέπεσεν οὐδὲν ἄξιον γενέσθαι παρὰ οὐδετέρων·
那时，就其意愿而言，行动起来的斯巴达人本会使其他阿卡迪亚人和大都市人流离失所，但由于当时的人们毫不气馁地进行防守，且周边居民同时也毫不犹豫地予以支援，结果双方都没有取得什么值得称道的战果。
Φίλιππον δὲ τὸν Ἀμύντου καὶ Μακεδόνων τὴν ἀρχὴν οὐχ ἥκιστα αὐξηθῆναι τὸ ἔχθος τὸ Ἀρκάδων ἐς Λακεδαιμονίους ἐποίησε, καὶ Ἕλλησιν ἐν Χαιρωνείᾳ καὶ αὖθις περὶ Θεσσαλίαν τοῦ ἀγῶνος οὐ μετέσχον οἱ Ἀρκάδες.
阿卡迪亚人对斯巴达人的仇恨，极大地促进了阿敏塔斯之子腓力和马其顿人统治权势的壮大，因而阿卡迪亚人没有参加在喀罗尼亚以及随后在色萨利周围发生的希腊人的战斗。
§8.27.11χρόνον δὲ οὐ μετὰ πολὺν Ἀριστόδημος Μεγαλοπολίταις ἀνέφυ τύραννος, Φιγαλεὺς μὲν γένος καὶ υἱὸς Ἀρτύλα, ποιησαμένου δὲ αὐτὸν Τριταίου τῶν οὐκ ἀδυνάτων ἐν Μεγάλῃ πόλει·
不久之后，阿里斯托德摩斯兴起成为大都市人的僭主。 他出身于菲加利亚，是阿尔图拉斯之子，但大都市的权贵之一特里泰奥斯收养了他。
τούτῳ τῷ Ἀριστοδήμῳ καὶ τυραννοῦντι ἐξεγένετο ὅμως ἐπικληθῆναι Χρηστῷ.
对于这位阿里斯托德摩斯，尽管他是僭主，但还是获得了被称为“好人”（克雷斯托斯）的名声。
ἐπὶ τούτου τυραννοῦντος ἐσβάλλουσιν ἐς τὴν Μεγαλοπολῖτιν στρατιᾷ Λακεδαιμόνιοι καὶ τοῦ βασιλέως Κλεομένους ὁ πρεσβύτατος τῶν παίδων Ἀκρότατος· ἐγενεαλόγησα δὲ ἤδη τά τε ἐς τοῦτον καὶ ἐς τὸ πᾶν γένος τῶν ἐν Σπάρτῃ βασιλέων.
在其统治期间，斯巴达人和克莱奥墨内斯王的长子阿克罗塔托斯率领军队入侵了大都市的领土；关于此人以及斯巴达国王的整个世系，我此前已经作了谱系交代。
γενομένης δὲ ἰσχυρᾶς μάχης καὶ ἀποθανόντων πολλῶν παρʼ ἀμφοτέρων κρατοῦσιν οἱ Μεγαλοπολῖται τῇ συμβολῇ· καὶ ἄλλοι τε διεφθάρησαν Σπαρτιατῶν καὶ Ἀκρότατος, οὐδέ οἱ τὴν πατρῴαν παραλαβεῖν ἐξεγένετο ἀρχήν.
发生了一场激烈的战斗，双方都伤亡惨重，但大都市人在这次交锋中获胜；在死去的斯巴达人中包括阿克罗塔托斯，他终究没能继承父辈的王位。
§8.27.12μετὰ δὲ Ἀριστόδημον τελευτήσαντα δύο μάλιστα ὕστερον γενεαῖς ἐτυράννησε Λυδιάδης, οἴκου μὲν οὐκ ἀφανοῦς, φύσιν δὲ φιλότιμος ὢν καὶ οὐχ ἥκιστα, ὡς ἐπέδειξεν ὕστερον, καὶ φιλόπολις.
阿里斯托德摩斯去世约两代人之后，吕迪亚德斯僭位；他出身于名声显赫的家族，天性好胜，并且正如他后来所证明的那样，他也是极具爱国心的。
ἔσχε μὲν γὰρ ἔτι νέος ὢν τὴν ἀρχήν· ἐπεὶ δὲ ἤρχετο φρονεῖν, κατέπαυεν ἑαυτὸν ἑκὼν τυραννίδος, καίπερ ἐς τὸ ἀσφαλὲς ἤδη οἱ τῆς ἀρχῆς καθωρμισμένης.
因为他年轻时便掌握了政权；但当他开始明理时，尽管他的统治此时已安如磐石，他还是自愿放弃了僭主统治。
Μεγαλοπολιτῶν δὲ συντελούντων ἤδη τότε ἐς τὸ Ἀχαϊκόν, ὁ Λυδιάδης ἔν τε αὐτοῖς Μεγαλοπολίταις καὶ ἐν τοῖς πᾶσιν Ἀχαιοῖς ἐγένετο οὕτω δόκιμος ὡς Ἀράτῳ παρισωθῆναι τὰ ἐς δόξαν.
此时大都市人已经加入了阿开亚同盟，吕迪亚德斯在大都市人内部以及全体阿开亚人中都享有极高威望，以至于在名声上足以与阿拉托斯并驾齐驱。
§8.27.13Λακεδαιμόνιοι δὲ αὐτοί τε πανδημεὶ καὶ ὁ τῆς οἰκίας βασιλεὺς τῆς ἑτέρας Ἆγις ὁ Εὐδαμίδου στρατεύουσιν ἐπὶ Μεγάλην πόλιν παρασκευῇ μείζονι καὶ ἀξιολογωτέρᾳ τῆς ὑπὸ Ἀκροτάτου συναχθείσης·
斯巴达人自己倾巢出动，连同另一王家的国王、尤达米达斯之子亚基斯，动用了比阿克罗塔托斯先前所集结的更为庞大且显著的准备，向大都市进军。
καὶ μάχῃ τε ἐπεξελθόντας τοὺς Μεγαλοπολίτας ἐνίκησαν καὶ μηχάνημα ἰσχυρὸν προσάγοντες τῷ τείχει τὸν πύργον τὸν ταύτῃ διʼ αὐτοῦ σείουσι καὶ ἐς τὴν ὑστεραίαν καταρρίψειν τῷ μηχανήματι ἤλπιζον.
他们在战斗中击败了出城迎战的大都市人，并将一台威力巨大的攻城器械架在城墙上，用它震摇了该处的塔楼，并希望次日能用这台器械将其彻底摧毁。
§8.27.14ἔμελλε δὲ ἄρα οὐχ Ἕλλησιν ὁ Βορέας ἔσεσθαι μόνον τοῖς πᾶσιν ὄφελος, τοῦ Μήδων ναυτικοῦ ταῖς Σηπιάσι προσράξας τὰς πολλάς, ἀλλὰ καὶ Μεγαλοπολίτας ὁ ἄνεμος οὗτος ἐρρύσατο μὴ ἁλῶναι·
然而，北风（玻瑞阿斯）注定不仅在过去将波斯（美地亚）舰队的大部撞碎在塞皮亚斯岬角、从而造福了全体希腊人，而且这股强风也拯救了大都市人免于陷落。
κατέλυσέ τε γὰρ τὸ μηχάνημα τοῦ Ἄγιδος καὶ διεφόρησεν ἐς ἀπώλειαν παντελῆ βιαίῳ τῷ πνεύματι ὁμοῦ καὶ συνεχεῖ.
因为由于猛烈且持续不断的狂风，它吹倒了亚基斯的机械，并将其彻底撕碎摧毁。
ὁ δὲ Ἆγις ὅτῳ τὰ ἐκ τοῦ Βορέου μὴ ἑλεῖν τὴν Μεγαλόπολιν ἐγένετο ἐμποδών, ἔστιν ὁ τὴν ἐν Ἀχαΐᾳ Πελλήνην ἀφαιρεθεὶς ὑπὸ Ἀράτου καὶ Σικυωνίων καὶ ὕστερον πρὸς Μαντινείᾳ χρησάμενος τῷ τέλει.
而这位因北风作祟而未能攻取大都市的亚基斯，就是被阿拉托斯和锡基翁人夺走阿开亚之佩莱内的那个人，后来他在曼提内亚附近迎来了他的终局。
§8.27.15μετὰ δὲ οὐ πολὺν χρόνον Κλεομένης ὁ Λεωνίδου Μεγαλόπολιν κατέλαβεν ἐν σπονδαῖς.
不久之后，列奥尼达斯之子克莱奥墨内斯在停战协定期间占领了大都市。
Μεγαλοπολιτῶν δὲ οἱ μὲν ἐν τῇ νυκτὶ εὐθὺς τότε ἀμύνοντες τῇ πατρίδι ἐπεπτώκεσαν, ἔνθα καὶ Λυδιάδην ἀγωνιζόμενον ἀξίως λόγου κατέλαβεν ἐν τῇ μάχῃ τὸ χρεών·
大都市人中，有些人就在当晚为保卫家园而战死，在此战中，表现英勇、值得称道的吕迪亚德斯也迎来了他的宿命之死。
τοὺς δὲ αὐτῶν Φιλοποίμην ὁ Κραύγιδος ὅσον τε τὰ δύο μέρη τῶν ἐν ἡλικίᾳ καὶ παῖδας ἅμα ἔχων καὶ γυναῖκας διέφυγεν ἐς τὴν Μεσσηνίαν.
而他们中的其他人，则由克劳吉斯之子菲洛皮门率领，带走了大约三分之二的壮年男子以及儿童和妇女，逃往美塞尼亚。
§8.27.16Κλεομένης δὲ τούς τε ἐγκαταληφθέντας ἐφόνευε καὶ κατέσκαπτέ τε καὶ ἔκαιε τὴν πόλιν.
克莱奥墨内斯屠杀了留在城里的人，并且彻底拆毁并焚烧了整座城市。
Μεγαλοπολῖται μὲν δὴ τρόπον ὁποῖον ἀνεσώσαντο τὴν αὑτῶν καὶ ὁποῖα κατελθοῦσιν αὖθις ἐπράχθη σφίσι, δηλώσει τοῦ λόγου μοι τὰ ἐς Φιλοποίμενα·
至于大都市人如何收复他们的城市，以及他们重返家园后又做出了哪些事迹，我将在关于菲洛皮门的叙述中予以阐明。
Λακεδαιμονίων δὲ τῷ δήμῳ τοῦ τῶν Μεγαλοπολιτῶν παθήματος μέτεστιν αἰτίας οὐδέν, ὅτι σφίσιν ἐκ βασιλείας μετέστησεν ἐς τυραννίδα ὁ Κλεομένης τὴν πολιτείαν.
但斯巴达民众对大都市人的苦难不负任何责任，因为克莱奥墨内斯已经为他们将国体由君主制转变成了僭主制。
§8.27.17Μεγαλοπολίταις δὲ καὶ Ἡραιεῦσι κατὰ τὰ εἰρημένα ἤδη μοι τοῦ Βουφάγου ποταμοῦ περὶ τὰς πηγάς εἰσιν ὅροι τῆς χώρας.
正如我之前所说，大都市人与赫赖亚人的领土边界位于布法戈斯河的源头附近。
γενέσθαι δὲ τῷ ποταμῷ τὸ ὄνομα ἀπὸ Βουφάγου φασὶν ἥρωος, εἶναι δὲ Ἰαπετοῦ τε παῖδα αὐτὸν καὶ Θόρνακος.
据说这条河得名于英雄布法戈斯，他是伊阿佩托斯与托尔纳克斯之子。
ταύτην καὶ ἐν τῇ Λακωνικῇ Θόρνακα ὀνομάζουσι.
这一女性托尔纳克斯，他们在拉科尼亚也同样称其为托尔纳克斯。
λέγουσι δὲ καὶ ὡς ἐν Φολόῃ τῷ ὄρει τοξεύσειεν Ἄρτεμις Βουφάγον ἔργα τολμήσαντα οὐχ ὅσια ἐς τὴν θεόν.
还有人说，在弗洛埃山上，阿耳忒弥斯用箭射死了布法戈斯，因为他对女神图谋不轨。