§399ἣν μὲν ἐκ πολλοῦ πάντες ἡμέραν ἰδεῖν ἐποθοῦμεν ἥδʼ ἐστὶν, ὦ ἄνδρες Λακεδαιμόνιοι, διδοῦσα βουλεύσασθαι περὶ τῶν Ἀθηναίων ὅ τι ἂν βουλώμεθα.
诸位拉刻代蒙人啊,我们大家长期以来极度渴望见到的这一天,正是今天,它让我们得以就雅典人的处置做出任何我们所期望的决定。
δεῖ δὲ μήτʼ ἀγεννὲς παθεῖν μηδὲν μήτʼ, εἰ χρὴ τοῦτʼ εἰπεῖν, ἀτιμάσαι τὰ πεπραγμένα, ἀλλʼ εἰδέναι πόσον τι χρῆμα κατείργασται καὶ ὡς οὔτε Ἀθηναῖοι συμφορῶν ἐνδεεῖς οὔθʼ ἡμῖν περίεστιν ὀργίζεσθαι.
但是,我们既不应做出任何卑劣之事,如果可以说得过去的话,也不应玷污已取得的成就;相反,应当认识到已经达成了多么伟大的功绩,也应认识到雅典人并不缺乏不幸,而我们也没有余地继续愤怒。
παρῃτούμην δʼ ἂν ὑμᾶς μὴ φιλίᾳ τῶν ἀνδρῶν δοκεῖν με λέγειν, εἰ μὴ πολλὰ μὲν τῆς πρὸς ὑμᾶς εὐνοίας, πολλὰ δὲ τοῦ πρὸς ἐκείνους §400μίσους ὑπῆρχέ μοι σύμβολα, ἃ πάντες ὁμοίως σύνιστε.
如果我没有对你们怀有深厚好意的诸多证据,以及对他们怀有深重仇恨的诸多凭据(这些都是你们大家同样清楚知晓的),我本会恳求你们,不要以为我是出于对那些人的友好而发言。
οὐ μὴν ἀλλʼ ἅπερ ἐμαυτῷ ὑμῖν ταὐτὰ δεῖν οἶμαι συμβουλεύειν, μὴ πρότερον τί χρὴ παθεῖν ἐκείνους ὁρᾶν πρὶν ἡμῖν τί πρᾶξαι καλὸν, μηδʼ ἀγνοεῖν ὅτι οὐ περὶ τῆς Ἀθηναίων πόλεως μᾶλλον ἢ περὶ τῆς ἡμετέρας αὐτῶν σκοποῦμεν.
然而,我认为我应当向你们提出与我自己相同的建议:在看到我们做什么才是光荣的之前,不要先去看他们应该遭受什么,也不要忽略我们考虑的与其说是雅典人的城邦,不如说是我们自己的城邦。
ὡς ἐὰν μὲν πρεπούσῃ τινὶ γνώμῃ κατακλείσωμεν τὰ πεπραγμένα, ὑπὲρ ἡμῶν αὐτῶν βεβουλεύμεθα καὶ τῷ ὄντι νενικήκαμεν, ἂν δʼ ἅ τινες κελεύουσι προαχθῆτε, δέδοιχʼ ὅπως μή τι καὶ παράλογον εἰπεῖν ἁρμόσῃ.
因为,如果我们以某种妥当的决议来给已取得的成就收尾,那我们就是为我们自己做出了决定,并且真正获得了胜利;但如果你们被某些人所鼓动的事情所诱导,我担心,甚至可能连说出某种不合常理的话都会变得合适了。
ἡμᾶς γὰρ εἴ τις ἔροιτο ἀνθʼ ὅτου τὸν πόλεμον τὸν μακρὸν καὶ πολὺν τοῦτον ἠράμεθα, οὔθʼ ὡς λείαν ἡμῶν ἤλασαν οὔθʼ ὡς χώρας ἀπετέμοντο, ὥσπερ Ἀργεῖοι, οὔτʼ ἄλλο τῶν τοιούτων οὐδὲν ἂν ἔχοιμεν εἰπεῖν·
因为,如果有人问我们,为什么我们要挑起这场漫长而艰巨的战争,我们既不能说他们掠夺了我们的牲畜,也不能说他们像阿耳戈斯人那样割占了我们的土地,更不能说出任何其他类似的事情。
οὐδέ γʼ ὡς φθόνῳ τῆς δυνάμεως αὐτῶν καὶ τῆς εὐδαιμονίας, ἀλλὰ τοῦτο καὶ πάντων ἥκιστα συγχωρήσαιμεν ἄν.
我们也绝对不能说是出于对他们权势和繁荣的嫉妒;相反,这正是我们最不可能承认的事情。
τίνος μὴν χάριν λοιπόν;
那么,究竟是为了什么呢?
ἐλευθερίας τῶν Ἑλλήνων φαίημεν ἂν, οἶμαι δὲ μηδʼ ἡμᾶς ἂν τοῦτό γε χρῆναι λέγειν, ἀλλʼ ὑπὲρ ἡμῶν ἅπαντας ἂν συμφῆσαι.
我们会说:“为了希腊人的自由”;而我认为,甚至我们自己根本无需说出这一点,所有人都会替我们表示赞同。
καὶ μὴν οὐδʼ ὅτι μεῖζον ἡμῖν πλεονέκτημα κατʼ αὐτῶν ὑπῆρξεν ἢ τοῦτο οὐδʼ ἂν εἷς εἰπεῖν ἔχοι.
而且确实,任谁也不能说,我们对他们取得了比这更大的优势。
περιῆν γὰρ τοῖς μὲν ἐξ ὧν περιειργάζοντο μισεῖσθαι, ἡμῖν δʼ ἐξ ὧν ἐπηγγελλόμεθα.
因为对他们来说,其结果是因其多管闲事而招致憎恨,而对我们来说,则是因我们所承诺的而赢得赞誉。
τίνος οὖν χάριν, ὦ ἄνδρες Λακεδαιμόνιοι, τούτων ὑπέμνησα;
那么,拉刻代蒙人啊,我为什么要提醒你们这些呢?
ἑνὸς μὲν, ἵνʼ εἰδῆτε ὡς οὐδὲν ἡμῖν ὑπόλοιπόν ἐστιν, ἀλλʼ ἔχει τὴν γιγνομένην τελευτὴν ὁ πόλεμος.
一方面,是为了让你们知道,我们已经没有剩下来的事情要做了,战争已经迎来了它理所当然的结局。
ὥσπερ γὰρ ἀπʼ ἀρχῆς ἐλευθέρων ὄντων οὐδὲν ἦν πλέον ζητεῖν, οὕτω νῦν ἐκπεπλήρωται.
因为正如从一开始,既然他们是自由的,就无需再追求更多,现在这一目标已完全实现。
κἂν μὲν οὕτω ποιῶμεν, συμβαίνοντα τὰ ἔργα τοῖς λόγοις παρεξόμεθα καὶ νίκην ἁπασῶν καλλίστην ἀναιρησόμεθα, συμφέρουσαν μὲν τοῖς Ἕλλησιν, ἔντιμον δὲ ἡμῖν αὐτοῖς·
如果我们这样做,我们就能使行动与言论相一致,并赢得所有胜利中最美好的一种,这既对希腊人有利,又对我们自身光荣。
εἰ δʼ ἀναιρήσομεν καθάπαξ τὴν πόλιν, οὐ τῶν Ἑλλήνων ὅπως ἐλεύθεροι γενήσονται προορώμενοι πολεμῆσαι δόξομεν, ἀλλὰ τῇ πόλει φθονήσαντες, καὶ τὴν ἡμετέραν αὐτῶν κακίαν ἐκπιμπλάντες, ἀλλʼ οὐ τὴν ἐκείνων ἀμετρίαν δυσχεραίνοντες.
但是,如果我们彻底毁灭这座城邦,我们将被认为并非为了希腊人获得自由而战,而是因为嫉妒这座城邦,是在发泄我们自己的恶念,而非对他们的无节制感到愤慨。
τοῦτο δὲ παντί που δῆλον ὡς καθʼ ἡμῶν ἐστιν.
而这一点对任何人来说,显然都是对我们不利的。
ἕτερον δὲ πρὸς τούτοις ἐνθυμήθητε, εἰ καί τῳ
此外,请再考虑另一件事,即使对某人而言