§8.3.33Ἔφορος δέ φησιν Αἰτωλὸν ἐκπεσόντα ὑπὸ Σαλμωνέως τοῦ βασιλέως Ἐπειῶν τε καὶ Πισατῶν ἐκ τῆς Ἠλείας εἰς τὴν Αἰτωλίαν, ὀνομάσαι τε ἀφʼ αὑτοῦ τὴν χώραν καὶ συνοικίσαι τὰς αὐτόθι πόλεις·
埃福罗斯说，阿托路斯被厄培伊人与皮萨人的国王萨尔摩纽斯逐出埃利斯后，前往阿托利亚，以自己的名字命名了该地，并共同创建了当地的城市。
τούτου δʼ ἀπόγονον ὑπάρξαντα Ὄξυλον φίλον τοῖς περὶ Τήμενον Ἡρακλείδαις ἡγήσασθαί τε τὴν ὁδὸν κατιοῦσιν εἰς τὴν Πελοπόννησον καὶ μερίσαι τὴν πολεμίαν αὐτοῖς χώραν καὶ τἆλλα ὑποθέσθαι τὰ περὶ τὴν κατάκτησιν τῆς χώρας, ἀντὶ δὲ τούτων λαβεῖν χάριν τὴν εἰς τὴν Ἠλείαν κάθοδον, προγονικὴν οὖσαν, κατελθεῖν δὲ ἀθροίσαντα στρατιὰν ἐκ τῆς Αἰτωλίας ἐπὶ τοὺς κατέχοντας Ἐπειοὺς τὴν Ἦλιν·
此人的后代奥克修路斯成为了提墨诺斯麾下赫拉克勒斯后裔的朋友，在他们返回伯罗奔尼撒时为他们领路，将敌人的土地分给他们，并在征服该土地的其他事务上出谋划策。 作为这些回报，他获得了重返其祖辈之地埃利斯的恩惠，并在从阿托利亚集结军队后，向占领埃利斯的厄培伊人进军。
ἀπαντησάντων δὲ τῶν Ἐπειῶν μεθʼ ὅπλων, ἐπειδὴ ἀντίπαλοι ἦσαν αἱ δυνάμεις, εἰς μονομαχίαν προελθεῖν κατὰ ἔθος τι παλαιὸν τῶν Ἑλλήνων Πυραίχμην Αἰτωλὸν Δέγμενόν τʼ Ἐπειόν, τὸν μὲν Δέγμενον μετὰ τόξου ψιλόν, ὡς περιεσόμενον ῥᾳδίως ὁπλίτου διὰ τῆς ἑκηβολίας, τὸν δὲ μετὰ σφενδόνης καὶ πήρας λίθων, ἐπειδὴ κατέμαθε τὸν δόλον·
当厄培伊人武装迎击、且双方兵力不相上下时，阿托利亚人皮赖克墨斯与厄培伊人德格墨诺斯根据希腊人的古老习俗挺身进行决斗。 德格墨诺斯仅带弓箭轻装上阵，企图通过远射轻易战胜重装步兵，而皮赖克墨斯看穿了这一计谋，便携带投石器和一袋石头前往。
τυχεῖν δὲ νεωστὶ ὑπὸ τῶν Αἰτωλῶν εὑρημένον τὸ τῆς σφενδόνης εἶδος·
碰巧当时这种投石器是阿托利亚人刚刚发明的新式武器。
μακροβολωτέρας δʼ οὔσης τῆς σφενδόνης πεσεῖν τὸν Δέγμενον, καὶ κατασχεῖν τοὺς Αἰτωλοὺς τὴν γῆν ἐκβαλόντας τοὺς Ἐπειούς·
由于投石器射程更远，德格墨诺斯倒地，阿托利亚人随之驱逐了厄培伊人并占领了土地。
παραλαβεῖν δὲ καὶ τὴν ἐπιμέλειαν τοῦ ἱεροῦ τοῦ Ὀλυμπίασιν, ἣν εἶχον οἱ Ἀχαιοί·
他们还接管了此前由阿卡亚人掌管的奥林匹亚圣殿的监督权。
διὰ δὲ τὴν τοῦ Ὀξύλου φιλίαν πρὸς τοὺς Ἡρακλείδας συνομολογηθῆναι ῥᾳδίως ἐκ πάντων μεθʼ ὅρκου τὴν Ἠλείαν ἱερὰν εἶναι τοῦ Διός, τὸν δʼ ἐπιόντα ἐπὶ τὴν χώραν ταύτην μεθʼ ὅπλων ἐναγῆ εἶναι, ὡς δʼ αὕτως ἐναγῆ καὶ τὸν μὴ ἐπαμύνοντα εἰς δύναμιν·
由于奥克修路斯与赫拉克勒斯后裔的友谊，所有人极易达成誓约一致同意：埃利斯是属于宙斯的圣地，任何持兵器侵入此地的人都将受到诅咒，同样，不尽力保卫此地的人也同样受到诅咒。
ἐκ δὲ τούτου καὶ τοὺς κτίσαντας τὴν Ἠλείων πόλιν ὕστερον ἀτείχιστον ἐᾶσαι, καὶ τοὺς διʼ αὐτῆς τῆς χώρας ἰόντας στρατοπέδῳ τὰ ὅπλα παραδόντας ἀπολαμβάνειν μετὰ τὴν ἐκ τῶν ὅρων ἔκβασιν·
因此，后来建立埃利斯城的人们也使其保持无防御城墙的状态，而携带军队通过该地区的人则要交出武器，并在离开国境后重新领回。
Ἴφιτόν τε θεῖναι τὸν Ὀλυμπικὸν ἀγῶνα, ἱερῶν ὄντων τῶν Ἠλείων.
伊菲托斯也因埃利斯人的神圣地位而创办了奥林匹克竞技会。
ἐκ δὴ τῶν τοιούτων αὔξησιν λαβεῖν τοὺς ἀνθρώπους· τῶν γὰρ ἄλλων πολεμούντων ἀεὶ πρὸς ἀλλήλους, μόνοις ὑπάρξαι πολλὴν εἰρήνην, οὐκ αὐτοῖς μόνον ἀλλὰ καὶ τοῖς ξένοις, ὥστε καὶ εὐανδρῆσαι μάλιστα πάντων παρὰ τοῦτο.
由于这些原因，该地居民得以繁荣昌盛；因为在其他人经常互相征战时，唯有他们享有持久的和平，不仅他们自己，连外来的客旅也是如此，因此他们的人口比任何地方都更为兴旺。
Φείδωνα δὲ τὸν Ἀργεῖον, δέκατον μὲν ὄντα ἀπὸ Τημένου, δυνάμει δʼ ὑπερβεβλημένον τοὺς κατʼ αὐτόν, ἀφʼ ἧς τήν τε λῆξιν ὅλην ἀνέλαβε τὴν Τημένου διεσπασμένην εἰς πλείω μέρη, καὶ μέτρα ἐξεῦρε τὰ Φειδώνια καλούμενα καὶ σταθμοὺς καὶ νόμισμα κεχαραγμένον τό τε ἄλλο καὶ τὸ ἀργυροῦν, πρὸς τούτοις ἐπιθέσθαι καὶ ταῖς ὑφʼ Ἡρακλέους αἱρεθείσαις πόλεσι, καὶ τοὺς ἀγῶνας ἀξιοῦν τιθέναι αὐτόν, οὓς ἐκεῖνος ἔθηκε· τούτων δὲ εἶναι καὶ τὸν Ὀλυμπικόν·
阿尔戈斯的斐冬是提墨诺斯的第十代子嗣，其权势超越了同时代的人，他不仅收复了被分裂为数个部分的提墨诺斯的全部领地，还发明了被称为“斐冬尺度”的度量衡、重量单位以及（包括银币在内的）铸币，此外还袭击了由赫拉克勒斯攻占的城市，并主张由自己来举办赫拉克勒斯曾创办的竞技会，其中就包括奥林匹克竞技会。
καὶ δὴ βιασάμενον ἐπελθόντα θεῖναι αὐτόν, οὔτε τῶν Ἠλείων ἐχόντων ὅπλα ὥστε κωλύειν διὰ τὴν εἰρήνην τῶν τε ἄλλων κρατουμένων τῇ δυναστείᾳ·
而且，他确实通过武力强行侵入并亲自举办了竞技会，因为埃利斯人因和平而没有武器来阻止他，而其他人也被他的统治力所压制。
οὐ μὴν τούς γε Ἠλείους ἀναγράψαι τὴν θέσιν ταύτην, ἀλλὰ καὶ ὅπλα κτήσασθαι διὰ τοῦτο καὶ ἀρξαμένους ἐπικουρεῖν σφίσιν αὐτοῖς· συμπράττειν δὲ καὶ Λακεδαιμονίους, εἴτε φθονήσαντας τῇ διὰ τὴν εἰρήνην εὐτυχίᾳ εἴτε καὶ συνεργοὺς ἕξειν νομίσαντας πρὸς τὸ καταλῦσαι τὸν Φείδωνα, ἀφῃρημένον αὐτοὺς τὴν ἡγεμονίαν τῶν Πελοποννησίων, νοι προεκέκτηντο·
然而，埃利斯人并没有记录下这次举办，反而因此添置武器并开始自卫；拉拉米多尼亚人（斯巴达人）也协助了他们，这或是因为嫉妒他们因和平而享有的福祉，或是认为可以通过联手来推翻斐冬，因为斐冬剥夺了他们此前拥有的对伯罗奔尼撒人的领导权。
καὶ δὴ καὶ συγκαταλῦσαι τὸν Φείδωνα· τοὺς δὲ συγκατασκευάσαι τοῖς Ἠλείοις τήν τε Πισᾶτιν καὶ τὴν Τριφυλίαν.
最终，他们确实共同推翻了斐冬，并协助埃利斯人确立了对皮萨蒂斯和特里菲利亚的统治。
ὁ δὲ παράπλους ἅπας ὁ τῆς νῦν Ἠλείας μὴ κατακολπίζοντι χιλίων ὁμοῦ καὶ διακοσίων ἐστὶ σταδίων.
现在整个埃利斯地区的沿海航线，如果不沿海湾曲折航行，共计一千二百斯塔德。
ταῦτα μὲν περὶ τῆς Ἠλείας.
以上关于埃利斯。