Humanitext Reader

哈利卡纳苏斯的狄奥尼修斯 · 罗马古事记 §1.1.1-1.1.5

史书题材的选择与著述意图

第 1 段,共 962 段 · 希腊语

内容简介

作者阐述了在历史写作中选择高尚题材与精心准备的重要性,并在序言中说明了他着手这部著作的原因和方法。

§1.1.1τοὺς εἰωθότας ἀποδίδοσθαι τοῖς προοιμίοις τῶν ἱστοριῶν λόγους ἥκιστα βουλόμενος ἀναγκάζομαι περὶ ἐμαυτοῦ προειπεῖν, οὔτʼ ἐν τοῖς ἰδίοις μέλλων πλεονάζειν ἐπαίνοις, οὓς ἐπαχθεῖς οἶδα φαινομένους τοῖς ἀκούουσιν, οὔτε διαβολὰς καθʼ ἑτέρων ἐγνωκὼς ποιεῖσθαι συγγραφέων, ὥσπερ Ἀναξιμένης καὶ Θεόπομπος ἐν τοῖς προοιμίοις τῶν ἱστοριῶν ἐποίησαν, ἀλλὰ τοὺς ἐμαυτοῦ λογισμοὺς ἀποδεικνύμενος, οἷς ἐχρησάμην ὅτε ἐπὶ ταύτην ὥρμησα τὴν πραγματείαν, καὶ περὶ τῶν ἀφορμῶν ἀποδιδοὺς λόγον, ἐξ ὧν τὴν ἐμπειρίαν ἔλαβον τῶν γραφησομένων.
\n虽然我最不希望发表那些惯常在历史序言中给出的言辞,但我被迫提前谈谈我自己,既不打算过分自我赞美(我知道这在听者看来是令人反感的),也不打算去诽谤其他历史学家,就像阿那克西美尼和狄奥彭波斯在他们的历史序言中所做的那样,而是为了表明我自己在着手这部著作时所采用的想法,并对我获得将要撰写之历史经验的那些基础作出说明。
§1.1.2ἐπείσθην γὰρ ὅτι δεῖ τοὺς προαιρουμένους μνημεῖα τῆς ἑαυτῶν ψυχῆς τοῖς ἐπιγιγνομένοις καταλιπεῖν, ἃ μὴ συναφανισθήσεται τοῖς σώμασιν αὐτῶν ὑπὸ τοῦ χρόνου, καὶ πάντων μάλιστα τοὺς ἀναγράφοντας ἱστορίας, ἐν αἷς καθιδρῦσθαι τὴν ἀλήθειαν ὑπολαμβάνομεν ἀρχὴν φρονήσεώς τε καὶ σοφίας οὖσαν, πρῶτον μὲν ὑποθέσεις προαιρεῖσθαι καλὰς καὶ μεγαλοπρεπεῖς καὶ πολλὴν ὠφέλειαν τοῖς ἀναγνωσομένοις φερούσας, ἔπειτα παρασκευάζεσθαι τὰς ἐπιτηδείους εἰς τὴν ἀναγραφὴν τῆς ὑποθέσεως ἀφορμὰς μετὰ πολλῆς ἐπιμελείας τε καὶ φιλοπονίας.
\n\n因为我坚信,那些选择为后代留下自己灵魂纪念碑的人(这些纪念碑不会随着时间的流逝与他们的肉体一同消逝),尤其是那些撰写历史的人(我们认为真理确立于其中,是审慎与智慧的源源),首先必须选择高尚、宏伟且能给读者带来极大益处的题材,其次必须以极大的专注和勤勉,为记录该题材准备合适的材料。
§1.1.3οἱ μὲν γὰρ ὑπὲρ ἀδόξων πραγμάτων ἢ πονηρῶν ἢ μηδεμιᾶς σπουδῆς ἀξίων ἱστορικὰς καταβαλόμενοι πραγματείας, εἴτε τοῦ προελθεῖν εἰς γνῶσιν ὀρεγόμενοι καὶ τυχεῖν ὁποιουδήποτε ὀνόματος, εἴτε περιουσίαν ἀποδείξασθαι τῆς περὶ λόγους δυνάμεως βουλόμενοι, οὔτε τῆς γνώσεως ζηλοῦνται παρὰ τοῖς ἐπιγιγνομένοις οὔτε τῆς δυνάμεως ἐπαινοῦνται, δόξαν ἐγκαταλιπόντες τοῖς ἀναλαμβάνουσιν αὐτῶν τὰς ἱστορίας, ὅτι τοιούτους ἐζήλωσαν αὐτοὶ βίους, οἵας ἐξέδωκαν τὰς γραφάς· ἐπιεικῶς γὰρ ἅπαντες νομίζουσιν εἰκόνας εἶναι τῆς ἑκάστου ψυχῆς τοὺς λόγους.
\n\n因为那些对无名、邪恶或不值一提的事物撰写历史著作的人,无论是出于渴望出名并获得任何名声,还是出于希望展示自己言辞能力的丰富,既不会因为其知识而受到后代的羡慕,也不会因为其能力而获得赞誉,反而会给那些阅读他们历史的人留下这样一种声誉,即他们自己也羡慕那些与他们所发表的著作相符的生活;因为几乎所有人都自然而然地认为,言辞是每个人灵魂的画像。
§1.1.4οἱ δὲ προαιρούμενοι μὲν τὰς κρατίστας ὑποθέσεις, εἰκῆ δὲ καὶ ῥᾳθύμως αὐτὰς συντιθέντες ἐκ τῶν ἐπιτυχόντων ἀκουσμάτων, οὐδένα ὑπὲρ τῆς προαιρέσεως ἔπαινον κομίζονται· οὐ γὰρ ἀξιοῦμεν αὐτοσχεδίους οὐδὲ ῥᾳθύμους εἶναι τὰς περί τε πόλεων ἐνδόξων καὶ ἀνδρῶν ἐν δυναστείᾳ γεγονότων ἀναγραφομένας ἱστορίας.
\n\n而那些选择了极好的题材,却凭借随意的传言草率且懒散地加以撰写的人,其选择并不能为他们带来任何赞誉;因为我们不认为关于著名城市和曾掌权人物的历史记载应该是即兴或草率的。
§1.1.5ταῦτα δὴ νομίσας ἀναγκαῖα καὶ πρῶτα θεωρήματα τοῖς ἱστορικοῖς εἶναι καὶ πολλὴν ποιησάμενος ἀμφοτέρων ἐπιμέλειαν οὔτε παρελθεῖν τὸν ὑπὲρ αὐτῶν λόγον ἐβουλήθην, οὔτε ἐν ἄλλῳ τινὶ τόπῳ καταχωρίσαι μᾶλλον ἢ τῷ προοιμίῳ τῆς πραγματείας.
\n\n既然我认为这些是历史学家必要且首要的原理,并且对这两者都付出了极大的注意,因此我既不希望省去对它们的说明,也不希望将其放在这部著作序言之外的任何地方。

词汇与语法注释

  1. §1.1.1τοὺς εἰωθότας ἀποδίδοσθαι τοῖς προοιμίοις τῶν ἱστοριῶν λόγους — 分词 εἰωθότας 修饰 λόγους。不定式 ἀποδίδοσθαι 具有中动或被动意义,意为“(按惯例)被呈献”。整个短语从属于修饰主动词 ἀναγκάζομαι 的分词 ἥκιστα βουλόμενος。
  2. §1.1.2ἐπείσθην γὰρ ὅτι δεῖ ... πρῶτον μὲν ὑποθέσεις προαιρεῖσθαι ... ἔπειτα παρασκευάζεσθαι — 两个带对格的不定式从句(1. τοὺς προαιρουμένους... προαιρεῖσθαι 和 2. [αὐτούς]... παρασκευάζεσθαι)并列地支配于非人称动词 δεῖ。对格的 τοὺς προαιρουμένους 和 τοὺς ἀναγράφοντας 作为不定式 προαιρεῖσθαι 的 意义上的主语。
  3. §1.1.3δόξαν ἐγκαταλιπόντες τοῖς ἀναλαμβάνουσιν αὐτῶν τὰς ἱστορίας, ὅτι τοιούτους ἐζήλωσαν αὐτοὶ βίους — ὅτι 从句(“即他们自己也羡慕那样的生活”)是 δόξαν(声誉、印象)的同位语从句,用于解释其内容,主语为 αὐτοί(历史学家自身)。
  4. §1.1.5ταῦτα δὴ νομίσας ἀναγκαῖα καὶ πρῶτα θεωρήματα τοῖς ἱστορικοῖς εἶναι — 由 νομίσας 引导的带对格的不定式结构。ταῦτα 是不定式 εἶναι 的主语(对格),而 ἀναγκαῖα καὶ πρῶτα θεωρήματα 是谓语。τοῖς ἱστορικοῖς 是关系或判断与格(“对历史学家而言”)。

引用这一段

哈利卡纳苏斯的狄奥尼修斯, 罗马古事记 §1.1.1-1.1.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0081.tlg001.humanitext-grc2:1.1.1-1.1.5

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。