§10Σολοικιστής
Παῦσαι πρὸς τῆς Ἀθηνᾶς·
独语者:凭雅典娜起誓,请停下来!
ἀλλ’ εἰπέ τι τοιοῦτον, ὥστε κἀμὲ μαθεῖν.
但请说一些我能理解的事情。
Λυκῖνος
Καὶ πῶς ἄν μάθοις;
吕基诺斯:那你又如何能理解呢?
Σολοικιστής
Εἴ μοι πάντα ἐπέλθοις, ὅσα φὴς σολοικίσας ἐμὲ λαθεῖν καὶ παρ’ ὅ τι ἕκαστον σεσολοίκισται.
独语者:如果你能为我详述所有那些你认为我犯了语法错误而我自己却没有察觉的事情,以及每一处为什么是错误的。
Λυκῖνος
Μηδαμῶς, ὦ ἄριστε· μακρὸν γὰρ ἢν ποιήσαιμεν τὸν διάλογον.
吕基诺斯:千万别这样,我的朋友;因为那会使我们的对话变得太长。
ἀλλὰ περὶ μὲν τούτων ἔξεστί σοι καθ’ ἕκαστον αὐτῶν πυνθάνεσθαι· νῦν δὲ ἕτερ’ ἄττα ἐπέλθωμεν, εἰ δοκεῖ, καὶ πρῶτόν γε αὐτὸ τοῦτο τὸ ἄττα μὴ δασέως, ἀλλὰ ψιλῶς ἐξενεγκεῖν· μὴ γὰρ οὕτως ἄλογον ἦν ἄν.
不过关于这些,你可以逐一询问;但现在,如果可以的话,让我们探讨其他一些事情,首先就是“atta”这个词本身,要用无气音而不是有气音来发音;否则就太不合理了。
ἔπειτα τὸ τῆς ὕβρεως, ἥν με φὴς ὑβρίσαι σε, εἰ μὴ οὕτω λέγοιμι, ἀλλ’ εἰς σέ, φαίην ἴδιον.
其次,关于你指责我侮辱你的那件事,如果我不这样说,而是说“对你”,我就会说这是个特例。
Σολοικιστής
Ἐγὼ μὲν οὐκ ἔχω εἰπεῖν.
独语者:我确实没什么可说的。
Λυκῖνος
Ὅτι τὸ μὲν σὲ ὑβρίζειν τὸ σῶμά ἐστι τὸ σὸν ἤτοι πληγαῖς ἢ δεσμοῖς ἢ καὶ ἄλλῳ τρόπῳ, τὸ δὲ ἐς σέ, ὅταν εἴς τι τῶν σῶν γίγνηται ἡ ὕβρις· καὶ γὰρ ὅστις γυναῖκα φίλον καὶ ὅστις γε οἰκέτην.
吕基诺斯:因为“侮辱你”是指通过殴打、捆绑或其他方式伤害你的身体,而“对你”则是指对你的某些财产进行侮辱;因为无论谁侮辱妻子或朋友,以及无论谁侮辱仆人,都是如此。
πλὴν γὰρ περὶ πραγμάτων οὕτως ἔχει σοι· ἐπεὶ τὸ ἐς πρᾶγμα ὑβρίζειν λέλεκται, οἷον ἐς τὴν παροιμίαν, ὡς ὁ Πλάτων φησὶν ἐν τῷ Συμποσίῳ.
不过关于事物的方面,对你来说也是这样;因为有“对事情进行侮辱”的说法,例如“对谚语不敬”,正如柏拉图在《会饮篇》中说的那样。
Σολοικιστής
Κατανοῶ τὸ διάφορον.
独语者:我明白其中的区别了。
Λυκῖνος
Ἆρ’ οὖν καὶ τοῦτο κατανοεῖς, ὅτι τὸ ταῦτά ὑπαλλάττειν σολοικίζειν καλοῦσιν;
吕基诺斯:那么你是否也明白这一点:他们把混淆这些词称为犯了语法错误?
Σολοικιστής
Ἀλλὰ δὲ τὸ ὑπαλλάττειν εἴ τις ἐναλλάττειν λέγει, τί σοι δόξει λέγειν;
独语者:但是,如果有人用“enallattein”来代替“hypallattein”,在你看来他是在说什么呢?
Σολοικιστής
Ἐμοὶ μὲν ταὐτὸν λέγειν δόξει.
吕基诺斯:在我看来,他似乎是在说同样的意思。
Λυκῖνος
Καὶ πῶς ἂν εἴη ταὐτὸν τῷ ὑπαλλάττειν τὸ ἐναλλάττειν, εἴπερ τὸ μὲν ἑτέρου πρὸς ἕτερον γίγνεται, τοῦ μὴ ὀρθοῦ πρὸς τὸ ὀρθόν, τὸ δὲ τοῦ μὴ ὄντος πρὸς τὸ ὄν;
吕基诺斯:如果“hypallattein”是指一物与另一物之间的替换,即非正确的与正确的替换,而“enallattein”是指不存在的与存在的替换,那么“enallattein”又怎么会与“hypallattein”相同呢?
Σολοικιστής
Κατέμαθον ὅτι τὸ μὲν ὑπαλλάττειν τὸ μὴ κύριον ἀντὶ τοῦ κυρίου λέγειν ἐστί, τὸ δ’ ἐναλλάττειν ποτὲ μὲν τῷ κυρίῳ, ποτὲ δὲ τῷ μὴ κυρίῳ χρῆσθαι.
独语者:我明白了,“hypallattein”是用不恰当的词代替恰当的词,而“enallattein”则是时而用恰当的词,时而用不恰当的词。
Λυκῖνος
Ἔχει τινὰ καὶ ταῦτα κατανόησιν οὐκ ἄχαριν, τὸ δὲ σπουδάζειν πρός τινα τὴν οἰκείαν ὠφέλειαν τοῦ σπουδάζοντος ἐμφαίνει, τὸ δὲ περί τινα τὴν ἐκείνου περὶ ὅν σπουδάζει.
吕基诺斯:这些理解也颇为有趣。 另外,“为某人而热心”表明了热心者自身的利益,而“在某人周围热心”则表明了那个被热心对待的人的利益。
καὶ ταῦτα ἴσως μὲν ὑποσυγκέχυται, ἴσως δὲ καὶ ἀκριβοῦται παρά τισί· βέλτιον δὲ τὸ ἀκριβοῦν ἑκάστῳ.
这些在有些人那里可能被混淆了,但在有些人那里也分得很清楚;对每个人来说,分清楚会更好。
Σολοικιστής
Ὀρθῶς γὰρ λέγεις.
独语者:你说得对。
§11Λυκῖνος
Τό γε μὴν καθέζεσθαι καὶ τὸ κάθισον τοῦ κάθησο ἆρ’ οἶσθ’ ὅτι διενήνοχεν;
吕基诺斯:此外,关于坐下以及“坐下! ”与“坐着! ”的区别,你是否知道呢?
Σολοικιστής
Οὐκ οἶδα.
独语者:我不知道。
τὸ καθέσθητι ἤκουόν σου λεγοντος ὡς ἔστιν ἔκφυλον.
我只听你提到过“kathesthēti”这个词是不自然的。
Λυκῖνος
Καὶ ὀρθῶς γε ἤκουσας.
吕基诺斯:你听得没错。
ἀλλὰ τὸ κάθισον τοῦ κάθησο διαφέρειν φημί.
但我说的是“kathison”与“kathēso”的不同。
Σολοικιστής
Καὶ τῷ ποτ’ ἂν εἴη διαφέρον;
独语者:那它们究竟有什么不同呢?
Λυκῖνος
Τῷ τὸ μὲν πρὸς τὸν ἑστῶτα λέγεσθαι τὸ κάθισον, τὸ δὲ πρὸς τὸν καθεζόμενον· ἧσ’, ὦ ξεῖν̓, ἡμεῖς δὲ καὶ ἄλλοθι δήομεν ἕδρην, ἀντὶ τοῦ μένε καθεζόμενος.
吕基诺斯:区别在于,“kathison”是对站着的人说的,而“kathēso”是对已经坐着的人说的;“坐着吧,外乡人,我们会在别处找到座位的”,这就是代替“保持坐姿”。
πάλιν οὖν εἰρήσθω ὅτι τὸ ταῦτα παραλλάττειν ἁμαρτάνειν ἐστί.
因此,我们再次声明,混淆这些词就是犯错。
τὸ δὲ καθίζω τοῦ ʼκαθέζομαι ἆρά σοι δοκεῖ μικρῷ τινι διαφέρειν;
那么,让别人坐与自己坐下,在你看来是否也有微小的区别呢?
εἴπερ τὸ μὲν καὶ ἕτερον δρῶμεν, τὸ καθίζειν λέγω, τὸ δὲ μόνους ἡμᾶς αὐτοὺς τὸ καθέζεσθαι.
因为前者——我是指“kathizein”——我们也对别人做,而“kathezesthai”则仅仅针对我们自己。
§12Σολοικιστής
Καὶ ταῦτα ἱκανῶς διελήλυθας, καὶ δὴ λέγε· οὕτω γάρ σε δεῖ προδιδάσκειν.
独语者:这些你也已经解释得很充分了,请继续说吧;因为你必须这样预先教导我。
Λυκῖνος
Ἑτέρως γὰρ λέγοντος οὐ κατανοεῖς;
吕基诺斯:如果我用其他方式说,你就不能理解吗?
οὐκ οἶσθα οἷόν ἐστι ξυγγραφεὺς ἀνήρ;
难道你不知道“历史家男子”是什么样的人吗?
Σολοικιστής
Πάνυ οἶδα νῦν γέ σου ἀκούσας ταῦτα λέγοντος.
独语者:我现在听你这么说,非常明白了。
Λυκῖνος
Ἐπεὶ καὶ τὸ καταδουλοῦν σὺ μὲν ἴσως ταὐτὸν τῷ καταδουλοῦσθαι νενόμικας, ἐγὼ δὲ οἶδα διαφορὰν οὐκ ὀλίγην ἔχον.
吕基诺斯:因为也许你认为“使……沦为奴隶”与“使……为自己沦为奴隶”是一样的,但我知道这有着不小的区别。
Σολοικιστής
Τίνα ταύτην;
独语者:有什么区别?
Λυκῖνος
Ὅτι τὸ μὲν ἑτέρῳ τὸ καταδουλοῦν, τὸ δ’ ἑαυτῷ γίγνεται.
吕基诺斯:因为“katadouloun”是为别人而做,而“katadoulousthai”是为自己而做。
Σολοικιστής
Καλῶς λέγεις.
独语者:你说得很好。
Λυκῖνος
Καὶ ἄλλα δέ σοι πολλὰ ὑπάρχει μανθάνειν, εἴπερ μὴ αὐτὸς εἰδέναι οὐκ εἰδὼς δόξεις.
吕基诺斯:如果你不想在不懂装懂时被人看穿,你还有很多其他东西要学。
Σολοικιστής
Ἀλλ’ οὐκ ἂν δόξαιμι.
独语者:我可不想被人看穿。
Λυκῖνος
Οὐκοῦν τὰ λοιπὰ ἐσαῦθις ἀναβαλώμεθα, νῦν δὲ διαλύσωμεν τὸν διάλογον.
吕基诺斯:那么,剩下的我们以后再谈,现在就结束这场对话吧。