Humanitext Reader

琉善 · 佩雷格里努斯之死 §1-5

佩雷格里努斯的自焚计划与其信徒的赞颂

第 1 段,共 9 段 · 希腊语

内容简介

叙述者路基亚诺斯向朋友克罗尼乌斯报告了犬儒派哲学家佩雷格里努斯(普罗透斯)计划在奥林匹亚自焚的消息,并转述了其狂热追随者所作的夸张宣传。

§1Λουκιανὸς Κρονίῳ εὖ πράττειν.
路基亚诺斯向克罗尼乌斯问好。
ΛουκιανὸςΛουκιανὸςΛουκιανὸςΛουκιανὸς κακοδαίμων Περεγρῖνος, ἢ ὡς αὐτὸς ἔχαιρεν ὀνομάζων ἑαυτόν, Πρωτεύς, αὐτὸ δὴ ἐκεῖνο τὸ τοῦ Ὁμηρικοῦ Πρωτέως ἔπαθεν· ἅπαντα γὰρ δόξης ἕνεκα γενόμενος καὶ μυρίας τροπὰς τραπόμενος, τὰ τελευταῖα ταῦτα καὶ πῦρ ἐγένετο·
那个不幸的佩雷格里努斯——或者像他自己喜欢称呼的那样,普罗透斯——遭遇了正如荷马史诗中的普罗透斯一般的命运:因为为了名誉他变为了万物,经历了无数次转变,最后甚至变成了火。
τοσούτῳ ἄρα τῷ ἔρωτι τῆς δόξης εἴχετο.
看来,他是被如此强烈的名誉之爱所支配。
καὶ νῦν ἐκεῖνος ἀπηνθράκωταί σοι ΛουκιανὸςΛουκιανὸςΛουκιανὸςΛουκιανὸς βέλτιστος κατὰ τὸν Ἐμπεδοκλέα, παρʼ ὅσον ΛουκιανὸςΛουκιανὸςΛουκιανὸςΛουκιανὸς μὲν κἂν διαλαθεῖν ἐπειράθη ἐμβαλὼν ἑαυτὸν εἰς τοὺς κρατῆρας, ΛουκιανὸςΛουκιανὸςΛουκιανὸςΛουκιανὸς δὲ γεννάδας οὗτος, τὴν πολυανθρωποτάτην τῶν Ἑλληνικῶν πανηγύρεων τηρήσας, πυρὰν ὅτι μεγίστην νήσας ἐνεπήδησεν ἐπὶ τοσούτων μαρτύρων, καὶ λόγους τινὰς ὑπὲρ τούτου εἰπὼν πρὸς τοὺς Ἕλληνας οὐ πρὸ πολλῶν ἡμερῶν τοῦ τολμήματος.
现在,那个在你看来优秀的家伙已经像恩培多克勒一样化为了灰烬。 只是恩培多克勒在投身火山口时还试图隐瞒行踪,而这位高贵的仁兄却选在了希腊人最密集的节日,堆起了一座极大的柴堆,在如此多的证人面前跳了进去,甚至在行此暴行前不久,还向希腊人发表了关于此事的演讲。
§2πολλὰ τοίνυν δοκῶ μοι ὁρᾶν σε γελῶντα ἐπὶ τῇ κορύζῃ τοῦ γέροντος, μᾶλλον δὲ καὶ ἀκούω βοῶντος οἷά σε εἰκὸς βοᾶν, ὢ τῆς ἀβελτερίας, ὢ τῆς δοξοκοπίας, ὢ — τῶν ἄλλων ἃ λέγειν εἰώθαμεν περὶ αὐτῶν.
因此,我想我能看见你对那老人的愚昧放声大笑,甚至能听到你像往常一样大声疾呼: “哦,何其愚蠢! 哦,何其虚荣! 哦,何其……” 以及我们习惯于针对他们所说的其他话。
σὺ μὲν οὖν πόρρω ταῦτα καὶ μακρῷ ἀσφαλέστερον, ἐγὼ δὲ παρὰ τὸ πῦρ αὐτὸ καὶ ἔτι πρότερον ἐν πολλῷ πλήθει τῶν ἀκροατῶν εἶπον αὐτά, ἐνίων μὲν ἀχθομένων, ὅσοι ἐθαύμαζον τὴν ἀπόνοιαν τοῦ γέροντος· ἦσαν δέ τινες οἳ καὶ αὐτοὶ ἐγέλων ἐπʼ αὐτῷ.
你在远处,在安全得多得多的地方说这些话,而我却是在火堆旁,甚至在此之前,在众多的听众中说了这些。 那些崇拜这老人疯狂行径的人对此感到愤怒,但也有一些人自己也在嘲笑他。
ἀλλʼ ὀλίγου δεῖν ὑπὸ τῶν Κυνικῶν ἐγώ σοι διεσπάσθην ὥσπερ ὁ Ἀκταίων ὑπὸ τῶν κυνῶν ἢ ὁ ἀνεψιὸς αὐτοῦ ὁ Πενθεὺς ὑπὸ τῶν Μαινάδων.
事实上,我险些被那些犬儒学派的人撕成碎片,就像阿克泰翁被猎犬撕碎,或者他的表兄弟彭透斯被迈纳德斯撕碎一样。
§3ἡ δὲ πᾶσα τοῦ πράγματος διασκευὴ τοιάδε ἦν.
这件事情的全部始末是这样的。
τὸν μὲν ποιητὴν οἶσθα οἷός τε ἦν καὶ ἡλίκα ἐτραγῴδει παρʼ ὅλον τὸν βίον, ὑπὲρ τὸν Σοφοκλέα καὶ τὸν Αἰσχύλον.
你自然知道那个“诗人”是个什么样的人,他一生都在扮演着怎样宏大的悲剧,甚至超越了索福克勒斯和埃斯库罗斯。
ἐγὼ δὲ ἐπεὶ τάχιστα εἰς τὴν Ἦλιν ἀφικόμην, διὰ τοῦ γυμνασίου ἀνιὼν ἐπήκουον ἅμα Κυνικοῦ τινος μεγάλῃ καὶ τραχείᾳ τῇ φωνῇ τὰ συνήθη ταῦτα καὶ ἐκ τριόδου τὴν ἀρετὴν ἐπιβοωμένου καὶ ἅπασιν ἁπαξαπλῶς λοιδορουμένου.
我一到达埃利斯,在穿过体育馆往上走时,就听到一个犬儒派信徒用洪亮而沙哑的声音在宣扬那些陈词滥调,在十字路口大声呼喊美德,并毫无例外地谩骂每一个人。
εἶτα κατέληξεν αὐτῷ ἡ βοὴ ἐς τὸν Πρωτέα, καὶ ὡς ἂν οἷός τε ὦ πειράσομαί σοι αὐτὰ ἐκεῖνα ἀπομνημονεῦσαι ὡς ἐλέγετο.
接着,他的喊叫归结到了普罗透斯身上。 我将尽我所能向你复述当时所说的话。
σὺ δὲ γνωριεῖς δηλαδή, πολλάκις αὐτοῖς παραστὰς βοῶσιν.
你当然能认出这些话,因为你经常站在他们身边听他们喊叫。
§4Πρωτέα γάρ τις, ἔφη, κενόδοξον τολμᾷ λέγειν, ὦ γῆ καὶ ἥλιε καὶ ποταμοὶ καὶ θάλαττα καὶ πατρῷε Ἡράκλεις — Πρωτέα τὸν ἐν Συρίᾳ δεθέντα, τὸν τῇ πατρίδι ἀνέντα πεντακισχίλια τάλαντα, τὸν ἀπὸ τῆς Ῥωμαίων πόλεως ἐκβληθέντα, τὸν τοῦ Ἡλίου ἐπισημότερον, τὸν αὐτῷ ἀνταγωνίσασθαι τῷ Ὀλυμπίῳ δυνάμενον;
“难道有人敢,”他说,“说普罗透斯爱慕虚荣吗? 哦,大地、太阳、河流、海洋以及我们祖先的赫拉克勒斯啊! ——那个在叙利亚被囚禁的普罗透斯,那个给祖国留下五千塔兰同的普罗透斯,那个被逐出罗马城的普罗透斯,那个比太阳更耀眼的普罗透斯,那个能与奥林匹亚宙斯本人抗衡的普罗透斯!
ἀλλʼ ὅτι διὰ πυρὸς ἐξάγειν τοῦ βίου διέγνωκεν ἑαυτόν, εἰς κενοδοξίαν τινὲς τοῦτο ἀναφέρουσιν;
但仅仅因为他决定用火结束自己的生命,就有人把这归咎于虚荣吗?
οὐ γὰρ Ἡρακλῆς οὕτως;
赫拉克勒斯不也是这样做的吗?
οὐ γὰρ Ἀσκληπιὸς καὶ Διόνυσος κεραυνῷ;
阿斯克勒庇俄斯和狄奥尼索斯不也是因为雷击而如此的吗?
οὐ γὰρ τὰ τελευταῖα Ἐμπεδοκλῆς εἰς τοὺς κρατῆρας;
最后恩培多克勒不也跳进了火山口吗?
§5ὡς δὲ ταῦτα εἶπεν ὁ Θεαγένης — τοῦτο γὰρ ὁ κεκραγὼς ἐκεῖνος ἐκαλεῖτο — ἠρόμην τινὰ τῶν παρεστώτων, τί βούλεται τὸ περὶ τοῦ πυρός, ἢ τί Ἡρακλῆς καὶ Ἐμπεδοκλῆς πρὸς τὸν Πρωτέα.
” 当狄阿革涅斯——那个大喊大叫的人就是这个名字——说完这些话时,我问旁边站着的一个人: “这火的事是什么意思? 或者说赫拉克勒斯和恩培多克勒与普罗透斯有什么关系?
ὁ δέ, οὐκ εἰς μακράν, ἔφη, καύσει ἑαυτὸν ὁ Πρωτεὺς Ὀλυμπίασιν.
” 那人说: “用不了多久,普罗透斯就会在奥林匹亚自焚。
πῶς, ἔφην, ἢ τίνος ἕνεκα;
” “怎么会? ”我问,“或者为什么?
εἶτα ὁ μὲν ἐπειρᾶτο λέγειν, ἐβόα δὲ ὁ Κυνικός, ὥστε ἀμήχανον ἦν ἄλλου ἀκούειν.
” 接着那人试图解释,但那个犬儒派信徒在大喊大叫,以至于无法听到别人的声音。
ἐπήκουον οὖν τὰ λοιπὰ ἐπαντλοῦντος αὐτοῦ καὶ θαυμαστάς τινας ὑπερβολὰς διεξιόντος κατὰ τοῦ Πρωτέως· τὸν μὲν γὰρ Σινωπέα ἢ τὸν διδάσκαλον αὐτοῦ Ἀντισθένη οὐδὲ παραβάλλειν ἠξίου αὐτῷ, ἀλλʼ οὐδὲ τὸν Σωκράτη αὐτόν, ἐκάλει δὲ τὸν Δία ἐπὶ τὴν ἅμιλλαν.
所以我听着他倒出来的其余话,听他讲述关于普罗透斯的一些惊人的夸张之辞;因为他甚至不屑于将西诺普人或其老师安提斯泰尼与他相比,甚至不屑于与苏格拉底本人相比,而是向宙斯发起挑战。
εἶτα μέντοι ἔδοξεν αὐτῷ ἴσους πως φυλάξαι αὐτούς, καὶ οὕτω κατέπαυε τὸν λόγον·
然而,后来他认为让他们保持某种平等是合适的,于是就这样结束了他的演说:

词汇与语法注释

  1. §1τὸ τοῦ Ὁμηρικοῦ Πρωτέως — 冠词 `τὸ` 是中性单数宾格,作 `ἔπαθεν` 的直接宾语,表示“荷马史诗中的普罗透斯所遭遇的事情”或“命运”。
  2. §1παρʼ ὅσον — 表示对比或限制的连词性短语,意为“正如”、“但在……这一点上不同”。在此用于对比试图隐瞒跳入火山口的恩培多克勒,与渴望在广大观众面前自焚的佩雷格里努斯。
  3. §2ὀλίγου δεῖν — 意为“几乎”、“差一点就……”的成语化绝对表达,源自非人称句。此处修饰 `διεσπάσθην`,表示叙述者险些被犬儒学派的人群撕成碎片。
  4. §3ὡς ἂν οἷός τε ὦ — 由 `ὡς` 引导、带 `ἄν` 和虚拟语气 `ὦ` 的从句,表示潜在的条件或方式(“在我的能力范围内”),与主句的将来时动词 `πειράσομαι`(我将尝试)相呼应。
  5. §4ἀλλʼ ὅτι — 意为“但是因为……”,用以预先应对可能出现的反对意见。`ὅτι` 引导原因从句(“因为他决定……”),该从句隶属于主句 `εἰς κενοδοξίαν τινὲς τοῦτο ἀναφέρουσιν`。

引用这一段

琉善, 佩雷格里努斯之死 §1-5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0062.tlg042.humanitext-grc2:1-5

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。