§38ἐάντε γὰρ λέγω ὅτι τῷ θεῷ ἀπειθεῖν τοῦτʼ ἐστὶν καὶ διὰ τοῦτʼ ἀδύνατον ἡσυχίαν ἄγειν, οὐ πείσεσθέ μοι ὡς εἰρωνευομένῳ· ἐάντʼ αὖ λέγω ὅτι καὶ τυγχάνει μέγιστον ἀγαθὸν ὂν ἀνθρώπῳ τοῦτο, ἑκάστης ἡμέρας περὶ ἀρετῆς τοὺς λόγους ποιεῖσθαι καὶ τῶν ἄλλων περὶ ὧν ὑμεῖς ἐμοῦ ἀκούετε διαλεγομένου καὶ ἐμαυτὸν καὶ ἄλλους ἐξετάζοντος, ὁ δὲ ἀνεξέταστος βίος οὐ βιωτὸς ἀνθρώπῳ, ταῦτα δʼ ἔτι ἧττον πείσεσθέ μοι λέγοντι.
因为，如果我告诉你们，这样做就是不服从神，因而无法保持安静，你们会以为我是在说反话而不相信我；如果另一方面，我告诉你们，这甚至是一个人最大的善，即每天谈论美德，以及谈论你们听我讨论、审视我自己和别人的其他事情，并且未经审视的生活对人来说是不值得活的，那么当我说这些话时，你们就更不会相信我了。
τὰ δὲ ἔχει μὲν οὕτως, ὡς ἐγώ φημι, ὦ ἄνδρες, πείθειν δὲ οὐ ῥᾴδιον.
然而事情确实如我所说，市民们，只是要说服你们并不容易。
καὶ ἐγὼ ἅμα οὐκ εἴθισμαι ἐμαυτὸν ἀξιοῦν κακοῦ οὐδενός.
同时，我也不能习惯于认为自己配受任何恶报。
εἰ μὲν γὰρ ἦν μοι χρήματα, ἐτιμησάμην ἂν χρημάτων ὅσα ἔμελλον ἐκτείσειν, οὐδὲν γὰρ ἂν ἐβλάβην· νῦν δὲ οὐ γὰρ ἔστιν, εἰ μὴ ἄρα ὅσον ἂν ἐγὼ δυναίμην ἐκτεῖσαι, τοσούτου βούλεσθέ μοι τιμῆσαι.
因为如果我有钱，我本会提议一笔我能够支付的罚款，因为这样我不会受到任何伤害；但现在我没有钱，除非你们愿意判我一笔我能支付得起的罚款。
ἴσως δʼ ἂν δυναίμην ἐκτεῖσαι ὑμῖν που μνᾶν ἀργυρίου· τοσούτου οὖν τιμῶμαι.
也许我能给你们支付大约一麦纳银子，因此我就提议这个数额。
Πλάτων δὲ ὅδε, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, καὶ Κρίτων καὶ Κριτόβουλος καὶ Ἀπολλόδωρος κελεύουσί με τριάκοντα μνῶν τιμήσασθαι, αὐτοὶ δʼ ἐγγυᾶσθαι· τιμῶμαι οὖν τοσούτου, ἐγγυηταὶ δὲ ὑμῖν ἔσονται τοῦ ἀργυρίου οὗτοι ἀξιόχρεῳ.
但是，雅典的市民们，这里的柏拉图、克里同、克里托布洛斯和阿波罗多洛斯促请我提议三十麦纳，并由他们自己担保；因此我提议这个数额，这些人将是你们这笔钱的足够合格的担保人。
οὐ πολλοῦ γʼ ἕνεκα χρόνου, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, ὄνομα ἕξετε καὶ αἰτίαν ὑπὸ τῶν βουλομένων τὴν πόλιν λοιδορεῖν ὡς Σωκράτη ἀπεκτόνατε, ἄνδρα σοφόν—φήσουσι γὰρ δὴ σοφὸν εἶναι, εἰ καὶ μή εἰμι, οἱ βουλόμενοι ὑμῖν ὀνειδίζειν— εἰ γοῦν περιεμείνατε ὀλίγον χρόνον, ἀπὸ τοῦ αὐτομάτου ἂν ὑμῖν τοῦτο ἐγένετο· ὁρᾶτε γὰρ δὴ τὴν ἡλικίαν ὅτι πόρρω ἤδη ἐστὶ τοῦ βίου θανάτου δὲ ἐγγύς.
雅典的市民们，为了不长的时间，你们将从那些想要辱骂这个城邦的人那里获得恶名和指责，说你们杀死了苏格拉底，一个智者——因为那些想要谴责你们的人，即使我不是智者，也会说我是的——无论如何，如果你们只等待一小段时间，这件事本来就会自然而然地发生在你们身上；因为你们看到了我的年纪，已经风烛残年，临近死亡了。
λέγω δὲ τοῦτο οὐ πρὸς πάντας ὑμᾶς, ἀλλὰ πρὸς τοὺς ἐμοῦ καταψηφισαμένους θάνατον.
我这话不是对你们所有人说的，而是对那些投票判我死刑的人说的。
λέγω δὲ καὶ τόδε πρὸς τοὺς αὐτοὺς τούτους.
我也对这同样的人说以下的话。
ἴσως με οἴεσθε, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, ἀπορίᾳ λόγων ἑαλωκέναι τοιούτων οἷς ἂν ὑμᾶς ἔπεισα, εἰ ᾤμην δεῖν ἅπαντα ποιεῖν καὶ λέγειν ὥστε ἀποφυγεῖν τὴν δίκην.
也许你们认为，雅典的市民们，我是因为缺乏能够说服你们的话语才被定罪的，如果我认为应当不择手段、口不择言地来逃避审判的话。
πολλοῦ γε δεῖ.
绝非如此。
ἀλλʼ ἀπορίᾳ μὲν ἑάλωκα, οὐ μέντοι λόγων, ἀλλὰ τόλμης καὶ ἀναισχυντίας καὶ τοῦ μὴ ἐθέλειν λέγειν πρὸς ὑμᾶς τοιαῦτα οἷʼ ἂν ὑμῖν μὲν ἥδιστα ἦν ἀκούειν— θρηνοῦντός τέ μου καὶ ὀδυρομένου καὶ ἄλλα ποιοῦντος καὶ λέγοντος πολλὰ καὶ ἀνάξια ἐμοῦ, ὡς ἐγώ φημι, οἷα δὴ καὶ εἴθισθε ὑμεῖς τῶν ἄλλων ἀκούειν.
我确实是因为缺乏而被定罪的，但绝不是缺乏话语，而是缺乏胆量、无耻，以及不愿对你们说那些你们最听得进耳的话——即像我哭诉、哀号，以及做和说许多其他配不上我的事情，正如我所说的，也正如你们惯于从别人那里听到的那样。
ἀλλʼ οὔτε τότε ᾠήθην δεῖν ἕνεκα τοῦ κινδύνου πρᾶξαι οὐδὲν ἀνελεύθερον, οὔτε νῦν μοι μεταμέλει οὕτως ἀπολογησαμένῳ, ἀλλὰ πολὺ μᾶλλον αἱροῦμαι ὧδε ἀπολογησάμενος τεθνάναι ἢ ἐκείνως ζῆν.
但无论是当时，我都不认为因为危险而应当做任何卑贱的事，现在我也不后悔以这种方式进行辩护，相反，我宁愿以这种方式辩护而死，也不愿以那种方式活着。
§39οὔτε γὰρ ἐν δίκῃ οὔτʼ ἐν πολέμῳ οὔτʼ ἐμὲ οὔτʼ ἄλλον οὐδένα δεῖ τοῦτο μηχανᾶσθαι, ὅπως ἀποφεύξεται πᾶν ποιῶν θάνατον.
因为无论是在法庭上还是在战场上，我或任何其他人都不应该企图通过做任何事情来逃避死亡。
καὶ γὰρ ἐν ταῖς μάχαις πολλάκις δῆλον γίγνεται ὅτι τό γε ἀποθανεῖν ἄν τις ἐκφύγοι καὶ ὅπλα ἀφεὶς καὶ ἐφʼ ἱκετείαν τραπόμενος τῶν διωκόντων· καὶ ἄλλαι μηχαναὶ πολλαί εἰσιν ἐν ἑκάστοις τοῖς κινδύνοις ὥστε διαφεύγειν θάνατον, ἐάν τις τολμᾷ πᾶν ποιεῖν καὶ λέγειν.
因为在战斗中也常常很明显，一个人如果扔掉武器，转而向追击者哀求，就可以逃避死亡；在各种危险中，如果一个人敢于做任何事、说任何话，还有许多其他逃避死亡的手段。
ἀλλὰ μὴ οὐ τοῦτʼ ᾖ χαλεπόν, ὦ ἄνδρες, θάνατον ἐκφυγεῖν, ἀλλὰ πολὺ χαλεπώτερον πονηρίαν· θᾶττον γὰρ θανάτου θεῖ.
但是，市民们，我怀疑逃避死亡也许并不难，而逃避邪恶要难得多；因为它跑得比死亡还要快。
καὶ νῦν ἐγὼ μὲν ἅτε βραδὺς ὢν καὶ πρεσβύτης ὑπὸ τοῦ βραδυτέρου ἑάλων, οἱ δʼ ἐμοὶ κατήγοροι ἅτε δεινοὶ καὶ ὀξεῖς ὄντες ὑπὸ τοῦ θάττονος, τῆς κακίας.
现在，我由于行动迟缓且年老，被那跑得较慢的追上了；而我的指控者们，由于精明敏捷，却被那跑得较快的，即邪恶，追上了。
καὶ νῦν ἐγὼ μὲν ἄπειμι ὑφʼ ὑμῶν θανάτου δίκην ὀφλών, οὗτοι δʼ ὑπὸ τῆς ἀληθείας ὠφληκότες μοχθηρίαν καὶ ἀδικίαν.
现在，我带着被你们判处死刑的罪名离去，而他们则带着被真理判处恶劣和不正义的罪名离去。
καὶ ἐγώ τε τῷ τιμήματι ἐμμένω καὶ οὗτοι.
我服从我的刑罚，他们也服从他们的。
ταῦτα μέν που ἴσως οὕτως καὶ ἔδει σχεῖν, καὶ οἶμαι αὐτὰ μετρίως ἔχειν.
这些事情，我想，也许就应当这样发生，而且我认为它们是适当的。
τὸ δὲ δὴ μετὰ τοῦτο ἐπιθυμῶ ὑμῖν χρησμῳδῆσαι, ὦ καταψηφισάμενοί μου· καὶ γάρ εἰμι ἤδη ἐνταῦθα ἐν ᾧ μάλιστα ἄνθρωποι χρησμῳδοῦσιν, ὅταν μέλλωσιν ἀποθανεῖσθαι.
在这之后，我渴望对判我有罪的你们进行预言；因为我现在已经处于人们在即将死去时最容易发出预言的时刻。
φημὶ γάρ, ὦ ἄνδρες οἳ ἐμὲ ἀπεκτόνατε, τιμωρίαν ὑμῖν ἥξειν εὐθὺς μετὰ τὸν ἐμὸν θάνατον πολὺ χαλεπωτέραν νὴ Δία ἢ οἵαν ἐμὲ ἀπεκτόνατε· νῦν γὰρ τοῦτο εἴργασθε οἰόμενοι μὲν ἀπαλλάξεσθαι τοῦ διδόναι ἔλεγχον τοῦ βίου, τὸ δὲ ὑμῖν πολὺ ἐναντίον ἀποβήσεται, ὡς ἐγώ φημι.
杀死我的市民们，我告诉你们，在我的死后，凭着宙斯起誓，惩罚会立刻降临到你们身上，这惩罚要比你们杀死我所施加的要严厉得多；因为你们现在这样做，以为可以免除对自己生命的审查，但正如我所说，结果将对你们完全相反。
πλείους ἔσονται ὑμᾶς οἱ ἐλέγχοντες, οὓς νῦν ἐγὼ κατεῖχον, ὑμεῖς δὲ οὐκ ᾐσθάνεσθε· καὶ χαλεπώτεροι ἔσονται ὅσῳ νεώτεροί εἰσιν, καὶ ὑμεῖς μᾶλλον ἀγανακτήσετε.
审查你们的人将会变多，而他们至今被我压制着，你们却未曾发觉；他们越年轻就越严厉，而你们也会更加愤怒。
εἰ γὰρ οἴεσθε ἀποκτείνοντες ἀνθρώπους ἐπισχήσειν τοῦ ὀνειδίζειν τινὰ ὑμῖν ὅτι οὐκ ὀρθῶς ζῆτε, οὐ καλῶς διανοεῖσθε·
因为如果你们以为通过杀死人就能阻止别人谴责你们活得不正当，那你们就想错了；因为这种逃避既非完全可行，也不高尚。
οὐ γάρ ἐσθʼ αὕτη ἡ ἀπαλλαγὴ οὔτε πάνυ δυνατὴ οὔτε καλή, ἀλλʼ ἐκείνη καὶ καλλίστη καὶ ῥᾴστη, μὴ τοὺς ἄλλους κολούειν ἀλλʼ ἑαυτὸν παρασκευάζειν ὅπως ἔσται ὡς βέλτιστος.
相反，那另一种方式才最高尚、最容易：不是去压制别人，而是使自己准备得尽可能完善。
ταῦτα μὲν οὖν ὑμῖν τοῖς καταψηφισαμένοις μαντευσάμενος ἀπαλλάττομαι.
那么，在向判我有罪的你们发出这些预言之后，我就离去了。
τοῖς δὲ ἀποψηφισαμένοις ἡδέως ἂν διαλεχθείην ὑπὲρ τοῦ γεγονότος τουτουῒ πράγματος, ἐν ᾧ οἱ ἄρχοντες ἀσχολίαν ἄγουσι καὶ οὔπω ἔρχομαι οἷ ἐλθόντα με δεῖ τεθνάναι.
而对于那些投票判我无罪的人，我乐意就这件发生的事与你们交谈，趁着长官们正忙，而我还未前往我必须死的地方。
ἀλλά μοι, ὦ ἄνδρες, παραμείνατε τοσοῦτον χρόνον· οὐδὲν γὰρ κωλύει διαμυθολογῆσαι πρὸς ἀλλήλους ἕως ἔξεστιν.
但是，市民们，请留下来陪我这么长的时间；因为在允许的范围内，没有什么能阻止我们互相交谈。