§1.91.1ἀπικομένοισι δὲ τοῖσι Λυδοῖσι καὶ λέγουσι τὰ ἐντεταλμένα τὴν Πυθίην λέγεται εἰπεῖν τάδε. τὴν πεπρωμένην μοῖραν ἀδύνατα ἐστὶ ἀποφυγεῖν καὶ θεῷ·
吕底亚人到达并传达了吩咐他们的话,据说皮提娅作出了如下的回答: “即便是神明,也无法逃脱注定的命运。
Κροῖσος δὲ πέμπτου γονέος ἁμαρτάδα ἐξέπλησε, ὃς ἐὼν δορυφόρος Ἡρακλειδέων, δόλῳ γυναικηίῳ ἐπισπόμενος ἐφόνευσε τὸν δεσπότεα καὶ ἔσχε τὴν ἐκείνου τιμὴν οὐδέν οἱ προσήκουσαν.
克罗伊斯是在为他五代前的先祖赎罪。 那位先祖曾是赫拉克勒斯后裔的卫士,却顺从了一个女人的阴谋,杀害了自己的主公,夺取了那绝不属于他的王位。
§1.91.2προθυμεομένου δὲ Λοξίεω ὅκως ἂν κατὰ τοὺς παῖδας τοῦ Κροίσου γένοιτο τὸ Σαρδίων πάθος καὶ μὴ κατʼ αὐτὸν Κροῖσον, οὐκ οἷόν τε ἐγίνετο παραγαγεῖν μοίρας.
” “尽管洛克西阿斯极力希望萨尔迪斯的毁灭发生在克罗伊斯的子嗣时代,而不是克罗伊斯本人在世的时候,但他也无法动摇命运女神们的决定。
§1.91.3ὅσον δὲ ἐνέδωκαν αὗται, ἤνυσέ τε καὶ ἐχαρίσατό οἱ· τρία γὰρ ἔτεα ἐπανεβάλετο τὴν Σαρδίων ἅλωσιν, καὶ τοῦτο ἐπιστάσθω Κροῖσος ὡς ὕστερον τοῖσι ἔτεσι τούτοισι ἁλοὺς τῆς πεπρωμένης.
” “不过,在她们做出让步的范围内,他已经争取到并向他施予了恩惠:因为他将萨尔迪斯的陷落推迟了三年,克罗伊斯应当明白这一点,即他被俘的时间比命中注定的时间晚了这整整三年。
δευτέρα δὲ τούτων καιομένῳ αὐτῷ ἐπήρκεσε.
其次,在克罗伊斯被烈火焚烧时,神明也解救了他。
§1.91.4κατὰ δὲ τὸ μαντήιον τὸ γενόμενον οὐκ ὀρθῶς Κροῖσος μέμφεται.
” “而对于之前所降下的神谕,克罗伊斯的抱怨是不公正的。
προηγόρευε γὰρ οἱ Λοξίης, ἢν στρατεύηται ἐπὶ Πέρσας, μεγάλην ἀρχὴν αὐτὸν καταλύσειν.
因为洛克西阿斯曾预言说,如果他对波斯宣战,他就会毁灭一个大帝国。
τὸν δὲ πρὸς ταῦτα χρῆν εὖ μέλλοντα βουλεύεσθαι ἐπειρέσθαι πέμψαντα κότερα τὴν ἑωυτοῦ ἢ τὴν Κύρου λέγοι ἀρχήν.
对此,如果他想妥善规划,就应该派人查问神明所指的是他自己的帝国还是居鲁士的帝国。
οὐ συλλαβὼν δὲ τὸ ῥηθὲν οὐδʼ ἐπανειρόμενος ἑωυτὸν αἴτιον ἀποφαινέτω·
既然他既没有领会所说的话,也没有重新追问,那就让他承认自己才是罪魁祸首吧。
§1.91.5τῷ καὶ τὸ τελευταῖον χρηστηριαζομένῳ εἶπε Λοξίης περὶ ἡμιόνου, οὐδὲ τοῦτο συνέλαβε.
” “甚至当他最后一次请求神谕,洛克西阿斯对他提到‘骡子’时,他也没能理解。
ἦν γὰρ δὴ ὁ Κῦρος οὗτος ἡμίονος· ἐκ γὰρ δυῶν οὐκ ὁμοεθνέων ἐγεγόνεε, μητρὸς ἀμείνονος, πατρὸς δὲ ὑποδεεστέρου·
因为居鲁士正是那只‘骡子’:他是由两个不同民族的父母所生,母亲身份高贵,而父亲身份卑微。
§1.91.6ἣ μὲν γὰρ ἦν Μηδὶς καὶ Ἀστυάγεος θυγάτηρ τοῦ Μήδων βασιλέος, ὁ δὲ Πέρσης τε ἦν καὶ ἀρχόμενος ὑπʼ ἐκείνοισι καὶ ἔνερθε ἐὼν τοῖσι ἅπασι δεσποίνῃ τῇ ἑωυτοῦ συνοίκεε.
” “因为他的母亲是米底人,是米底国王阿斯提阿格斯的女儿;而他的父亲是波斯人,是受米底人统治的臣民,尽管在各方面都处于下风,却娶了自己的女主人。
ταῦτα μὲν ἡ Πυθίη ὑπεκρίνατο τοῖσι Λυδοῖσι, οἳ δὲ ἀνήνεικαν ἐς Σάρδις καὶ ἀπήγγειλαν Κροίσῳ.
” 皮提娅以此回答了吕底亚人,他们将此话带回萨尔迪斯并报告给克罗伊斯。
ὁ δὲ ἀκούσας συνέγνω ἑωυτοῦ εἶναι τὴν ἁμαρτάδα καὶ οὐ τοῦ θεοῦ.
克罗伊斯听后承认,过错在于他自己,而不在于神明。
κατὰ μὲν δὴ τὴν Κροίσου τε ἀρχὴν καὶ Ἰωνίης τὴν πρώτην καταστροφὴν ἔσχε οὕτω.
关于克罗伊斯的统治以及伊奥尼亚的第一次被征服,过程便是如此。