§1.65.1τοὺς μέν νυν Ἀθηναίους τοιαῦτα τὸν χρόνον τοῦτον ἐπυνθάνετο ὁ Κροῖσος κατέχοντα, τοὺς δὲ Λακεδαιμονίους ἐκ κακῶν τε μεγάλων πεφευγότας καὶ ἐόντας ἤδη τῷ πολέμῳ κατυπερτέρους Τεγεητέων.
且说克罗伊斯得知，关于雅典人，在这一时期正是这样的情况支配着他们；而关于拉栖代梦人，他得知他们已经摆脱了重大的灾祸，并且在战争中已经压倒了特格亚人。
ἐπὶ γὰρ Λέοντος βασιλεύοντος καὶ Ἡγησικλέος ἐν Σπάρτῃ τοὺς ἄλλους πολέμους εὐτυχέοντες οἱ Λακεδαιμόνιοι πρὸς Τεγεήτας μούνους προσέπταιον.
因为在列翁和赫格西克勒斯统治斯巴达期间，拉栖代梦人虽然在其他战争中屡屡得手，但唯独在对抗特格亚人时屡遭挫折。
§1.65.2τὸ δὲ ἔτι πρότερον τούτων καί κακονομώτατοι ἦσαν σχεδὸν πάντων Ἑλλήνων κατά τε σφέας αὐτοὺς καὶ ξείνοισι ἀπρόσμικτοι· μετέβαλον δὲ ὧδε ἐς εὐνομίην.
而在比这更早的时候，他们差不多是所有希腊人中法制最坏的，不仅对内相互分裂，对外也与外邦人不相往来；但他们是通过以下方式转变为良法自治的。
Λυκούργου τῶν Σπαρτιητέων δοκίμου ἀνδρὸς ἐλθόντος ἐς Δελφοὺς ἐπὶ τὸ χρηστήριον, ὡς ἐσήιε ἐς τὸ μέγαρον, εὐθὺς ἡ Πυθίη λέγει τάδε. §1.65.3"
ἥκεις ὦ Λυκόοργε ἐμὸν ποτὶ πίονα νηόν
Ζηνὶ φίλος καὶ πᾶσιν Ὀλύμπια δώματʼ ἔχουσι.
斯巴达的名人吕库古前往德尔斐求问神谕，当他步入神殿内厅时，皮提亚立即对他说了以下这段话： “你来到了我这富饶的神殿，哦，吕库古，你是宙斯以及所有拥有奥林匹斯居所之神所钟爱的。
δίζω ἤ σε θεὸν μαντεύσομαι ἢ ἄνθρωπον.
我正犹疑，该宣示你为神，还是为人。
ἀλλʼ ἔτι καὶ μᾶλλον θεὸν ἔλπομαι, ὦ Λυκόοργε. "
然而，我更期盼你是一位神明，哦，吕库古。
§1.65.4οἳ μὲν δή τινες πρὸς τούτοισι λέγουσι καὶ φράσαι αὐτῷ τὴν Πυθίην τὸν νῦν κατεστεῶτα κόσμον Σπαρτιήτῃσι.
” 有些人在此之外还说，皮提亚也向他指明了如今在斯巴达人中确立起来的政体。
ὡς δʼ αὐτοὶ Λακεδαιμόνιοι λέγουσι, Λυκοῦργον ἐπιτροπεύσαντα Λεωβώτεω, ἀδελφιδέου μὲν ἑωυτοῦ βασιλεύοντος δὲ Σπαρτιητέων, ἐκ Κρήτης ἀγαγέσθαι ταῦτα.
但据拉栖代梦人自己说，吕库古是在担任他的侄子、当时斯巴达人的国王莱奥博特斯的监护人时，从克里特岛将这些制度引进过来的。
§1.65.5ὡς γὰρ ἐπετρόπευσε τάχιστα, μετέστησε τὰ νόμιμα πάντα, καὶ ἐφύλαξε ταῦτα μὴ παραβαίνειν· μετὰ δὲ τὰ ἐς πόλεμον ἔχοντα, ἐνωμοτίας καὶ τριηκάδας καὶ συσσίτια, πρός τε τούτοισι τοὺς ἐφόρους καὶ γέροντας ἔστησε Λυκοῦργος.
因为他一当上监护人，就立刻改变了所有的法律，并严防这些法律被违反；在此之后，吕库古确立了与军事有关的体制，即宣誓队、三十人队和共餐制度，此外，他还设立了监察官和长老会。