§1ἀναγκαῖον ἴσως ἐστίν, ὦ ἄνδρες δικασταί, καὶ τοὺς μὴ εἰωθότας μηδὲ δυναμένους εἰπεῖν εἰσιέναι εἰς δικαστήριον, ἐπειδὰν ὑπό τινος ἀδικῶνται, ἄλλως τε καὶ ὑφʼ ὧν ἥκιστα προσῆκεν, οἷον καὶ ἐμοὶ νυνὶ συμβαίνει.
审判员先生们,也许对于那些不习惯也不擅长辞令的人来说,一旦受到某人的伤害,特别是受到最不该伤害他们的人的伤害时,也有必要出庭,正如我现在所遭遇的那样。
οὐ βουλόμενος γάρ, ὦ ἄνδρες δικασταί, ἀγωνίζεσθαι πρὸς Ὀλυμπιόδωρον οἰκεῖον ὄντα καὶ ἀδελφὴν τούτου ἔχων, ἠνάγκασμαι διὰ τὸ μεγάλʼ ἀδικεῖσθαι ὑπὸ τούτου.
因为,审判员先生们,我本不想与身为亲戚且娶了其姐妹为妻的奥林匹奥多罗斯对簿公堂,但由于受到他的极大伤害,我被迫如此。
§2εἰ μὲν οὖν μὴ ἀδικούμενος, ὦ ἄνδρες δικασταί, ἀλλὰ ψεῦδός τι ἐγκαλῶν Ὀλυμπιοδώρῳ τούτων τι ἐποίουν, ἢ τοῖς ἐπιτηδείοις τοῖς ἐμοῖς καὶ Ὀλυμπιοδώρου μὴ ἐθέλων ἐπιτρέπειν, ἢ ἄλλου τινὸς τῶν δικαίων ἀφιστάμενος, εὖ ἴστε ὅτι πάνυ ἂν ᾐσχυνόμην καὶ ἐνόμιζον ἂν ἐμαυτὸν φαῦλον εἶναι ἄνθρωπον·
因此,审判员先生们,如果我是在没有受到伤害的情况下,对奥林匹奥多罗斯提出虚假指控,或者拒绝将此事托付给我们共同的朋友,或者逃避任何其他正当的义务,那么请确信,我一定会感到极其羞愧,并认为自己是个卑劣的人。
νῦν δʼ οὔτε μικρὰ ἐλαττούμενος ὑπὸ Ὀλυμπιοδώρου, οὔτε διαλλακτὴν οὐδένα φεύγων, οὔτʼ αὖ μὰ τὸν Δία τὸν μέγιστον ἑκών, ἀλλʼ ὡς οἷόν τε μάλιστα ἄκων, ἠνάγκασμαι ὑπὸ τούτου ἀγωνίζεσθαι ταύτην τὴν δίκην.
但事实是,我从奥林匹奥多罗斯那里蒙受了不小的损失,既没有逃避任何调解人,也绝非出于自愿(凭最伟大的宙斯起誓),而是尽可能违背意愿地,被他逼迫而不得不打这场官司。
§3δέομαι οὖν ὑμῶν, ὦ ἄνδρες δικασταί, ἀκούσαντας ἀμφοτέρων ἡμῶν καὶ αὐτοὺς δοκιμαστὰς τοῦ πράγματος γενομένους μάλιστα μὲν διαλλάξαντας ἀποπέμψαι καὶ εὐεργέτας ἡμῶν ἀμφοτέρων ὑμᾶς γενέσθαι, ἐὰν δʼ ἄρα μὴ ἐπιτυγχάνητε τούτου, ἐκ τῶν ὑπολοίπων τῷ τὰ δίκαια λέγοντι, τούτῳ τὴν ψῆφον ὑμᾶς προσθέσθαι.
因此,审判员先生们,我请求你们在听取了我们双方的陈述,并亲自成为此案的审查者之后,尽可能调解我们并让我们回去,从而成为我们双方的恩人;但如果你们最终未能实现这一点,那么在剩下的选择中,请将选票投给陈述正义之言的人。
πρῶτον μὲν οὖν μαρτυρίας ἀναγνώσεται ὅτι οὐκ ἐγὼ αἴτιός εἰμι τοῦ εἰς τὸ δικαστήριον εἰσιέναι, ἀλλʼ οὗτος αὐτός.
因此,首先请宣读证词,证明并非我而是他自己才是导致这场诉讼的原因。
λέγε τὰς μαρτυρίας.
请宣读证词。
ΜΑΡΤΥΡΙΑΙ.
证词。
§4ὅτι μὲν οὖν, ὦ ἄνδρες δικασταί, καὶ μέτρια καὶ προσήκοντα προὐκαλούμην Ὀλυμπιόδωρον, μεμαρτύρηται ὑπὸ τῶν παραγενομένων.
审判员先生们,我向奥林匹奥多罗斯提出了适度且合理的建议,这一点已由在场的人作证。
οὐκ ἐθέλοντος δὲ τούτου οὐδʼ ὁτιοῦν ποιεῖν τῶν δικαίων, ἀναγκαῖόν ἐστιν πρὸς ὑμᾶς λέγειν περὶ ὧν ἀδικοῦμαι ὑπὸ Ὀλυμπιοδώρου.
但由于他不愿意履行任何正当的义务,我必须向你们陈述我从奥林匹奥多罗斯那里所遭受的侵害。
ἔστιν δὲ βραχὺς ὁ λόγος.
这个故事很简短。
§5ἦν γάρ, ὦ ἄνδρες δικασταί, Κόμων Ἁλαιεύς, οἰκεῖος ἡμέτερος.
审判员先生们,哈莱区的科蒙是我们的亲戚。
οὗτος ὁ Κόμων ἐτελεύτησεν ἄπαις ὀλίγον πάνυ χρόνον ἀρρωστήσας, ἐβίω δὲ πολλὰ ἔτη, καὶ ἦν πρεσβύτερος ὅτε ἐτελεύτα.
这位科蒙在生病极短的时间后,没有留下子嗣便去世了;他活了许多年,去世时已是高龄。
καὶ ἐγὼ ἐπειδὴ ᾐσθόμην ὅτι οὐχ οἷός τέ ἐστιν περιγενέσθαι, μετεπεμψάμην τουτονὶ Ὀλυμπιόδωρον, ὅπως ἂν παρῇ καὶ συνεπιμελῆται μεθʼ ἡμῶν ἁπάντων ὧν προσῆκεν.
当我察觉到他无法康复时,我便派人去请这位奥林匹奥多罗斯,以便让他到场并与我们大家一起料理所有该办的事务。
καὶ Ὀλυμπιόδωρος οὑτοσί, ὦ ἄνδρες δικασταί, ἐπειδὴ ἦλθεν ὡς ἐμὲ καὶ τὴν ἀδελφὴν τὴν ἑαυτοῦ, ἐμὴν δὲ γυναῖκα, μεθʼ ἡμῶν ἅπαντα διῴκει.
审判员先生们,这位奥林匹奥多罗斯来到我以及他的姐妹——也就是我的妻子——这里之后,与我们一起处理了一切。
§6ὄντων δʼ ἡμῶν περὶ ταύτην τὴν πραγματείαν, ἐξαίφνης λόγον μοι προσφέρει Ὀλυμπιόδωρος οὑτοσί, ὅτι καὶ ἡ μήτηρ αὐτοῦ προσήκουσα εἴη τῷ Κόμωνι τῷ τετελευτηκότι, καὶ ὅτι δίκαιον εἴη καὶ αὑτὸν τὸ μέρος λαβεῖν ἁπάντων ὧν ὁ Κόμων κατέλιπεν.
正当我们忙于这些事务时,这位奥林匹奥多罗斯突然向我提出,说他的母亲也与已故的科蒙有亲戚关系,因此他自己也有权分得科蒙留下的所有遗产。
καὶ ἐγώ, ὦ ἄνδρες δικασταί, συνειδὼς ὅτι ἐψεύδετο καὶ ἀναισχυντεῖν ἐπεχείρει, καὶ ὅτι οὐδεὶς ἦν ἄλλος τῷ Κόμωνι γένει ἐγγυτέρω ἐμοῦ, τὸ μὲν πρῶτον ὡς οἷόν τε μάλιστα ὠργίσθην καὶ ἠγανάκτησα ἐπὶ τῇ ἀναισχυντίᾳ τοῦ λόγου, ἔπειτα δὲ ἐλογισάμην πρὸς ἐμαυτὸν ὅτι οὐκ ἐν καιρῷ ὀργιζοίμην, καὶ τούτῳ ἀπεκρινάμην ὅτι ἐν μὲν τῷ παρόντι προσήκει θάπτειν τὸν τετελευτηκότα καὶ τἄλλα ποιεῖν τὰ νομιζόμενα, ἐπειδὰν δὲ τούτων ἁπάντων ἐπιμεληθῶμεν, τόθʼ ἡμῖν αὐτοῖς διαλεξόμεθα.
审判员先生们,我深知他在撒谎且行径厚颜无耻,也深知在血缘上没有其他人比我更接近科蒙,所以起初我对这番话的无耻感到极度的愤怒和愤慨,但随后我独自思量,现在不是发怒的时候,于是回答他说,目前应当安葬死者并履行其他既定的习俗,等我们料理完这一切之后,我们再自行商议。
§7καὶ οὗτος, ὦ ἄνδρες δικασταί, προσωμολόγησεν ταῦτα καὶ καλῶς μʼ ἔφη λέγειν.
审判员先生们,他也同意了这一点,并说我说得对。
ἐπειδὴ δὲ ἀπηλλάγημεν καὶ ἐποιήσαμεν ἅπαντα τὰ νομιζόμενα, καθʼ ἡσυχίαν ἤδη παρακαλέσαντες τοὺς οἰκείους ἅπαντας διελεγόμεθα ἡμῖν αὐτοῖς περὶ ὧν οὗτος ἠξίου ἑαυτῷ εἶναι.
当我们办完丧事并履行了所有的习俗后,我们在空闲时召集了所有的亲属,就他主张属于自己的部分自行进行了商议。
ὅσα μὲν οὖν, ὦ ἄνδρες δικασταί, ἡμεῖς πρὸς ἡμᾶς αὐτοὺς διηνέχθημεν περὶ τούτων διαλεγόμενοι, τι ἂν ἐγὼ ταῦτα διηγούμενος ἢ ὑμῖν πράγματα παρέχοιμι ἢ ἐμαυτῷ;
因此,审判员先生们,至于我们在商议这些事情时彼此产生了多少分歧,我又何必通过讲述这些来给你们或我自己增添麻烦呢?