§1ἀμφότεροί μοι δοκοῦσιν ἁμαρτάνειν, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, καὶ οἱ τοῖς Ἀρκάσι καὶ οἱ τοῖς Λακεδαιμονίοις συνειρηκότες·
雅典的众位公民,在我看来,那些为阿卡迪亚人辩护的人和那些为拉栖代梦人辩护的人,双方都犯了错误。
ὥσπερ γὰρ ἀφʼ ἑκατέρων ἥκοντες, οὐχ ὑμῶν ὄντες, πρὸς οὓς ἀμφότεροι πρεσβεύουσι, κατηγοροῦσι καὶ διαβάλλουσιν ἀλλήλους.
因为他们就好像是从双方各自派来的人,而不是你们这一方的人(而双方其实都是向你们派遣使节的),互相指责和诽谤。
ἦν δὲ τοῦτο μὲν τῶν ἀφιγμένων ἔργον, τὸ δὲ κοινῶς ὑπὲρ τῶν πραγμάτων λέγειν καὶ τὰ βέλτισθʼ ὑπὲρ ὑμῶν σκοπεῖν ἄνευ φιλονικίας τῶν ἐνθάδε συμβουλεύειν ἀξιούντων.
然而,前者是那些刚抵达的使节的职责,而在没有党同伐异的情况下,从共同利益出发讨论事务并为你们寻求最善之道,则是这里自负有助言职责的人的事情。
§2νῦν δʼ ἔγωγε, εἴ τις αὐτῶν ἀφέλοι τὸ γιγνώσκεσθαι καὶ τὸ τῇ φωνῇ λέγειν Ἀττικιστί, πολλοὺς ἂν οἶμαι τοὺς μὲν Ἀρκάδας, τοὺς δὲ Λάκωνας αὐτῶν εἶναι νομίσαι.
但在如今,依我之见,如果有人剥夺了他们那为人熟知的面孔以及用雅典方言说话的能力,我想你们会把他们中的许多人,一类看作是阿卡迪亚人,另一类看作是拉栖代梦人。
ἐγὼ δʼ ὁρῶ μὲν ὡς χαλεπὸν τὰ βέλτιστα λέγειν ἐστί· συνεξηπατημένων γὰρ ὑμῶν, καὶ τῶν μὲν ταυτί, τῶν δὲ ταυτὶ βουλομένων, ἂν τὰ μεταξύ τις ἐγχειρῇ λέγειν κᾆθʼ ὑμεῖς μὴ περιμένητε μαθεῖν, χαριεῖται μὲν οὐδετέροις, διαβεβλήσεται δὲ πρὸς ἀμφοτέρους·
我确实看到了,要说出最善之策是多么困难;因为在你们共同受骗、一方想要这而另一方想要那的情况下,如果有人试图提出折中之道,而你们又不耐心等待去理解它,那他就无法讨好任何一方,而且会被双方所诽谤。
§3οὐ μὴν ἀλλʼ αἱρήσομαι μᾶλλον αὐτός, ἂν ἄρα τοῦτο πάθω, δοκεῖν φλυαρεῖν, ἢ παρʼ ἃ βέλτιστα νομίζω τῇ πόλει, προέσθαι τισὶν ὑμᾶς ἐξαπατῆσαι.
尽管如此,哪怕我真的会遭受这种待遇,我也宁愿让自己显得像是在说废废话,也不愿违背我认为对城邦最有利的事,放任某些人来欺骗你们。
τὰ μὲν οὖν ἄλλʼ ὕστερον, ἂν ὑμῖν βουλομένοις ᾖ, λέξω· ἀπὸ δὲ τῶν ὁμολογουμένων ὑφʼ ἁπάντων ἄρξομαι, ἃ κράτιστα νομίζω διδάσκειν.
那么,至于其他事情,如果你们愿意,我稍后再谈;但我将从所有人公认的事实开始,我认为这是最有利于说明问题的方法。
§4οὐκοῦν οὐδʼ ἂν εἷς ἀντείποι ὡς οὐ συμφέρει τῇ πόλει καὶ Λακεδαιμονίους ἀσθενεῖς εἶναι καὶ Θηβαίους τουτουσί.
的确,想必没有一个人会反对说,拉栖代梦人和这里的底比斯人都处于虚弱状态,是对城邦最有利的。
ἔστι τοίνυν ἔν τινι τοιούτῳ καιρῷ τὰ πράγματα νῦν, εἴ τι δεῖ τοῖς εἰρημένοις πολλάκις παρʼ ὑμῖν λόγοις τεκμήρασθαι, ὥστε Θηβαίους μὲν Ὀρχομενοῦ καὶ Θεσπιῶν καὶ Πλαταιῶν οἰκισθεισῶν ἀσθενεῖς γενέσθαι, Λακεδαιμονίους δʼ, εἰ ποιήσονται τὴν Ἀρκαδίαν ὑφʼ ἑαυτοῖς καὶ Μεγάλην πόλιν ἀναιρήσουσι, πάλιν ἰσχυροὺς γενήσεσθαι.
那么,如果必须根据在你们面前多次发表的言论来判断,现在的局势正处于这样一个关头:通过重建奥尔霍梅努斯、塞斯皮埃和普拉提亚,底比斯人将变得虚弱;而拉栖代梦人如果将阿卡迪亚置于自己的控制之下并毁灭梅加洛波利斯,就将再次强大。
§5σκεπτέον τοίνυν μὴ πρότερον τούσδε γενέσθαι φοβεροὺς καὶ μεγάλους ἐάσωμεν ἢ ʼκεῖνοι μικροὶ γεγενήσονται, καὶ λάθωσιν ἡμᾶς πλείονι μείζους οἱ Λακεδαιμόνιοι γενόμενοι ἢ ὅσῳ τοὺς Θηβαίους ἐλάττους συμφέρει γενέσθαι.
因此,我们必须警惕,不要在前者被削弱之前,就容许后者变得可怕和强大,也不要让拉栖代梦人在我们不知不觉中变得过于强大,其强大的程度超过了底比斯人被削弱所带来的利益。
οὐ γὰρ ἐκεῖνό γʼ ἂν εἴποιμεν, ὡς ἀνταλλάξασθαι βουλοίμεθʼ ἂν ἀντιπάλους Λακεδαιμονίους ἀντὶ Θηβαίων, οὐδὲ τοῦτʼ ἔσθʼ ὃ σπουδάζομεν, ἀλλʼ ὅπως μηδέτεροι δυνήσονται μηδὲν ἡμᾶς ἀδικεῖν· οὕτω γὰρ ἂν ἡμεῖς μετὰ πλείστης ἀδείας εἴημεν.
因为我们绝不会说,我们希望用拉栖代梦人来代替底比斯人作为对手,这也不是我们所致力于的目标;相反,我们是要使双方都无法对我们造成任何伤害,因为只有这样,我们才能处于最大的安全之中。
§6ἀλλὰ νὴ Δία ταῦτα μὲν οὕτως δεῖν ἔχειν φήσομεν, δεινὸν δʼ εἰ, πρὸς οὓς παρεταττόμεθʼ ἐν Μαντινείᾳ, τούτους συμμάχους αἱρησόμεθα, εἶτα βοηθήσομεν τούτοις ἐναντίʼ ἐκείνοις μεθʼ ὧν τότʼ ἐκινδυνεύομεν.
但是,凭宙斯起誓,我们固然会承认这些道理应当如此,但若要选择我们在曼提奈亚曾与之对峙的人作为盟友,进而去援助他们以对抗当时与我们共同历险的人,这实在是一件骇人听闻的事。
κἀμοὶ ταῦτα δοκεῖ, προσδεῖσθαι δʼ ἔτι τοῦ
τὰ δίκαια ποιεῖν ἐθελόντων τῶν ἑτέρων.
我也赞同这一观点,但这还需要加上一个前提条件:另一方也愿意行事公正。
§7εἰ μὲν τοίνυν ἐθελήσουσιν εἰρήνην ἅπαντες ἄγειν, οὐ βοηθήσομεν τοῖς Μεγαλοπολίταις· οὐδὲν γὰρ δεήσει· ὥστʼ οὐδʼ ὁτιοῦν ὑπεναντίον ἡμῖν ἔσται πρὸς τοὺς συμπαραταξαμένους, σύμμαχοι δʼ ἡμῖν οἱ μὲν ὑπάρχουσιν, ὥς φασιν, οἱ δὲ προσγενήσονται νυνί.
因此,如果大家都愿意维持和平,我们就不会去援助梅加洛波利斯人,因为没有这个必要;这样一来,我们与曾并肩作战的人之间就不会有任何冲突,而且一方面,如他们所说,我们已有现成的盟友,另一方面,新的盟友现在也将加入进来。
§8καὶ τί ἂν ἄλλο βουλοίμεθα;
我们还能企望些什么呢?
ἐὰν δʼ ἀδικῶσι καὶ πολεμεῖν οἴωνται δεῖν, εἰ μὲν ὑπὲρ τούτου μόνον βουλευτέον, εἰ χρὴ Μεγάλην πόλιν ἡμᾶς προέσθαι Λακεδαιμονίοις ἢ μή, δίκαιον μὲν οὔ, συγχωρῶ δʼ ἔγωγʼ ἐᾶσαι καὶ μηδὲν ἐναντιωθῆναι τοῖς γε τῶν αὐτῶν μετασχοῦσι κινδύνων· εἰ δʼ ἅπαντες ἐπίστασθʼ ὅτι, ταύτην ἂν ἕλωσιν, ἴασʼ ἐπὶ Μεσσήνην, φρασάτω τις ἐμοὶ τῶν νῦν χαλεπῶν τοῖς Μεγαλοπολίταις, τί τόθʼ ἡμῖν συμβουλεύσει ποιεῖν.
但是,如果他们行事不义并认为必须诉诸战争,且如果我们要讨论的仅仅是这一点——即我们是否应当将梅加洛波利斯拱手让给拉栖代梦人,那么尽管这并不公正,我还是同意放手,不对那些曾与我们共担危险的人进行任何阻挠;但如果大家都清楚,如果他们攻占了这座城市,就会向美塞尼亚进军,那么请现在对梅加洛波利斯人态度强硬的人中有人告诉我,届时他会建议我们做什么。
§9ἀλλʼ οὐδεὶς ἐρεῖ.
但是没有人能说得出来。
καὶ μὴν πάντες ἐπίστασθʼ ὡς, καὶ παραινούντων τούτων καὶ μή, βοηθητέον, καὶ διὰ τοὺς ὅρκους οὓς ὀμωμόκαμεν Μεσσηνίοις, καὶ διὰ τὸ συμφέρον εἶναι κατοικεῖσθαι ταύτην τὴν πόλιν.
的确,大家都知道,无论这些人是否建议,我们都必须予以援助,这既是因为我们向美塞尼亚人宣过的誓言,也是因为让这座城市继续存在对我们有利。
σκοπεῖσθε δὴ πρὸς ὑμᾶς αὐτοὺς ποτέραν τὴν ἀρχὴν καλλίονα καὶ φιλανθρωποτέραν ποιήσεσθε τοῦ μὴ ʼπιτρέπειν ἀδικεῖν Λακεδαιμονίοις, τὴν ὑπὲρ Μεγάλης πόλεως ἢ τὴν ὑπὲρ Μεσσήνης.
那么,你们自己心里掂量一下,以不容许拉栖代梦人行事不义为宗旨,是将为梅加洛波利斯辩护作为起点,还是将为美塞尼亚辩护作为起点,哪一个更体面、更合乎人道?