§23.1τοῦτο τὸ κατόρθωμα Ῥωμαῖοι, καίπερ εἰωθότες ἅπασι τοῖς μεγάλοις ἐπιφημίζειν τὸ δαιμόνιον, ἑνὸς ἔργον ἡγοῦντο τοῦ στρατηγοῦ γεγονέναι.
罗马人虽然习惯于将一切重大事件归功于神意,但他们认为这次成功只是一个将军的功劳。
καὶ τῶν μεμαχημένων πρῶτον ἦν ἀκούειν ὅτι χωλοὺς καὶ τυφλοὺς αὐτοῖς καὶ μόνον οὐ καθείρξας τοὺς πολεμίους Ποπλικόλας παρέδωκε χρῆσθαι τοῖς ξίφεσιν.
在参战的人当中,首先可以听到这样的话:波普利科拉把敌人交给了他们用剑解决,让敌人几乎变得又跛又瞎,且差一点就被关起来。
ἐρρώσθη δὲ καὶ χρήμασιν ὁ δῆμος ἐκ τῶν λαφύρων καὶ τῶν αἰχμαλώτων.
民众也因战利品和俘虏带来的钱财而变得富足。
§23.2ὁ δὲ Ποπλικόλας τόν τε θρίαμβον ἀγαγὼν καὶ τοῖς μετʼ αὐτὸν ἀποδειχθεῖσιν ὑπάτοις παραδοὺς τὴν πόλιν εὐθὺς ἐτελεύτησεν, ὡς ἐφικτόν ἐστιν ἀνθρώποις μάλιστα τοῖς νενομισμένοις καλοῖς καὶ ἀγαθοῖς, τόν ἑαυτοῦ βίον ἐκτελειώσας.
而波普利科拉在举行了凯旋式并把国家交给继任的执政官后,随即便去世了,他以人类——尤其是那些被公认为“高尚而善良”的人——所能达到的最完美方式,结束了自己的生命。
ὁ δὲ δῆμος ὥσπερ οὐδὲν εἰς ζῶντα τῶν ἀξίων πεποιηκώς, ἀλλὰ πᾶσαν ὀφείλων χάριν, ἐψηφίσατο δημοσίᾳ ταφῆναι τὸ σῶμα, καὶ τεταρτημόριον ἕκαστον ἐπὶ τιμῇ συνεισενεγκεῖν.
而民众仿佛在他生前未曾做过任何配得上他的报答,而是欠他所有的恩情,便投票决定用公费安葬他的遗体,并且每人捐献四分之一个阿斯以示敬意。
§23.3αἱ δὲ γυναῖκες, ἰδίᾳ πρὸς αὑτὰς συμφρονήσασαι, διεπένθησαν ἐνιαυτὸν ὅλον ἐπὶ τῷ ἀνδρὶ πένθος ἔντιμον καὶ ζηλωτόν.
而妇女们则私下达成一致,为这个男人哀悼了整整一年,这是一种体面而令人羡慕的哀悼。
ἐτάφη δὲ καὶ οὕτως τῶν πολιτῶν ψηφισαμένων ἐντὸς ἄστεος παρὰ τὴν καλουμένην Οὐελίαν, ὥστε καὶ γένει παντὶ τῆς ταφῆς μετεῖναι·
由于公民们的决议,他被安葬在城内被称为维利亚的地方旁,从而使他整个家族都享有安葬的权利。
νῦν δὲ θάπτεται μὲν οὐδεὶς τῶν ἀπὸ γένους, κομίσαντες δὲ τόν νεκρὸν ἐκεῖ κατατίθενται καὶ δᾷδά τις ἡμμένην λαβὼν ὅσον ὑπήνεγκεν, εἶτα ἀναιρεῖται, μαρτυρόμενος ἔργῳ τὸ ἐξεῖναι, φείδεσθαι δὲ τῆς τιμῆς, καὶ τόν νεκρὸν οὕτως ἀποκομίζουσιν.
但如今,该家族中没有一人葬在那里,他们只是把尸体运到那里放下,有人拿着点燃的火炬在下面探一下随即便移开,以此在行动上证明他们拥有此特权,但又克制不使用这一荣誉,然后便这样将尸体运走。