Humanitext Reader

テルトゥリアヌス · 魂の証言について §6

自然の証言としての魂と異教徒の自己断罪

5 / 5 箇所 · ラテン語

要旨

テルトゥリアヌスは、魂が自然と語る真理は自然の普遍的な証言であり、キリスト教徒に迫害を加える異教徒たち自身も審判の日にはその魂の証言によって言い訳ができず有罪となることを論じて本書を締めくくる。

§6Crede itaque tuis et de commentariis nostris tanto magis crede diuinis, sed de animae iipsius arbitrio perinde crede naturae.
それゆえ、あなた自身の書物を信じるがよい。 そして我々の記録についても、神的なものであるがゆえに、いっそうそれらを信じるがよい。 しかし、魂自身の判断に基づいて、同様に自然を信じるがよい。
elige quam ex his fidelius sororem obserues ueritatis.
これらの中から、どれをより忠実な真理の姉妹として敬うかを選びなさい。
si tu tuis litteris dubitas, neque deus neque natura mentitur.
もしあなたが自分自身の書物を疑うとしても、神も自然も嘘をつくことはない。
ut et naturae et deo credas c/ede animae, ita fiet ut et tibi credas.
自然と神を信じるために、魂に従いなさい。 そうすれば、あなた自身をも信じることになるだろう。
illa certe est quam tanti facis, quantum illa te facit, cuius es totus, quae tibi omnia est, sine qua nec uiuere potes nec mori, propter quam deum neglegis.
彼女こそはまさに、彼女があなたを評価するのと同じくらい、あなたが重んじているものであり、あなたが全面的に属しているものであり、あなたにとってすべてであり、彼女なしには生きることも死ぬこともできず、彼女のためにあなたが神を無視しているところの存在なのだ。
cum enim times fieri Christianus, eam conueni.
あなたがキリスト教徒になることを恐れるとき、彼女に問いかけてみなさい。
cur alium colens deum nominat? cur, cum maledicendo spiritus denotat, daemonia pronuntiat? cur ad caelum contestatur et ad terterram detestaturstatur? cur alibi seruit, alibi uindicem conuenit? cur de mortuis iudicat? cur uerba habet Christianorum, quos nec auditosditos uisosque uult? cur aut nobis dedit ea uerba, aut accepit a nobis? cur aut docuit aut didicit? suspectam habes conuenientiam prapraedicationis in tanta disconuenientia conuersationis.
なぜ彼女は、他の神を崇拝していながら、神の名を呼ぶのか。 なぜ、呪いをかけることによって悪霊を指し示す際、デーモンどもと口にするのか。 なぜ天を証人に立てて誓い、地を証人にして呪うのか。 なぜある場所では仕え、別の場所では復讐者を呼び求めるのか。 なぜ死者について裁くのか。 なぜ、聞くことも見ることも欲しないはずのキリスト教徒の言葉を、彼女は持っているのか。 なぜ彼女が我々にそれらの言葉を与えたか、あるいは我々から受け取ったのか。 なぜ彼女が教えたか、あるいは学んだのか。 生き方がこれほどまでに不一致である中で、主張が一致していることを、あなたは疑わしく思うのだ。
uanus es, si huic linguae soli aut Graecae, quae propinquae inter se habentur, reputabis eiusmodi, ut neges naturae uniuersitatem.
もしあなたが、このようなことを、互いに近い関係にあるとされるラテン語あるいはギリシア語のこの言語だけに帰し、自然の普遍性を否定するなら、あなたは愚かである。
non Latinis nec Argiuis solis anima de caelo cadit.
ラテン人やアルゴス人だけに、魂が天から降ってくるのではない。
omnium gentium unus homo, uarium nomen est, una anima, uaria uox, unus spiritus, uarius sonus, propria cuique genti loquella, sed loquellae materia communis.
すべての民族において、人間は一つであり、その名前は多様である。 魂は一つであり、その声は多様である。 霊は一つであり、その響きは多様である。 国語はそれぞれの民族に固有であるが、その国語の素材は共通である。
deus ubique et bonitas dei ubique, daemonium ubique et maledictio daemonii ubique, iudicii diuini inuocatio ubique, mors ubique et conscientia mortis ubique, et testimonium ubique.
神はどこにでもおり、神の善意もどこにでもある。 悪霊はどこにでもおり、悪霊の呪いもどこにでもある。 神の裁きの呼び求めはどこにでもあり、死はどこにでもあり、死の意識もどこにでもあり、そして証言もどこにでもある。
omnis anima suo iure proclamat quae nobis nec mutirere conceditur.
すべての魂は、我々には口を濁すことさえ許されないような事柄を、自らの権利によって公然と叫んでいる。
merito igitur omnis anima et rea et testisis est, in tantum et rea erroris, in quantum et testis ueritatis, et stabit ante aulas dei die iudicii nihil habens dicere.
それゆえ当然、すべての魂は被告であり、かつ証人である。 真理の証人であるのと同じ程度に、誤りの被告でもある。 そして審判の日に、神の宮廷の前に立ち、何も言うべきことを持たないだろう。
deum praedicabas et non requirebas, daemonia abominabaris et illa adoraadorabas, iudicium dei appellabas nec esse credebas, inferna supplicia praesumebas et non praecauebas, Christianum nomen sapiebas et Christianum nomen persequebarisbaris.
あなたは神を宣べ伝えながら、神を求めなかった。 悪霊どもを忌み嫌いながら、それらを崇拝した。 神の裁きを呼びながら、それが存在することを信じなかった。 地獄の刑罰を予期しながら、それを警戒しなかった。 キリスト教の名を理解していながら、キリスト教の名を迫害したのだ。

語釈・文法注

  1. 6Crede itaque tuis et de commentariis nostris tanto magis crede diuinis — tuis(あなた自身の)と diuinis(神的な)は、いずれも省略された litteris(書物・文学)にかかっている。tanto magis(それだけいっそう)は、前章で論じられたキリスト教聖書の絶対的な古さと優位性を根拠に、異教徒自身の書物を信じるならば、それよりも古い神の書物はなおさら信じるべきであるという論理関係を示している。
  2. 6elige quam ex his fidelius sororem obserues ueritatis — quam は疑問代名詞の女性単数対格で、ex his(これら、すなわちあなた方の書物、神の書物、自然)の中から選ばれるべきものを指す。obserues は間接疑問文を導く接続法現在。sororem ueritatis(真理の姉妹)は、真理を最も忠実に反映・証言する媒体(特に自然を指す)を擬人化した表現である。
  3. 6illa certe est quam tanti facis, quantum illa te facit — 価値の属格 tanti と関係副詞 quantum が相関的に用いられている。直訳すると「あなたが彼女(魂)を重んじるその価値(tanti)は、彼女があなたを存在させる(te facit)その程度(quantum)に等しい」となり、人間の魂に対する自己愛的な執着と、魂の存在論的決定権が不可分であることを表している。
  4. 6omnis anima suo iure proclamat quae nobis nec mutire conceditur — quae は関係代名詞中性複数対格で、先行詞は省略されている。mutire(囁く、不満を口にする)は、キリスト教徒が神の真理を公に語れば迫害を受ける緊迫した状況を指す。一方、未信者の魂であっても、その本性(suo iure)によって、キリスト教徒が囁くことすら禁じられている真理を公然と叫んでいるという対比がなされている。

この箇所を引用する

テルトゥリアヌス, 魂の証言について §6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:stoa0275.stoa028.humanitext-lat2:6

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。