Humanitext Reader

テルトゥリアヌス · 魂の証言について §1

素朴な魂の召喚と新たな証言者

1 / 5 箇所 · ラテン語

要旨

著者はキリスト教の真理の証言を異教の文献に求める難しさと不信仰を論じ、学問に汚されていない「ありのままの素朴な魂」を新たな証言者として召喚し、その証言を求める。

§1IV. DE TESTIMONIO ANIMAE. Magna curiositate et maiore longe memoria opus est ad studendum, si qui uelit ex litteris receptissimis quibusque philosophorum uel poetarum uel quorumlibet doctrinae ac sapientiae saecularis magistrorum testimonia excerperepere Christianae ueritatis, ut aemuli persecutoresque eius de suo proprioio instrumento et erroris in se et iniquitatis in nos rei reuincantur.
IV. 魂の証言について。 研究するためには、多大な探求心と、それよりはるかにはるかに優れた記憶力が必要である。 もし誰かが、哲学者や詩人、あるいは世俗の教えと知恵の教師たちの最も受け入れられているすべての文献から、キリスト教の真理の証言を抽出しようと望むなら、それは、彼女の敵対者や迫害者たちが、自分たちの道具から、自分たち自身の過ちと我々に対する不義の罪を論破されるためである。
nonnulli quidem, quibus de pristina litteratura et curiositatis labor et memoriae tenor perseuerauit, ad eum modum opuscula penes nos condiderunt: commemorantes et contestificantes in singula rationem et originem et traditionem et argumenta sententiarum, per quae recognosci possit nihil nos aut nouum aut portentosum suscepisse, de quo non etiam communes et publicae litterae ad suffragium nobis patrocinentur, si quid aut erroris eiecimus aut aequitatis admisimus.
かつての文献に対する探求の労苦と記憶の維持を保ち続けた一部の人々は、実に、そのような方法で、我々の側に小著を著した。 彼らは、個々の事柄において、教説の根拠、起源、伝承、論拠を想起させ、証言し、それらを通じて、我々が新しいことや不条理なことを何も受け入れていないこと、そして、我々が誤りを排したか、あるいは正義を受け入れたにせよ、それに対して、一般的な公の文献が我々の味方として擁護してくれていることを認識できるようにした。
sed ne suis quidem magistris alias probatissimis atque lectissimis fidem inclinauit humana de incredulitate duritia, sicubi in argumenta Christianae defensionis impingunt.
しかし、人間の不信仰という頑なさは、自身の教師たちが他の点では極めて評価され、選りすぐられているとしても、彼らがキリスト教を擁護する論拠にぶつかる場合には、彼らへの信頼を傾けることはなかった。
tunc uani poetae, cum deos humanis passionibus et fabuis designant, tunc philosophi duri, cum ueritatis fores pulsantsant.
その時、彼らにとって詩人たちは、神々を人間の情念や神話で表現する虚しい者となり、哲学者たちは、真理の門を叩く頑迷な者となる。
hactenus sapiens et prudens habebitur, qui pprope Christianum pronuntiauerit, cum, si quid prudentiae aut sapientiae affectauerit seu caerimonias despuens seu saeculum reuincens pro Christianono denotetur.
キリスト教徒に極めて近いことを宣言した者は、これまでは賢く慎み深い者とみなされるであろうが、もし何らかの慎み深さや知恵を追い求めて、儀式を蔑んだり、世俗を論破したりすれば、キリスト教徒として告発される。
iam igitur nihil nobis erit cum litteris et dodoctrina peruersae felicitatis, cui in falso potius creditur quam in uero.
したがって、もう我々には、真実よりも偽りにおいて信じられている、倒錯した幸福の文献や教えとは関わりがない。
uiderint, si qui de unico et solo deo pronuntiauerunt.
唯一にして単一の神について宣言した者がいるなら、それは彼らの責任だ。
immo nihil omnino relatum sit, quod agnoscat Christianus, ne exprobrare possit.
むしろ、キリスト教徒が認めるようなことは一切引用されないようにしよう。 それは(敵対者が)非難できないようにするためである。
nam et quod relatum est neque omnes sciunt neque qui sciunt constare confidunt.
なぜなら、引用されたことさえ皆が知っているわけではなく、知っている者もそれが確かだと信頼してはいないからだ。
tanto abest, ut nostris litteris annuant homines, ad quas nemo uenit nisi iam Christianus.
人々が我々の文献に同意することからは程遠い。 それには、すでにキリスト教徒である者しか近づかないのだ。
nouum testimonium aduoco, immo omni litteratura.
私は新しい証言者を召喚する。
notius, omni doctrina agitatius, omni editione uulgatius, toto homine maius id est totum quod est hominis.
いや、いかなる文献よりもよく知られ、いかなる教えよりも広く議論され、いかなる出版物よりも普及しており、人間全体よりも大きく、すなわち人間のすべてであるものを。
consiste in medio, anima;
魂よ、真ん中に立ちなさい。
seu diuina et aeterna res es secundum plures philosophos, eo magis non mementieriss: seu minime diuina, quoniam quidem mortalis, ut Epicuro soli uidetur, eo magis mentiri non debebis, seu de caelo exciperis seu de terra conciperis seu numeris seu atomis concinnaris seu cum corpore incipis seu post corpus induceris, undeunde et quoquo modo hominem facis animal rationale, sensus et scientiae capcapacissimum.
もしあなたが、多くの哲学者が言うように、神聖で永遠の存在であるなら、なおさら嘘をついてはならない。 あるいは、エピクロス一人に思われているように、決して神聖ではなく、実に死を免れないのだとしても、なおさら嘘をつくべきではない。 あなたが天から降ろされたのであれ、地から懐妊されたのであれ、数や原子から構成されているのであれ、肉体とともに始まるのであれ、肉体の後に導入されるのであれ、どのようにして、またいかなる方法で、人間を理性的で、感覚と知識を最も受け入れやすい動物にしているにせよ。
sed non eam te aduoco, quae scholis formata, bybliothecisis exercitata, academiis et porticibus Atticis pasta sapientiam ructas.
しかし、私は、学園で形成され、図書館で鍛えられ、アカデメイアやアッティカの回廊で養われて、知恵を吐き出すあなたを召喚しているのではない。
te simplicem et rudem et impolitam et idioticamcam cocompello, qualem te habent qui te solam habent, illam ipsam de compito, de triuio, de textrino totam.
私は、単純で、素朴で、洗練されておらず、無学なあなたに語りかける。 ただあなただけを持っている人々が持っている通りのあなた、辻や、十字路や、機織り場で働く人々の魂、そのままであるあなたを。
imperitia tua mihi opus est, quoniam aliquantulae peritiae tuae nemo credit.
私にはあなたの無知が必要なのだ。 あなたのわずかな知識など、誰も信じないからだ。
ea expostulo quae tecum homini infers, quae aut ex temetipsa aut ex quocumque auctore tuo sentire didicisti.
あなたが人間として生まれ持ってきたもの、あなた自身、あるいはあなたを造りたいかなる者からであれ、感じることを学んだことを私は要求する。
non es, quod sciam, ChristiChristiana.
私の知る限り、あなたはキリスト教徒ではない。
fieri enim, non nasci solet Christiana.
キリスト教徒とはなるものであって、生まれるものではないからだ。
tamen nunc a te testimonium flagitant Christiani, ab extranea aduersus tuos, ut uel tibi erubescant, quod nos ob ea oderint et inrideant, quae te nunc consciam detineant.
それにもかかわらず、キリスト教徒は今、あなたから、あなた自身の身内に対する外部の者であるあなたから、証言を要求している。 それは、彼らが、あなたを今や共犯者として引き止めている事柄について、我々を憎み嘲笑していることを、あなたに対してさえ恥じるようになるためである。

語釈・文法注

  1. ¦5¦Magna curiositate et maiore longe memoria opus est — 非人称構文 `opus est`(必要である)は、必要とされる対象を奪格(`curiositate`, `memoria`)で取る。`longe` は比較級 `maiore` を修飾する副詞で、「はるかに」の意。
  2. ¦10¦nonnulli quidem, quibus... — 関係代名詞 `quibus` は「所有の与格」あるいは「関与の与格」であり、主語である `labor` と `tenor` に係る。直訳すれば「彼らにとって、〜が存続した」となる。
  3. ¦10¦tanto abest, ut... — 不決定的表現 `tantum abest ut...`(〜からは程遠い)の変体。`tanto` は差の程度を示す奪格であり、主語節は `ut` に導かれる `ut nostris litteris annuant homines`(人々が我々の文献に同意すること)である。
  4. ¦15¦quoniam quidem mortalis — 理由節 `quoniam` 内における繋ぎ動詞 `es`(または `sis`)の省略。直前の `seu diuina et aeterna res es` と対比されており、「(あなたが)実のところ死すべきものであるがゆえに」と補って解釈する。
  5. ¦20¦non eam te aduoco, quae... sapientiam ructas — 関係代名詞 `quae` の先行詞は、対格の二人称代名詞 `te`(eam te の te)。したがって関係節内の動詞 `ructas` も二人称単数形になっている。直訳は「知恵を吐き出す(ところの)あなたを、私は召喚しない」。
  6. ¦30¦non es, quod sciam, Christiana — 制限的な関係節 `quod sciam` は、「私の知る限り」を意味する慣用的な挿入句であり、動詞 `sciam` には接続法現在が用いられている。`Christiana` は魂(`anima`、女性名詞)に一致する形容詞主格。

この箇所を引用する

テルトゥリアヌス, 魂の証言について §1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:stoa0275.stoa028.humanitext-lat2:1

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。