Humanitext Reader

테르툴리아누스 · 영혼의 증언에 관하여 §1

소박한 영혼의 소환과 새로운 증언자

5개 구절 중 1번째 · 라틴어

요약

저자는 이교 문헌에서 그리스도교 진리의 증언을 찾는 일의 어려움과 완고함을 논한 뒤, 학식으로 더럽혀지지 않은 '있는 그대로의 소박한 영혼'을 새로운 증언자로 소환하여 증언을 요구한다.

§1IV. DE TESTIMONIO ANIMAE. Magna curiositate et maiore longe memoria opus est ad studendum, si qui uelit ex litteris receptissimis quibusque philosophorum uel poetarum uel quorumlibet doctrinae ac sapientiae saecularis magistrorum testimonia excerperepere Christianae ueritatis, ut aemuli persecutoresque eius de suo proprioio instrumento et erroris in se et iniquitatis in nos rei reuincantur.
IV. 영혼의 증언에 관하여. 연구를 하기 위해서는, 만약 누군가가 철학자들이나 시인들, 혹은 세속의 가르침과 지혜의 교사들의 가장 널리 수용된 모든 문헌으로부터 그리스도교적 진리의 증언들을 발췌하고자 한다면, 커다란 탐구심과 훨씬 더 큰 기억력이 필요하다. 이는 그의 적대자들과 박해자들이 그들 자신의 도구로부터, 자기 자신들에 대한 오류와 우리에 대한 불의의 죄를 확증받게 하기 위함이다.
nonnulli quidem, quibus de pristina litteratura et curiositatis labor et memoriae tenor perseuerauit, ad eum modum opuscula penes nos condiderunt: commemorantes et contestificantes in singula rationem et originem et traditionem et argumenta sententiarum, per quae recognosci possit nihil nos aut nouum aut portentosum suscepisse, de quo non etiam communes et publicae litterae ad suffragium nobis patrocinentur, si quid aut erroris eiecimus aut aequitatis admisimus.
이전에 문헌에 대한 탐구의 노고와 기억의 지속성을 보존했던 몇몇 사람들은 실로 그러한 방식으로 우리 쪽에 소저작들을 저술하였다. 그들은 개별 사항마다 의견들의 근거와 기원, 전승과 논거들을 상기시키고 증명하였으며, 이를 통해 우리가 어떤 새로운 것이나 기괴한 것을 받아들이지 않았다는 것, 그리고 우리가 오류를 배척했든 혹은 정의를 받아들였든 간에, 공공의 일반 문헌 역시 우리를 옹호하여 지지해 준다는 것을 인식할 수 있게 하였다.
sed ne suis quidem magistris alias probatissimis atque lectissimis fidem inclinauit humana de incredulitate duritia, sicubi in argumenta Christianae defensionis impingunt.
그러나 인간의 불신이라는 완고함은, 자신의 교사들이 다른 점에서는 매우 훌륭하고 엄선된 이들이라 할지라도, 그들이 그리스도교 변증의 논거에 부딪히는 곳마다 그들에 대한 신뢰를 굽히지 않았다.
tunc uani poetae, cum deos humanis passionibus et fabuis designant, tunc philosophi duri, cum ueritatis fores pulsantsant.
그때 시인들은 신들을 인간의 정념과 신화로 묘사할 때 허망한 자들이 되며, 철학자들은 진리의 문을 두드릴 때 완고한 자들이 된다.
hactenus sapiens et prudens habebitur, qui pprope Christianum pronuntiauerit, cum, si quid prudentiae aut sapientiae affectauerit seu caerimonias despuens seu saeculum reuincens pro Christianono denotetur.
그리스도교도에 가까운 말을 선언하는 자는 지금까지는 지혜롭고 현명한 자로 여겨질 것이나, 만약 그가 어떤 현명함이나 지혜를 추구하여 제의를 멸시하거나 세속을 논박한다면 그리스도교도로 지목될 것이다.
iam igitur nihil nobis erit cum litteris et dodoctrina peruersae felicitatis, cui in falso potius creditur quam in uero.
그러므로 이제 우리에게는 진실에서보다는 거짓에서 더 믿어지는, 왜곡된 행복의 문헌 및 가르침과 아무런 상관이 없을 것이다.
uiderint, si qui de unico et solo deo pronuntiauerunt.
만약 누군가가 유일하고 홀로 계신 하느님에 대해 선언했다면, 그것은 그들의 소관이다.
immo nihil omnino relatum sit, quod agnoscat Christianus, ne exprobrare possit.
오히려 그리스도교도가 인정할 만한 것은 전혀 인용되지 않게 하라, 그가 우리를 비난할 수 없도록 말이다.
nam et quod relatum est neque omnes sciunt neque qui sciunt constare confidunt.
왜냐하면 인용된 것조차 모두가 아는 것은 아니며, 아는 사람도 그것이 확실하다고 믿지 않기 때문이다.
tanto abest, ut nostris litteris annuant homines, ad quas nemo uenit nisi iam Christianus.
사람들이 우리 문헌에 동의하는 것과는 너무나도 거리가 멀다. 이미 그리스도교도인 사람이 아니고서는 아무도 그 문헌에 다가오지 않기 때문이다.
nouum testimonium aduoco, immo omni litteratura.
나는 새로운 증언을 소환한다.
notius, omni doctrina agitatius, omni editione uulgatius, toto homine maius id est totum quod est hominis.
아니, 모든 문헌보다 더 잘 알려져 있고, 모든 가르침보다 더 활발히 논의되며, 모든 출판물보다 더 널리 퍼져 있고, 인간 전체보다 더 큰, 즉 인간에 속한 전부인 것을 소환한다.
consiste in medio, anima;
한가운데에 서라, 영혼이여.
seu diuina et aeterna res es secundum plures philosophos, eo magis non mementieriss: seu minime diuina, quoniam quidem mortalis, ut Epicuro soli uidetur, eo magis mentiri non debebis, seu de caelo exciperis seu de terra conciperis seu numeris seu atomis concinnaris seu cum corpore incipis seu post corpus induceris, undeunde et quoquo modo hominem facis animal rationale, sensus et scientiae capcapacissimum.
당신이 여러 철학자들에 따라 신성하고 영원한 존재이든, 그럴수록 당신은 더욱 거짓말을 하지 않을 것이다. 혹은 결코 신성하지 않아서, 에피쿠로스 혼자만 생각하듯이 실로 필멸하는 존재이든, 그럴수록 당신은 더욱 거짓말을 해서는 안 될 것이다. 당신이 하늘에서 내려왔든, 땅에서 잉태되었든, 수나 원자로 구성되었든, 육체와 함께 시작되었든, 육체 이후에 도입되었든, 어디서 어떤 방법으로 인간을 이성적이고 감각과 지혜를 가장 잘 받아들이는 동물로 만들고 있든 간에.
sed non eam te aduoco, quae scholis formata, bybliothecisis exercitata, academiis et porticibus Atticis pasta sapientiam ructas.
그러나 나는, 학교에서 형성되고 도서관에서 단련되며 아카데미아와 아티카의 주랑에서 길러져 지혜를 토해내는 당신을 소환하는 것이 아니다.
te simplicem et rudem et impolitam et idioticamcam cocompello, qualem te habent qui te solam habent, illam ipsam de compito, de triuio, de textrino totam.
나는 소박하고 가공되지 않고 다듬어지지 않았으며 배움이 없는 당신에게 말을 건넨다. 당신만을 가지고 있는 사람들이 가지고 있는 그대로의 당신, 골목길과 삼거리와 방직 공장에서 일하는 사람들의 영혼, 그 자체인 당신을 말이다.
imperitia tua mihi opus est, quoniam aliquantulae peritiae tuae nemo credit.
나에게는 당신의 무지가 필요하다. 당신의 보잘것없는 지식을 믿는 사람은 아무도 없기 때문이다.
ea expostulo quae tecum homini infers, quae aut ex temetipsa aut ex quocumque auctore tuo sentire didicisti.
나는 당신이 인간으로서 당신 자신과 함께 가져온 것, 당신 자신으로부터든 혹은 당신의 어떤 창조주로부터든 느끼기를 배운 것을 요구한다.
non es, quod sciam, ChristiChristiana.
내가 알기로 당신은 그리스도교도가 아니다.
fieri enim, non nasci solet Christiana.
그리스도교도는 태어나는 것이 아니라 그렇게 만들어지는 것이기 때문이다.
tamen nunc a te testimonium flagitant Christiani, ab extranea aduersus tuos, ut uel tibi erubescant, quod nos ob ea oderint et inrideant, quae te nunc consciam detineant.
그럼에도 불구하고 지금 그리스도교도들이 당신에게 증언을 요구하고 있다, 당신의 동포들에 대한 외부인인 당신에게 말이다. 그것은 그들이, 지금 당신을 공범으로 묶어두고 있는 일들 때문에 우리를 미워하고 조롱하는 것을, 당신 앞에서만이라도 부끄러워하게 하려는 것이다.

어휘·문법 주석

  1. ¦5¦Magna curiositate et maiore longe memoria opus est — 비인칭 구문 `opus est`(~이 필요하다)는 필요한 대상을 탈격(`curiositate`, `memoria`)으로 취한다. `longe`는 비교급 `maiore`를 수식하는 부사로 '훨씬 더'의 뜻이다.
  2. ¦10¦nonnulli quidem, quibus... — 관계대명사 `quibus`는 소유의 여격 혹은 관여의 여격으로, 선행사 `nonnulli`를 가리킨다. 직역하면 '그들에게 있어서 (연구의) 노고와 (기억의) 지속이 계속되었다'가 된다.
  3. ¦10¦tanto abest, ut... — 인칭/비인칭 구문인 `tantum abest ut...`(~와는 거리가 멀다)의 변형이다. `tanto`는 차이의 정도를 나타내는 탈격이다. 주어절은 `ut` 이하(`ut nostris litteris annuant homines`)이며, '사람들이 우리의 문헌에 동의하는 것과는 그만큼 멀리 떨어져 있다'라는 의미를 나타낸다.
  4. ¦15¦quoniam quidem mortalis — 이유절 `quoniam` 내에서 계사 `es`가 생략된 형태이다. 앞서 나온 대조적 조건인 `seu diuina et aeterna res es`의 구조에 대응하므로, '(당신이) 실로 필멸하는 존재이기 때문에'로 보충하여 해석한다.
  5. ¦20¦non eam te aduoco, quae... sapientiam ructas — 관계대명사 `quae`가 이끄는 관계절은 2인칭 단수 대명사 `te`(`eam`에 수식받는)를 선행사로 취하고 있다. 따라서 관계절 내부의 동사 `ructas` 역시 2인칭 단수 형태를 띤다.
  6. ¦30¦non es, quod sciam, Christiana — 제한적 관계절인 `quod sciam`은 '내가 아는 한'이라는 의미를 갖는 관용적인 삽입구이며, 접속법 현재형 `sciam`이 사용되었다. `Christiana`는 여성 명사인 영혼(`anima`)에 일치하는 형용사 주격 형태이다.

이 구절 인용하기

테르툴리아누스, 영혼의 증언에 관하여 §1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:stoa0275.stoa028.humanitext-lat2:1

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.