Humanitext Reader

テルトゥリアヌス · 断食について §17

大食の批判と霊的鍛錬としての断食

11 / 11 箇所 · ラテン語

要旨

著者は大食に耽溺する敵対者をエサウになぞらえて非難し、彼らの肉欲的で弛緩した信仰姿勢を論駁する。その上で、真のキリスト教徒の戦いは霊的なものであり、それゆえに断食(乾食)によって肉体を痩せさせ、自己を厳しく訓練することが有益であると主張する。

§17Vetus es, uera si uelimus dicere, tu qui tantum gulae indulges, et merito te priorem iactitas;
実を言えば、実直に語ることを望むなら、喉にそれほど耽溺しているあなたこそが古い者であり、それゆえに自分が「長子」であると誇るのも道理である。
semper agnosco sapere Esau uenatorem ferarum;
私は、野獣の猟師であったエサウの好みを、常に[あなたの中に]認める。
ita passim indagandis turdis studes, ita de campo laxissimae disciplinae tuae uenis, ita spiritu deficis.
そのようにしてあなたは、あちこちでツグミを追い求めることに熱中し、そのようにして、あなた自身の極めて緩い規律の野原から帰ってきて、そのようにして霊において衰え果てている。
si tibi lenticulam defruto inrufatam obtulero, statim totos primatus tuos uendes;
もし私があなたに、濃縮葡萄酒で赤く染まったレンズ豆の煮物を差し出すなら、あなたはたちどころに自分の長子の権利をすべて売ってしまうだろう。
apud te agape in caccabis feruet, fides in culmis calet, spes in ferculis iacet.
あなた方のもとでは、愛は鍋の中で沸き立ち、信仰は厨房の中で熱を帯び、希望は皿の上に横たわっている。
sed maioris est agape, quia per hanc adulescentes tui cum sororibus dormiunt.
しかし、愛はより大きな価値を持つ[とあなた方は言う]。 なぜなら、これによってあなた方の若者たちは姉妹たちと共に眠るのだから。
appendices scilicet gulae lasciuia atque luxuriae.
言うまでもなく、これらは喉に付随する、ふしだらと贅沢である。
quam societatem et apostolus sciens cum praemisisset non in ebrietatibus nec in comessationibus, adiunxit nec in cubilibus et libidinibus.
この結びつきを使徒も知っており、「酩酊せず、大食せず」とあらかじめ述べた後に、「寝室にふけらず、好色に走らず」と付け加えたのである。
ad elogium gulae tuae pertinet, quod duplex apud te praesidentibus honor binis partibus deputatur, cum apostolus duplicem honorem dederit ut et fratribus et praepositis.
あなたの喉への賛辞に属することだが、あなた方のもとでは指導者たちに対して二倍の誉れが二つの分け前として割り当てられている。 しかし使徒が二倍の誉れを与えたのは、兄弟たち(長老たち)にであり、かつ指導者たちに対してであった。
quis sanctior inter uos, nisi conuiuandi frequentior, nisi obsonandi pollucibilior, nisi calicibus instructior?v merito homines solius animae et carnis spiritalia recusatis.
あなた方の間で誰がより聖なる者か。 それはより頻繁に宴会を催す者、より贅沢におかずを用意する者、よりよく杯を整える者ではないのか。 道理で単に魂と肉のみに属する人間であるあなた方は、霊的な事柄を拒むのである。
talibus si placerent prophetae, mei non erant.
もしこのような人々に預言者たちが気に入られていたなら、彼らは私の者ではなかっただろう。
cur ergo non constanter praedicatis: manducemus et bibamus, cras enim moriemur? sicuti nos non dubitamus exerte mandare: ieiunemus fratres et sorores, ne forte cras moriamur.
では、なぜあなた方は確信を持ってこう宣べ伝えないのか。 「食べよう、飲もう、明日は死ぬのだから」と。 それは、私たちが「兄弟たちよ、姉妹たちよ、断食しよう。 もしかすると明日は死ぬかもしれないのだから」とはっきりと命じることをためらわないのと同じことである。
palam disciplinas nostras uindicemus.
堂々と私たちの規律を主張しようではないか。
nos certi sumus eos qui in carne sunt deo placere non posse, non utique in substantia carnis, sed in cura, sed in affectione, sed in operatione, sed in uoluntate.
私たちは、肉にある者たちが神に喜ばれ得ないことを確信している。 それは決して肉の実体においてではなく、[肉への]気遣いにおいて、愛着において、働きにおいて、意志においてである。
macies non displicet nobis;
痩せ細ることは私たちにとって不快ではない。
neque enim ad pondus deus carnem tribuit, sicut nec spiritum ad mensuram.
なぜなら、神は目方に従って肉を与えられたわけではないからであり、それは霊を量って与えられたのではないのと同じである。
facilius, si forte, per angustam salutis ianuam introibit caro exilior;
もしかすると、より痩せた肉体の方が、救いの狭き門をより容易に通り抜けるであろう。
citius resuscitabitur caro leuior, diutius in sepultura durabit caro aridior.
より軽い肉体の方が、より速く復活させられるであろう。 より乾いた肉体の方が、墓の中でより長く持ちこたえるであろう。
saginentur pugiles et pyctae Olympici.
ボクサーたちやオリンピアの拳闘士どもは肥え太るがよい。
illis ambitio corporis competit, quibus et uires necessariae, et tamen illi quoque xerophagiis inualescunt.
彼らには身体の誇りがふさわしく、彼らには力が必要なのだから。 しかし、彼らでさえも乾食によって強くなるのである。
sed nostra alia robora aliaeque uires, sicut et alia certamina, quibus non est luctatio aduersus carnem et sanguinem, sed aduersus mundi potestates, aduersus spiritalia malitiae.
しかし、私たちの強さは異なり、力も異なり、戦いもまた異なる。 私たちの戦いは肉と血に対するものではなく、この世の権力、悪の霊的な力に対するものだからである。
aduersus haec non carne et sanguine, sed fide et spiritu robusto oportet adsistere.
これらに対しては、肉と血によってではなく、信仰と強健な霊によって立ち向かわねばならない。
ceterum saginatior Christianus ursis et leoni- - bus forte quam deo erit necessarius, nisi quod et aduersus bestias maciem exercere debebit.
ともあれ、肥え太りすぎたキリスト教徒は、神にとってよりも、熊やライオンにとって必要とされる(餌食になる)ことだろう。 ただし、獣に対抗するためにも、痩せているための鍛錬を積んでおくべきなのだが。

語釈・文法注

  1. §17Vetus es, uera si uelimus dicere, tu qui tantum gulae indulges, et merito te priorem iactitas — 先行する文脈から続くエサウとの比較が背景にある。「より古い者(vetus)」および「長子、優先される者(prior)」という表現は、創世記においてヤコブの兄であった長子エサウの地位を暗示しており、「規律が古く正統である」と自負する対敵者への皮肉として、エサウのように物質的な食物のために長子の権利を売り渡す者であるという二重の含意を持たせている。
  2. §17sapere Esau — 動詞 sapere はここでは「〜の味がする、〜の気風を帯びている」という意味の不定詞として機能しており、格変化しない固有名詞 Esau(対格)を伴う。「エサウの好みを体現している、エサウのような匂いがする」という比喩的表現である。
  3. ¦p.297¦duplex apud te praesidentibus honor binis partibus deputatur — テモテへの手紙一5章17節の「二倍の敬意(duplex honor)」という使徒パウロの言葉を皮肉に利用した箇所。対敵者たちが、長老への精神的な「敬意(honor)」を食事の「二つの分け前(binis partibus)」という物質的な特権にすり替えて、指導者に食べ物を与えていることを批判している。
  4. ¦20¦quibus non est luctatio aduersus carnem et sanguinem — エフェソの信徒への手紙6章12節の有名な句を反映している。quibus は関係代名詞で、先行詞は直前の certamina(戦い、格闘)またはそれを戦うキリスト教徒たち。所有の与格の構文(quibus est luctatio = 彼らに闘いがある)を形成している。

この箇所を引用する

テルトゥリアヌス, 断食について §17. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:stoa0275.stoa018.humanitext-lat2:17

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。