Humanitext Reader

アウグスティヌス · エメリトゥスとの討論記録 §1

エメリトゥスとの会面と教会一致への決意

1 / 7 箇所 · ラテン語

要旨

アウグスティヌスはカエサレアの教会に集まった会衆に対し、一昨日現地に到着したドナトゥス派の司教エメリトゥスとの会面と、カトリックへの帰一をあきらめず平和と愛について説き続ける決意を語る。

§1Gloriosissimis imperatoribus Honorio duodecimo et Theodosio octauo consulibus duodecimo Kalendas Octobres Caesareae in ecclesia maiore cum Deuterius episcopus metropolitanus Caesariensis una cum Alypio Tagastensi, Augustino Hipponiensi, Possidio Calamensi, Rustico Cartenitano, Palladio Tigabitano et ceteris episcopis in exedram processissent praesentibus presbyteris et diaconibus et uniuerso clero ac frequentissima plebe, adesset etiam Emeritus partis Donati episcopus, Augustinus episcopus ecclesiae catholicae dixit: Fratres carissimi, qui ab initio catholici fuistis et quicumque ad catholicam ex Donatistarum errore uenistis et pacem huius sanctae ecclesiae catholicae cognouistis et ueraci corde tenuistis et qui adhuc forte de catholicae unitatis ueritate dubitatis, audite nos sollicitos pura dilectione pro uobis.
最も栄光ある皇帝ホノリウスが十二回目、テオドシウスが八回目の執政官のとき、十月のカレンダエの十二日前(九月二十日)、カエサレアの大教会において、カエサレアの首都大司教デウテリウスが、タガステのAlypius、ヒッポのAugustinus、カラマのPossidius、カルテンナエのRusticus、ティガビスのPalladius およびその他の司教たちとともに会堂へと進み、長老たち、助祭たち、全聖職者、および非常に多くの民衆が臨席し、ドナトゥス派の司教エメリトゥスもまたその場に居合わせたとき、カトリック教会の司教アウグスティヌスが言った。 最も愛する兄弟たちよ、最初からカトリックであった人々、そしてドナトゥス派の誤りからカトリックへと至り、この聖なるカトリック教会の平和を知り、真実の心で保ってきた人々、そしておそらく今なおカトリックの合一の真理について疑いを抱いている人々よ、あなたがたのために純粋な愛を抱いて心を尽くしている我々の言葉を聞いてほしい。
quando uenit ad hanc ciuitatem die nudiustertiana frater noster Emeritus Donatistarum adhuc episcopus, perlatum est ad nos subito eum esse praesentem.
一昨日、私たちの兄弟であり、今なおドナトゥス派の司教であるエメリトゥスがこの都市に来たとき、彼が滞在しているということが突然私たちに伝えられました。
et quoniam caritate quam deus uidet desiderabamus eius praesentiam, ad eum uidendum continuo conuolauimus.
そして、神がご覧になっている愛によって私たちが彼の臨席を望んでいたので、彼に会うために私たちはただちに駆けつけました。
inuenimus eum stantem in platea;
私たちは彼が広場に立っているのを見つけました。
facta inuicem salutatione admonuimus, quod durum esset ac turpe eum in platea remanere, ut ad ecclesiam nobiscum ueniret.
互いに挨拶を交わした後、彼が広場にとどまるのは不条理で不名誉なことであると忠告し、私たちと一緒に教会に来るように促しました。
at ille nobis sine ulla recusatione consensit;
しかし彼は何ら拒むことなく私たちに同意しました。
ubi nos putauimus eum ita communionem catholicam non recusaturum, quemadmodum uel spontaneum obtulit aduentum uel ad ecclesiam uenire minime dubitauit.
その際、私たちは彼が自ら進んでやって来たこと、また教会に来ることを全く躊躇しなかったことから、彼がカトリックの交わりをも同様に拒まないだろうと考えたのです。
illo autem in peruersitate haeretica quamuis intra ecclesiam catholicam diutius remorante allocutus sum dilectionem uestram, sicut meminisse dignamini.
しかし、彼がカトリック教会の中にいながらも、異端的な強情さのうちに長く踏みとどまっていたので、あなたがたが心に留めてくださっている通り、私はあなたがたの愛に対して語りかけました。
multa dixi, quae audistis et quae sine dubio quantum potestis etiam meministis, multa de pace, multa de caritate, multa de sanctae ecclesiae catholicae quam deus promisit et praestitit unitate.
私は多くのことを語りました。 それはあなたがたが聞き、疑いなくできる限り記憶していることですが、平和について多くを、愛について多くを、そして神が約束し実現された聖なるカトリック教会の合一について多くを語ったのです。
in quo meo sermone et uos alloquebar et illum exhortabar et, quantum in me poterant uiscera caritatis, omnes in periculo animae suae constitutos in illo meo sermone parturiebam et parere domino cupiebam.
その私の説教において、私はあなたがたに語りかけるとともに彼を励まし、私の中にある愛のはらわたが許す限り、自らの魂の危機に瀕しているすべての人々のために私の説教の中で産みの苦しみを味わい、彼らを主に対して産み落としたいと望んでいました。
hoc enim et beatus Paulus apostolus dixit quibusdam: filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in uobis.
実際、福なる使徒パウロもある人々に対してこのように言いました。 『私の幼子たちよ、キリストがあなたがたの内に形作られるまで、私は再びあなたがたのために産みの苦しみをしているのです』と。
sed etiam post sermonem nostrum cum adhuc in illa sua perduraret pertinacia, nec sic desperandum putauimus;
しかし、私たちの説教の後でも彼がなおその頑迷さにとどまっていた時でさえ、私たちはこのように絶望すべきではないと考えました。
sed nec de quoquam, quamdiu uiuit in hoc corpore, homine desperandum putamus.
それどころか、人がこの肉体にあって生きている限り、いかなる人についても絶望すべきではないと私たちは考えています。
neque enim sic dixi nudiustertius me non desperasse, ut hodie audeam desperare.
なぜなら、私は一昨日、自分が絶望していないと言いましたが、だからといって今日あえて絶望するようなことはしないからです。

語釈・文法注

  1. §1duodecimo Kalendas Octobres — ローマ暦における日付表記。10月1日(Kalendae Octobres)から当日を含めて12日前を指すため、9月20日に該当する。
  2. ¦p.182¦dilectionem uestram — 抽象名詞「あなたがたの愛徳」を、聴衆(あなたがた)に対する敬意を込めた二人称代名詞のように用いる後期ラテン語の慣用法。
  3. ¦p.182¦de sanctae ecclesiae catholicae quam deus promisit et praestitit unitate — 前置詞 `de` とその支配格である奪格 `unitate` が大きく離れており、その間に属格句 `sanctae ecclesiae catholicae` と関係節 `quam...` が挿入されている。文脈上、「神が約束し実現された聖なるカトリック教会の合一について」と繋げて解釈する。
  4. ¦p.182¦neque enim sic dixi nudiustertius me non desperasse, ut hodie audeam desperare — `sic ... ut` は結果を表す相関構文で、`audeam` は接続法現在。「私は一昨日自分が絶望していないと言ったが、それは今日あえて絶望するような(結果になる)ためではない」と解釈される。

この箇所を引用する

アウグスティヌス, エメリトゥスとの討論記録 §1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa066c.humanitext-lat1:1

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。