§1Gloriosissimis imperatoribus Honorio duodecimo et Theodosio octauo consulibus duodecimo Kalendas Octobres Caesareae in ecclesia maiore cum Deuterius episcopus metropolitanus Caesariensis una cum Alypio Tagastensi, Augustino Hipponiensi, Possidio Calamensi, Rustico Cartenitano, Palladio Tigabitano et ceteris episcopis in exedram processissent praesentibus presbyteris et diaconibus et uniuerso clero ac frequentissima plebe, adesset etiam Emeritus partis Donati episcopus, Augustinus episcopus ecclesiae catholicae dixit: Fratres carissimi, qui ab initio catholici fuistis et quicumque ad catholicam ex Donatistarum errore uenistis et pacem huius sanctae ecclesiae catholicae cognouistis et ueraci corde tenuistis et qui adhuc forte de catholicae unitatis ueritate dubitatis, audite nos sollicitos pura dilectione pro uobis.
가장 영광스러운 황제들인 호노리우스가 열두 번째, 테오도시우스가 여덟 번째로 집정관이던 해, 10월 카렌다에 전 열두 번째 날(9월 20일), 카이사레아의 대성당에서 카이사레아의 수도대주교 데우테리우스가 타가스테의 알리피우스, 히포의 아우구스티누스, 칼라마의 포시디우스, 카르텐나이의 루스티쿠스, 티가비스의 팔라디우스 및 그 밖의 주교들과 함께 회당으로 나아갔을 때, 사제들과 부제들, 전 성직자단과 매우 수많은 신도가 자리를 같이하고, 도나투스파의 주교 에메리투스 또한 그 자리에 참석한 가운데, 가톨릭 교회의 주교 아우구스티누스가 다음과 같이 말했다. 가장 사랑하는 형제들이여, 처음부터 가톨릭 신자였던 이들과, 도나투스파의 오류로부터 가톨릭으로 나아와 이 거룩한 가톨릭 교회의 평화를 알고 진실한 마음으로 지켜온 이들, 그리고 아마도 아직 가톨릭 일치의 진리에 대해 의심하고 있는 이들이여, 여러분을 향한 순수한 사랑으로 염려하는 우리의 말을 들으십시오.
quando uenit ad hanc ciuitatem die nudiustertiana frater noster Emeritus Donatistarum adhuc episcopus, perlatum est ad nos subito eum esse praesentem.
그저께 우리의 형제이며 아직 도나투스파의 주교인 에메리투스가 이 도시에 왔을 때, 그가 와 있다는 소식이 갑자기 우리에게 전해졌습니다.
et quoniam caritate quam deus uidet desiderabamus eius praesentiam, ad eum uidendum continuo conuolauimus.
그리고 하느님께서 보시는 사랑으로써 우리가 그의 임석을 갈망했기에, 그를 만나기 위해 우리는 즉시 달려갔습니다.
inuenimus eum stantem in platea;
우리는 그가 광장에 서 있는 것을 발견했습니다.
facta inuicem salutatione admonuimus, quod durum esset ac turpe eum in platea remanere, ut ad ecclesiam nobiscum ueniret.
서로 인사를 나눈 뒤, 그가 광장에 머무는 것은 매정하고 부끄러운 일이니 우리와 함께 교회로 가자고 권고했습니다.
at ille nobis sine ulla recusatione consensit;
그러자 그는 아무런 거부 없이 우리에게 동의했습니다.
ubi nos putauimus eum ita communionem catholicam non recusaturum, quemadmodum uel spontaneum obtulit aduentum uel ad ecclesiam uenire minime dubitauit.
그때 우리는 그가 스스로 발걸음을 옮겼거나 교회로 오는 것을 전혀 주저하지 않은 것처럼, 가톨릭 공동체와의 친교 역시 거부하지 않을 것이라 생각했습니다.
illo autem in peruersitate haeretica quamuis intra ecclesiam catholicam diutius remorante allocutus sum dilectionem uestram, sicut meminisse dignamini.
그러나 그가 가톨릭 교회 안에 있으면서도 이단적 비뚤어짐 속에 오래 머물렀기에, 여러분이 기억해 주시는 바와 같이, 나는 여러분의 사랑에 대고 말했습니다.
multa dixi, quae audistis et quae sine dubio quantum potestis etiam meministis, multa de pace, multa de caritate, multa de sanctae ecclesiae catholicae quam deus promisit et praestitit unitate.
나는 여러분이 들었고 의심할 여지 없이 할 수 있는 한 기억하고 있는 많은 말들을 했습니다. 평화에 대한 많은 말, 사랑에 대한 많은 말, 하느님께서 약속하시고 실현해주신 거룩한 가톨릭 교회의 일치에 대한 많은 말을 했습니다.
in quo meo sermone et uos alloquebar et illum exhortabar et, quantum in me poterant uiscera caritatis, omnes in periculo animae suae constitutos in illo meo sermone parturiebam et parere domino cupiebam.
그 설교에서 나는 여러분에게 말을 건네는 동시에 그를 권고하였고, 내 안의 사랑의 창자가 허락하는 한, 영혼의 파멸 위기에 처한 모든 이들을 위해 그 설교 속에서 해산의 진통을 겪으며 그들을 주님께 낳아드리고자 원했습니다.
hoc enim et beatus Paulus apostolus dixit quibusdam: filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in uobis. sed etiam post sermonem nostrum cum adhuc in illa sua perduraret pertinacia, nec sic desperandum putauimus;
사실 복된 사도 바오로도 어떤 이들에게 이렇게 말했습니다. '나의 자녀들이여, 그리스도께서 여러분 안에 모습을 갖추실 때까지 나는 다시 여러분을 위하여 해산의 고통을 겪고 있습니다.' 그러나 우리의 설교 후에도 그가 여전히 그 완고함 속에 머물러 있었을 때조차, 우리는 이처럼 절망해서는 안 된다고 생각했습니다.
sed nec de quoquam, quamdiu uiuit in hoc corpore, homine desperandum putamus.
아니, 어떤 사람이라도 이 몸 안에 살아 있는 한은 결코 절망해서는 안 된다고 우리는 생각합니다.
neque enim sic dixi nudiustertius me non desperasse, ut hodie audeam desperare.
내가 그저께 내가 절망하지 않았다고 말한 것은 오늘날 감히 절망하기 위함이 아니기 때문입니다.