§retractationes.1Ad quem scripseram tres libros, quorum titulus est De peccatorum meritis et remissione, ubi diligenter disputatur etiam de baptismo paruulorum, rescripsit mihi se fuisse permotum, quod dixerim fieri posse, ut sit homo sine peccato, si uoluntas eius non desit ope adiuuante diuina, quamuis nemo tam perfectae iustitiae in hac uita uel fuerit uel sit uel futurus sit.
私がそれに向けて三巻の書物を著し、その書物の表題が『罪の報いと赦しについて』であり、そこにおいて幼児の洗礼についても入念に論じられている相手が、私に手紙を寄越し、私が「神の助けとなる力が添い、人間の意志が欠けないならば、人間が罪なしに存在することは可能である」と言ったことに動揺した、と伝えてきた。 たとえこの世において、それほど完全な義に達した者が、これまで存在したこともなく、現在もおらず、将来も現れないとしても。
quaesiuit enim, quomodo dixerim posse fieri, cuius rei desit exemplum.
なぜなら彼は、実例を欠いている事柄が、どのようにして可能であると私が言ったのか、と尋ねてきたからである。
propter hanc eius inquisitionem scripsi librum, cuius est titulus De spiritu et littera.
彼のこの問いかけのために、私は『精神と文字について』という表題の書物を書いた。
pertractans apostolicam sententiam, ubi ait: littera occidit, spiritusautem uiuificat.
そこでは、使徒の「文字は殺し、精神は生かす」という言葉を考察している。
§retractationes.2In quo libro, quantum deus adiuuit, atrociter disputaui contra inimicos gratiae dei, qua iustificatur inpius.
この書物において、神が助けてくださった限りにおいて、不敬な者がそれによって義とされる神の恵みの敵たちに対して、私は激しく論争した。
cum autem agerem de obseruationibus Iudaeorum a quibusdam escis secundum ueterem legem abstinentium, dixi: quarundam escarum ceremmoniae.
ところで、古い律法に従って特定の食物から遠ざかっているユダヤ人の遵守事項について論じていたとき、私は「特定の食物の儀式」と言った。
quod nomen non est in usu sanctarum litterarum.
この名称は聖なる書の用法には存在しない。
ideo tamen mihi congruens uisum est, quod a carendo appellatas ceremonias quasi carimonias memoria tenebam eo, quod obseruantes careant his rebus, a quibus se abstinent.
しかし、それでもそれが私にふさわしいと思われたのは、儀式という言葉が、それを遵守する人々が自ら控えている事柄を欠いていることから、いわば欠乏のように、欠くことから名付けられたのだと私が記憶していたからである。
quod si est origo huius nominis, quae abhorret a uera religione, secundum hanc ego non sum locutus, sed secundum istam, quam supra memoraui.
もしこの名称の起源が真の宗教からかけ離れたものであるとしても、私はその起源に従って語ったのではなく、上に私が言及した解釈に従って語ったのである。
§retractationes.3Hic liber sic incipit: Lectis opusculis, quae ad te nuper elaboraui, fili carissime Marcelline.
この書物は次のように始まる。 「最愛の息子マルケリヌスよ、私があなたに向けて最近推敲した小論集を読んだことで……」