[ULPIANUS libro secundo institutionum. ]
[ウルピアヌス著『法学提要』第二巻] 田野土地の地役権は以下の通りである。
§8.3.1.prSeruitutes rusticorum praediorum sunt hae: iter actus uia aquae ductus.
通行権(イテル)、駆行権(アクトゥス)、公道権(ウィア)、引水権(アクアエ・ドゥクトゥス)。
iter est ius eundi ambulandi homini, non etiam iumentum agendi.
通行権とは、人が歩いて通る権利であり、家畜を駆る権利までは含まない。
actus est ius agendi uel iumentum uel uehiculum: itaque qui iter habet, actum non habet, qui actum habet, et iter habet etiam sine iumento.
駆行権とは、家畜または車両を駆る権利である。 したがって、通行権を持つ者は駆行権を持たないが、駆行権を持つ者は家畜を伴わない場合でも通行権をも併せ持つ。
uia est ius eundi et agendi et ambulandi: nam et iter et actum in se uia continet.
公道権とは、通り、駆り、歩く権利である。 なぜなら公道権はそのなかに通行権と駆行権を内包しているからである。
aquae ductus est ius aquam ducendi per fundum alienum.
引水権とは、他人の土地を通して水を引く権利である。
§8.3.1.1In rusticis computanda sunt aquae haustus, pecoris ad aquam adpulsus, ius pascendi, calcis coquendae, harenae fodiendae.
農地地役権の中には、汲水権、水場への家畜の駆入権、放牧権、石灰焼成権、砂掘削権が数えられるべきである。
§8.3.1.2Traditio plane et patientia seruitutem inducet officium praetoris.
確かに、引き渡しと容認は、法務官の職務によって地役権を導入することになる。