Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §8.3.1.pr-8.3.1.2

農地地役権の基本的類型と裁判官の職権

1410 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

農地地役権の四つの基本型である通行権、駆行権、公道権、引水権を定義し、その他の付随的な農地地役権を列挙した上で、引き渡しと容認が法務官の職権を通じて地役権を創設することを説明する。

[ULPIANUS libro secundo institutionum. ]
[ウルピアヌス著『法学提要』第二巻] 田野土地の地役権は以下の通りである。
§8.3.1.prSeruitutes rusticorum praediorum sunt hae: iter actus uia aquae ductus.
通行権(イテル)、駆行権(アクトゥス)、公道権(ウィア)、引水権(アクアエ・ドゥクトゥス)。
iter est ius eundi ambulandi homini, non etiam iumentum agendi.
通行権とは、人が歩いて通る権利であり、家畜を駆る権利までは含まない。
actus est ius agendi uel iumentum uel uehiculum: itaque qui iter habet, actum non habet, qui actum habet, et iter habet etiam sine iumento.
駆行権とは、家畜または車両を駆る権利である。 したがって、通行権を持つ者は駆行権を持たないが、駆行権を持つ者は家畜を伴わない場合でも通行権をも併せ持つ。
uia est ius eundi et agendi et ambulandi: nam et iter et actum in se uia continet.
公道権とは、通り、駆り、歩く権利である。 なぜなら公道権はそのなかに通行権と駆行権を内包しているからである。
aquae ductus est ius aquam ducendi per fundum alienum.
引水権とは、他人の土地を通して水を引く権利である。
§8.3.1.1In rusticis computanda sunt aquae haustus, pecoris ad aquam adpulsus, ius pascendi, calcis coquendae, harenae fodiendae.
農地地役権の中には、汲水権、水場への家畜の駆入権、放牧権、石灰焼成権、砂掘削権が数えられるべきである。
§8.3.1.2Traditio plane et patientia seruitutem inducet officium praetoris.
確かに、引き渡しと容認は、法務官の職務によって地役権を導入することになる。

語釈・文法注

  1. 8.3.1.prhomini — ius eundi ambulandi(行く権利、歩く権利)にかかる利益の与格(dativus commodi)であり、「人間が(歩くための)」という意味を表す。
  2. 8.3.1.pret iter habet — ここでの et は副詞的に機能しており、etiam(〜もまた)の意味を表す。
  3. 8.3.1.1In rusticis — 形容詞中性複数奪格(または女性複数奪格)で、文脈上 seruitutibus(地役権)または praediis(土地)が省略されており、「農地地役権においては」あるいは「農地においては」と補って解釈する。
  4. 8.3.1.1calcis coquendae — 動形容詞(ゲルンディーウムム)が名詞 calcis に一致する形容詞的用法(動形容詞構文)。名詞の属格 calcis とともに ius に係り、「石灰を焼く権利」を意味する。
  5. 8.3.1.2Traditio plane et patientia seruitutem inducet officium praetoris — 構文上、officium praetoris(法務官の職務)が動詞 inducet の主語であり、文頭の主格 Traditio... et patientia は主題として提示されている(「引き渡しと容認がある場合」)。あるいは、Traditio... を主語とし、officium を「職務(の介入)によって」という副詞的対格(あるいは奪格の脱落)と解する余地もあるが、前者が標準的。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §8.3.1.pr-8.3.1.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:8.3.1.pr-8.3.1.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。