Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §8.2.17.pr-8.2.17.4

植樹や建物除却による採光と日照の役権侵害

1385 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

ウルピアーヌスは、植樹や建物の除却が日照・採光の役権違反となる条件を解説し、契約における雨だれ役権の特約の解釈が他の役権にも準用されることを述べている。

[ULPIANUS libro uicensimo nono ad Sabinum. ]
[ウルピアーヌス『サビヌス註釈』第29巻] もし彼が採光を妨げるように木を植えるならば、同様に、彼が設定された役権に違反する行為をしていると言うべきである。
§8.2.17.prSi arborem ponat, ut lumini officiat, aeque dicendum erit contra impositam seruitutem eum facere: nam et arbor efficit, quo minus caeli uideri possit.
なぜなら、木もまた空が見えにくくなるという結果をもたらすからである。
Si tamen id quod ponitur lumen quidem nihil impediat, solem autem auferat, si quidem eo loci, quo gratum erat eum non esse, potest dici nihil contra seruitutem facere: sin uero heliocamino uel solario, dicendum erit, quia umbram facit in loco, cui sol fuit necessarius, contra seruitutem impositam fieri.
しかしながら、植えられたものが採光こそ全く妨げないが、日照を遮る場合、もしそれが日照のない方が望ましかった場所においてであるならば、役権に反することは何もしていないと言い得る。 しかし、もし日光浴室やテラスに対してであるならば、太陽が必要であった場所に影を作るのであるから、設定された役権に違反することが行われていると言うべきである。
§8.2.17.1Per contrarium si deponat aedificium uel arboris ramos, quo facto locus opacus quondam coepit solis esse plenus, non facit contra seruitutem: hanc enim debuit, ne luminibus officiat, nunc non luminibus officit, sed plus aequo lumen facit.
これとは逆に、もし彼が建物を取り壊すか、あるいは木の枝を切り落とし、その結果、かつては日陰であった場所が太陽の光で満たされるようになったとしても、彼は役権に違反してはいない。 なぜなら、彼は採光を妨げないという義務を負っていたのであり、今や採光を妨げてはおらず、むしろ必要以上に光をもたらしているからである。
§8.2.17.2Interdum dici potest eum quoque, qui tollit aedificium uel deprimit, luminibus officere: si forte κατὰ ἀντανάκλασιν uel pressura quadam lumen in eas aedes deuoluatur.
時として、建物を取り壊すか、あるいは低くする者もまた、採光を妨げていると言い得る。 それは、もし偶然、反射によって、あるいは何らかの圧縮によって、光がそれらの建物に流れ込んでいた場合である。
§8.2.17.3Haec lex traditionis 'stillicidia uti nunc sunt, ut ita sint' hoc significat impositam uicinis necessitatem stillicidiorum excipiendorum: non illud, ut etiam emptor stillicidia suscipiat aedificiorum uicinorum: hoc igitur pollicetur uenditor sibi quidem stillicidiorum seruitutem deberi, se autem nulli debere.
引渡しの際のこの特約「雨だれは今ある通りに、そのようにあるべし」は、隣人に雨だれを受け入れる義務が課されていることを意味するのであって、買主もまた隣の建物の雨だれを受け入れなければならないということを意味するのではない。 したがって、売主は自分に対しては雨だれの役権が負われており、自分は誰に対しても負っていないということを、これによって約束しているのである。
§8.2.17.4Quae de stillicidio scripta sunt, etiam in ceteris seruitutibus accipienda sunt, si in contrarium nihil nominatim actum est.
雨だれに関して書かれたことは、反対のことが特に名指しで合意されていない限り、他の役権においても受け入れられるべきである。

語釈・文法注

  1. §8.2.17.prefficit, quo minus — 動詞 `efficit`(引き起こす)によって導かれる `quo minus` +接続法(`possit`)は「〜しないようにする、〜することを妨げる」という否定的な結果または妨害を表す構文。
  2. §8.2.17.preo loci, quo gratum erat eum non esse — `eo loci` は場所の属格を伴う表現(その場所において)。`eum` は前文の `solem`(太陽)を指す対格で、対格不定詞構文(`eum non esse`)の主語。
  3. §8.2.17.2κατὰ ἀντανάκλασιν — ギリシア語で「反射によって」の意。ラテン語の `reflectio` にあたる物理的な光の反射・屈折現象を説明するために挿入されたギリシア語表現。
  4. §8.2.17.3lex traditionis — 直訳すれば「引渡しの法」だが、ここでは公法ではなく、所有権移転(引渡し)の際に当事者間で合意された「引渡しの特約・契約条件」を意味する。
  5. §8.2.17.3sibi quidem ... deberi, se autem nulli debere — 受動態不定詞 `deberi`(負われている)と能動態不定詞 `debere`(負っている)の対比。前者は与格 `sibi` に役権が帰属することを、後者は対格の主語 `se` が義務を負わないことを示す。後者の不定詞の目的語(役権)は文脈上省略されている。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §8.2.17.pr-8.2.17.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:8.2.17.pr-8.2.17.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。