Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §7.1.70.pr-7.1.70.5

家畜の不補充に対する責任と仔の所有権の未定状態

1241 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

使用収益権者が家畜の群れの減少を補充しない場合の責任、および補充完了までの新しく生まれた子の所有権の帰属(宙に浮いた状態)について、ユリアヌスやガイウス・カッシウスの説を引用して論じている。

[ULPIANUS libro septimo decimo ad Sabinum. ] §7.1.70.prQuid ergo si non faciat nec suppleat? teneri eum proprietario Gaius Cassius scribit libro decimo iuris ciuilis.
[ULPIANUS libro septimo decimo ad Sabinum.] では、もし彼がそれをせず、補わない場合はどうなるか。 彼は所有者に対して責任を負うと、ガイウス・カッシウスは市民法第10巻に書いている。
§7.1.70.1Interim tamem, quamdiu summittantur et suppleantur capita quae demortua sunt, cuius sit fetus quaeritur.
しかしそれまでの間、死んだ頭数が補充され、補われるまでの間、生まれた子が誰のものであるかが問われる。
et Iulianus libro tricensimo quinto digestorum scribit pendere eorum dominium, ut, si summittantur, sint proprietarii, si non summittantur, fructuarii: quae sententia uera est.
そしてユリアヌスは学説彙纂第35巻に、それらの所有権は未定の(宙に浮いた)状態にあり、もし補充されるならば所有者のものとなり、補充されないならば使用収益権者のものとなると書いており、この見解は正しい。
§7.1.70.2Secundum quae si decesserit fetus, periculum erit fructuarii, non proprietarii et necesse habebit alios fetus summittere.
これに従えば、もし生まれた子が死んだ場合、その危険は使用収益権者が負い、所有者は負わない。 そして彼は他の子を補充する義務を負う。
unde Gaius Cassius libro octauo scribit carnem fetus demortui ad fructuarium pertinere.
そのため、ガイウス・カッシウスは第8巻に、死んだ子の肉は使用収益権者に帰属すると書いている。
§7.1.70.3Sed quod dicitur debere eum summittere, totiens uerum est, quotiens gregis uel armenti uel equitii, id est uniuersitatis usus fructus legatus est: ceterum si singulorum capitum, nihil supplebit.
しかし、彼が補充しなければならないと言われるのは、群れ(羊など)や群れ(牛など)あるいは群れ(馬など)、すなわち集合物の使用収益権が遺贈された場合に限って真実である。 これに対して、個々の頭数の場合は、彼は何も補う必要はない。
§7.1.70.4Item si forte eo tempore, quo fetus editi sunt, nihil fuit quod summitti deberet, nunc et post editionem: utrum ex his quae edentur summittere debebit, an ex his quae edita sunt, videndum est.
また、もし仮に、子が生まれた時点で、補充されるべきものが何もなかった場合、現在および出生後に、将来生まれるものから補充すべきか、それともすでに生まれたものから補充すべきかを検討しなければならない。
puto autem verius ea, quae pleno grege edita sunt, ad fructuarium pertinere, sed posteriorem gregis casum nocere debere fructuario.
しかし私は、群れが満ちているときに生まれたものは使用収益権者に帰属するが、その後の群れの滅失は使用収益権者に不利益をもたらすべきであると考えるのがより正しいと思う。
§7.1.70.5Summittere autem facti est et Iulianus proprie dicit dispertire et diuidere et diuisionem quandam facere: quod dominium erit summissorum proprietarii.
なお、補充するとは事実(行為)のことであり、ユリアヌスはそれを適切にも、「割り振ること、分配すること、および一種の分割を行うこと」と言っている。 そして、補充されたものの所有権は所有者のものとなる。

語釈・文法注

  1. §7.1.70.1pendere eorum dominium — 補充(summissio)が完了するまでの間、生まれた子(fetus)の所有権が確定せず「宙に浮いた(pendere)状態」にあるとされる。もし補充に充てられれば所有者(proprietarius)に、そうでなければ使用収益権者(fructuarius)に帰属することを表す法技術的表現である。
  2. §7.1.70.4posteriorem gregis casum nocere debere fructuario — 群れが満ちている(pleno grege)ときに生まれた子は本来使用収益権者のものになるが、その後に群れの頭数が減少する事故(casus)が起きた場合、その不利益(nocere)は使用収益権者が負う。つまり、すでに自分のものとなった子であっても、減少を補うために所有者のものとして補充(summittere)に回さなければならないという義務を課している。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §7.1.70.pr-7.1.70.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:7.1.70.pr-7.1.70.5

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。