[ULPIANUS libro uicesimo quinto ad Sabinum.
[ウルピアーヌス、サビヌス註釈第25巻より。
] §32.0.55.prLigni appellatio nomen generale est, sed sic separatur, ut sit aliquid materia, aliquid lignum.
] 薪(lignum)という呼称は一般的な名称であるが、次のように区別される。 すなわち、あるものは用材(materia)であり、あるものは薪(lignum)であるように、と。
materia est, quae ad aedificandum fulciendum necessaria est, lignum, quidquid conburendi causa paratum est.
用材とは、建築や支保に必要なものであり、薪とは、燃やすために準備されたすべてのものである。
sed utrum ita demum, si concisum sit an et si non sit? et Quintus Mucius libro secundo refert, si cui ligna legata essent, quae in fundo erant, arbores quidem materiae causa succisas non deberi: nec adiecit, si non comburendi gratia succisae sunt, ad eum pertinere, sed sic intellegi consequens est.
しかし、それは(薪が)細かく切られている場合に限るのか、それとも切られていなくてもそうなのか。 そしてクィントゥス・ムキウスは第2巻において、もし土地にある薪が誰かに遺贈された場合、用材のために伐採された樹木は引き渡されるべきではないと報告している。 また彼は、もし燃やす目的以外のために伐採されたのでなければ、それらが彼に属することを付け加えなかったが、そのように理解されるのが当然である。
§32.0.55.1Ofilius quoque libro quinto iuris partiti ita scripsit, cui ligna legata sunt, ad eum omnia ligna pertinere, quae alio nomine non appellantura, ueluti uirgae carbones nuclei oliuarum, quibus ad nullam aliam rem nisi ad comburendum possit uti: sed et balani uel si qui alii nuclei.
オフィリウスもまた『分科法』第5巻において次のように書いている。 薪が遺贈された者には、他の名称で呼ばれないすべての薪が属する。 例えば、細枝、炭、オリーブの種など、燃やすこと以外には何にも使えないものである。 さらに、団栗や、その他何らかの種も同様である。
§32.0.55.2Idem libro secundo negat arbores nondum concisas, nisi quae minutatim conciduntur, uideri ei legatas, cui ligna legata sunt.
同著者は第2巻において、まだ細かく切られていない樹木は、細かく切られる予定のものである場合を除き、薪を遺贈された者に遺贈されたとは見なされない、と否定している。
ego autem arbitror hoc quoque ligni appellatione contineri, quod nondum minutatim fuit concisum, si iam concidendo fuit destinatum.
しかし私は、まだ細かく切られていなくても、すでに切るために用意されていたものであれば、これもまた薪という呼称に含まれると考える。
proinde si siluam huic rei habebat destinatam, silua quidem non cedet, deiectae autem arbores lignorum appellatione continebuntur, nisi aliud testator sensit.
したがって、もし彼がこの目的のために用意された森を所有していたとしても、森自体は移転しないが、切り倒された樹木は、遺言者が別段の意図を持っていなかった限り、薪という呼称に含まれるであろう。
§32.0.55.3Lignis autem legatis quod comburendi causa paratum est continetur, siue ad balnei calefactionem siue diaetarum hypocaustarum siue ad calcem uel ad aliam rem coquendam solebat uti.
薪が遺贈された場合、燃やすために準備されたものが含まれる。 それは、浴場を温めるためであれ、温床式居室のためであれ、石灰その他のものを加工するために使用されるのが常であったものであれ、同様である。
§32.0.55.4Ofilius libro quinto iuris partiti scripsit nec sarmenta ligni appellatione contineri: sed si uoluntas non refragatur, et uirgulae et gremia et sarmenta et superamenta materiarum et uitium stirpes atque radices continebuntur.
オフィリウスは『分科法』第5巻において、粗朶もまた薪という呼称には含まれないと書いている。 しかし、遺言がこれに反しない限り、細枝、束ねた柴、粗朶、用材の端材、ブドウの株や根も含まれるであろう。
§32.0.55.5Lignorum appellatione in quibusdam regionibus, ut in Aegypto, ubi harundine pro ligno utuntur, et harundines et papyrum comburitur et herbulae quaedam uel spinae uel uepres continebuntur, quid mirum? cum ξύλον hoc et naues ξυληγάς appellant, quae haec ἀπὸ τῶν ἑλῶν deducunt.
特定の地域、例えば薪の代わりに葦が使われるエジプトなどにおいては、薪という呼称に葦も、燃やされるパピルスも、また特定の草木や、茨や、野茨も含まれるであろうが、何の不思議があろうか。 それというのも、彼らはこれらを ξύλον と呼び、これらを湿地から運ぶ船を ξυληγάς と呼ぶからである。
§32.0.55.6In quibusdam prouinciis et editu bubum ad hanc rem utuntur.
特定の属州においては、この目的のために牛の排泄物も使用される。
§32.0.55.7Si lignum sit paratum ad carbones coquendas atque conficiendas, ait Ofilius libro quinto iuris partiti carbonum appellatione huiusmodi materiam non contineri: sed an lignorum? et fortassis quis dicet nec lignorum: non enim lignorum gratia haec testator habuit.
もし木材が炭を焼き、製造するために用意されている場合、オフィリウスは『分科法』第5巻において、このような素材は炭という呼称には含まれないと言っている。 では、薪の呼称には含まれるか。 おそらく、薪の呼称にも含まれないと言う者もいるだろう。 なぜなら、遺言者はこれらを薪として所有していたわけではないからである。
sed et titiones et alia ligna cocta ne fumum faciant utrum ligno an carboni an suo generi adnumerabimus? et magis est, ut proprium genus habeatur.
しかし、消し炭や、煙が出ないように蒸し焼きにされたその他の木材は、薪、炭、あるいはそれ自体の独自の種類のいずれに分類すべきであろうか。 それらは独自の類とされるべきであるというのが、より妥当である。
§32.0.55.8Sulpurata quoque de ligno aeque eandem habebunt definitionem.
木で作られた硫黄マッチも同様に、同じ定義を持つであろう。
§32.0.55.9Ad faces quoque parata non erunt lignorum appellatione comprehensa, nisi haec fuit uoluntas.
たいまつ用に準備されたものも、その意思がなかった限り、薪という呼称には含まれないであろう。
§32.0.55.10De pinu autem integri strobili ligni appellatione continebuntur.
しかし、松に関しては、丸ごとの松笠は薪という呼称に含まれるであろう。