Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §3.5.44.pr-3.5.44.2

有益費用の償還と相続人の誤信による債務弁済

616 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

有益な事務管理費用の償還請求権、解放奴隷による過去の管理業務の報告義務免除、および他人の相続人であるとの誤信に基づいて債務弁済した際の事務管理訴訟の適用について規定する。

[IDEM libro quarto opinionum. ] §3.5.44.prQuae utiliter in negotia alicuius erogantur, in quibus est etiam sumptus honeste ad honores per gradus pertinentes factus, actione negotiorum gestorum peti possunt.
[同著者、意見集第四巻] 他人の事務のために有益に支出されたもの、――その中には、段階的な官職への就任に関連して名誉ある形でなされた支出も含まれるが、――は、事務管理訴訟によって請求することができる。
§3.5.44.1Qui pure testamento libertatem acceperunt, actus, quem uiuentibus dominis administrauerunt, rationem reddere non conpelluntur.
遺言により無条件で自由を得た者は、主人が生存している間に彼らが管理した業務について、その計算を報告することを強制されない。
§3.5.44.2Titius pecuniam creditoribus hereditariis soluit existimans sororem suam defuncto heredem testamento extitisse.
ティティウスは、自分の姉妹が遺言によって被相続人の相続人になったと考え、相続債権者たちに弁済した。
quamuis animo gerendi sororis negotia id fecisset, ueritate tamen filiorum defuncti, qui sui heredes patri sublato testamento erant, gessisset: quia aequum est in damno eum non uersari, actione negotiorum gestorum id eum petere placuit.
彼は姉妹の事務を管理する意図でこれを行ったのであるが、実際には、遺言が効力を失ったために父親の自権相続人となった被相続人の子らの事務を管理したことになった。 彼が損失を被らないのが公平であるため、彼が事務管理訴訟によってこの額を請求することが認められた。

語釈・文法注

  1. 3.5.44.1actus — actus は第四変化名詞の単数属格形(または複数対格形)であり、ここでは rationem にかかる制限属格として「管理・運営(の報告)」を意味する。関係代名詞 quem は男性単数対格で actus(単数属格)を先行詞とし、administrauerunt の直接目的語となっている。
  2. 3.5.44.2gerendi sororis negotia — 動名詞 gerendi (属格)が、直接目的語としての複数対格名詞句 sororis negotia を従えている構造。動名詞に目的語を伴わせる古典期の一種の後期ラテン語的または語調的な用法であり、動形容詞(gerendorum sororis negotiorum)と同義である。
  3. 3.5.44.2qui sui heredes patri sublato testamento erant — sublato testamento は独立奪格(「遺言が取り払われたとき」)。patri は与格で、sui heredes に対する関係の与格(「父親に対する自権相続人」)。sui heredes(自権相続人)は、被相続人の死亡時にその直接の支配(patria potestas)下にあったために、当然に相続人となる者を指す。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §3.5.44.pr-3.5.44.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:3.5.44.pr-3.5.44.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。