Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §3.3.43.pr-3.3.43.6

聾唖者の代理と防御義務および訴訟受諾の要件

526 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

聾唖者の訴訟代理・管理の制限、代理人選任を巡る告示の性質、管理人請求の手続き、防御怠慢のペナルティ、奴隷への担保提供、保証提供後の訴訟受諾義務とその緩和条件を提示する。

[IDEM libro nono ad edictum. ]
[同(パウルス)、『告示注解』第9巻] 口のきけない者および耳の聞こえない者は、実行可能な方法を通じて代理人を立てることを禁止されない。
§3.3.43.prMutus et surdus per eum modum qui procedere potest procuratorem dare non prohibentur: forsitan et ipsi dantur non quidem ad agendum, sed ad administrandum.
おそらく彼ら自身もまた、訴訟を行うためではなく、管理のために(代理人として)立てられるであろう。
§3.3.43.1Cum quaeretur, an aliqui procuratorem habere liceat, inspiciendum erit, an non prohibeatur procuratorem dare, quia hoc edictum prohibitorium est.
ある者に代理人を持つことが許されるかどうかが問われるとき、その者が代理人を立てることを禁止されていないかどうかが検討されるべきである。 なぜなら、この告示は禁止的なものだからである。
§3.3.43.2In popularibus actionibus, ubi quis quasi unus ex populo agit, defensionem ut procurator praestare cogendus non est.
民衆訴訟において、ある者が民衆の一人として訴えを提起する場合、代理人として防御を引き受けるよう強制されることはない。
§3.3.43.3Is, qui curatorem alicui praesenti petat, non aliter audietur nisi adulto consentiente: quod si absenti, ratam rem eum habiturum necesse habet dare.
在廷している者のために管理人を請求する者は、その成人が同意している場合でなければ聞き入れられない。 しかし、もし不在の者のために請求するならば、彼はその者が追認するであろうこと(の保証)を提供しなければならない。
§3.3.43.4Poena non defendentis procuratoris haec est, ut denegetur ei actio.
防御を行わない代理人の罰は、彼に対して訴えが拒否されることである。
§3.3.43.5Si procurator agat et praesens sit absentis seruus, Atilicinus ait seruo cauendum, non procuratori.
もし代理人が訴訟を行い、不在者の奴隷が立ち会っている場合、アティリキヌスは、代理人に対してではなく奴隷に対して保証がなされるべきだと言う。
§3.3.43.6Qui non cogitur defendere absentem, tamen si iudicatum solui satisdedit defendendi absentis gratia, cogendum procuratorem iudicium accipere, ne decipiatur is qui satis accepit: nam eos, qui non coguntur rem defendere, post satisdationem cogi.
不在者を防御することを強制されない者であっても、不在者を防御するために判決履行の保証を提供したならば、保証を受け取った者が欺かれないように、代理人は訴訟を引き受けることを強制されるべきである。 なぜなら、防御を強制されない者たちであっても、保証を提供した後は強制されるからである。
Labeo causa cognita temperandum, et si captio actoris sit propter temporis tractum, iudicium eum accipere cogendum: quod si aut adfinitas dirempta sit aut inimicitiae intercesserint aut bona absentis possideri coeperint
ラベオは、事情を調査した上で緩和されるべきであり、時間の経過によって原告に不利益が生じるならば、彼は訴訟を引き受けることを強制されるべきだが、もし姻戚関係が解消されたか、敵対関係が生じたか、あるいは不在者の財産が占有され始めたならば……

語釈・文法注

  1. 3.3.43.1aliqui — aliqui は与格 alicui の古形・異綴であり、非人称の liceat の意味上の補語(「ある者に許される」)として機能している。
  2. 3.3.43.3ratam rem eum habiturum — ratam rem habiturum [esse] の主語は対格の eum (不在の本主)であり、全体が dare の目的語となる対格不定詞句である。不在の本主が代理人の行為を「追認する」という担保(cautio rem ratam habiturum)を指す。
  3. 3.3.43.5seruo cauendum — 非人称の動形容詞(cauendum [esse])の構文。相手方が保証(担保)を提供する対象として、代理人(procuratori)ではなく、そこに立ち会っている不在者の奴隷(seruo)に与格が用いられている。
  4. 3.3.43.6causa cognita — 独立奪格。「事情を調査・審理した上で」という意味であり、法務官が具体的な事例の個別の状況を判断して法を緩和・適用することを示す。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §3.3.43.pr-3.3.43.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:3.3.43.pr-3.3.43.6

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。