Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §16.1.28.pr-16.1.28.1

夫婦間の取引と担保設定における元老院議決の適用

2374 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

妻セイア自身の取引に夫が保証人となったケースと、夫の債務のために妻が実質的に財産を担保に供して金銭を支払ったケースにおいて、女性の債務引受(介入)を制限する元老院議決の適用有無を判断している。

[SCAEUOLA libro primo responsorum. ] §16.1.28.prSeia mancipia emit et mutuam pecuniam accepit sub fideiussore marito eamque soluit uenditori: postea maritus decedens non soluendo in fraudem creditoris cauit testamento se eam pecuniam uniuersam debere: quaeritur, an intercessisse mulier uideretur.
セイアは奴隷たちを購入し、夫を保証人として借入金を受け取り、それを売主に支払った。 その後、夫は債務超過の状態で死亡する際、債権者を害するために、自分がその金銭の全額を債務として負っている旨を遺言で定めた。 そこで、女性が介入したとみなされるかどうかが問われた。
respondi secundum ea quae proponerentur non intercessisse.
私は、提示された事実に従えば、介入したとはみなされないと解答した。
§16.1.28.1Fundum uxoris suae maritus obligauit Sempronio ob conductionem: mox mulier a Numerio sua fide mutuam pecuniam acceptam sub obligatione eiusdem fundi soluit statim Sempronio pro marito suo: quaesitum est, an aduersus senatus consultum obligata sit.
夫が、妻の土地を賃貸借に関連してセンプローニウスに対して担保に入れた。 まもなく妻は、同じ土地の担保設定のもとに、ヌメリウスから自己の信用において受け取った借入金を、夫の代わりにただちにセンプローニウスに支払った。 そこで、彼女が元老院議決に反して義務を負わされているかどうかが問われた。
respondi, si Numerius scisset eam intercedere, fore senatus consulto de quo quaereretur locum.
私は、もしヌメリウスが彼女が介入していることを知っていたならば、問題となっている元老院議決の適用される余地がある、と解答した。

語釈・文法注

  1. §16.1.28.prnon soluendo — soluendo は動名詞(ゲルンディウム)の与格で、non soluendo esse(支払能力がない、債務超過である)という慣用表現に由来する。ここでは分詞 decedens に係り、夫が「債務超過(支払不能)の状態で」死亡したことを示す、形容詞的に主語 maritus の状態を説明する表現である。
  2. §16.1.28.1fore senatus consulto de quo quaereretur locum — 主動詞 respondi に続く間接話法(対格不定詞構文)である。fore(futurum esse の短縮形)は未来不定詞であり、その意味上の主語(対格)は locum である。senatus consulto は locus が支配する与格であり、「元老院議決が適用される余地(locus)があるだろう」という意味になる。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §16.1.28.pr-16.1.28.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:16.1.28.pr-16.1.28.1

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。