[ULPIANUS libro quadragensimo tertio ad Sabinum. ]
[ウルピアーヌス『サビヌス註釈』第43巻] 奴隷は何も債務を負うことができないし、奴隷に対して債務が負われることもない。
§15.1.41.prNec seruus quicquam debere potest nec seruo potest deberi, sed cum eo uerbo abutimur, factum magis demonstramus quam ad ius ciuile referimus obligationem.
しかし、われわれがその言葉を(本来の意味から外れて)用いるとき、それは債務関係を市民法に関連付けているというよりは、むしろ事実上の関係を示しているのである。
itaque quod seruo debetur, ab extraneis dominus recte petet, quod seruus ipse debet, eo nomine in peculium et si quid inde in rem domini uersum est in dominum actio datur.
したがって、奴隷に対して負われている債務については、主人が第三者から正当に請求することになる。 これに対し、奴隷自身が負っている債務については、その名目で特有財産について、また、そこから何らかの利益が主人の財産に転じた場合には主人に対して、訴えが与えられる。