Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §1.9.8.pr

元老院議員の妻と娘の身分取得と喪失

167 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

ウルスピアヌスは、元老院議員(最も高名なる者)に嫁いだ女性がその身分に含まれること、また議員の娘の身分の永続性と、平民との婚姻によるその喪失について論じている。

[IDEM libro sexto fideicommissorum. ] §1.9.8.prFeminae nuptae clarissimis personis clarissimarum personarum appellatione continentur.
[同著者、信託遺贈論第6巻] 「最も高名なる者たち」に嫁いだ女性たちは、「最も高名なる者たち」という呼称に含まれる。
clarissimarum feminarum nomine senatorum filiae, nisi quae uiros clarissimos sortitae sunt, non habentur: feminis enim dignitatem clarissimam mariti tribuunt, parentes uero, donec plebeii nuptiis fuerint copulatae: tamdiu igitur clarissima femina erit, quamdiu senatori nupta est uel clarissimo aut separata ab eo alii inferioris dignitatis non nupsit.
元老院議員の娘たちは、最も高名なる夫を配偶者として得た者を除いては、「最も高名なる女性たち」という名称を有しない(とみなされる)。 なぜなら、女性たちに対して、夫たちは「最も高名なる」地位を与えるが、親たちは平民との結婚によって(その娘たちが)結びつけられるまで(その地位を)与えるからである。 したがって、彼女は、元老院議員、すなわち最も高名なる男に嫁いでいる間、あるいはその夫から別れた後に、より低い地位の別の男と結婚していない間は、最も高名なる女性であり続ける。

語釈・文法注

  1. 1.9.8.prnisi quae uiros clarissimos sortitae sunt — quae は先行詞(filiae)を含んだ関係代名詞複数主格(「〜である娘たち」)として名詞的に機能している。動詞 sortiri(本来「抽選で得る」)は、ここでは配偶者を得る(結婚する)という法的な文脈で用いられている。
  2. 1.9.8.prparentes uero, donec plebeii nuptiis fuerint copulatae — parentes uero の後には、先行する文から dignitatem clarissimam tribuunt が省略されている。plebeii は名詞 plebeius(平民)の単数属格で、nuptiis(結婚、手段の奪格)を修飾し、「平民の男との結婚」を意味する。
  3. 1.9.8.prseparata ab eo alii inferioris dignitatis non nupsit — separata は主語(femina)に一致する完了受動分詞で、時・条件を表す(「夫から別れたのちに」)。alii は nubere が支配する与格で、inferioris dignitatis(性質の属格)によって修飾されている。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §1.9.8.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:1.9.8.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。