[POMPONIUS libro secundo ex uariis lectionibus. ]
[ポンポニウス『雑集』第二巻] もし誰かが城壁を侵害したなら、死刑に処される。
§1.8.11.prSi quis uiolauerit muros, capite punitur, sicuti si quis transcendet scalis admotis uel alia qualibet ratione.
それはちょうど、梯子をかけたり、あるいは他のいかなる手段によってであれ、これを飛び越えた場合と同様である。
nam ciues Romanos alia quam per portas egredi non licet, cum illud hostile et abominandum sit: nam et Romuli frater Remus occisus traditur ob id, quod murum transcendere uoluerit.
なぜなら、ローマ市民が門以外の方法で外に出ることは許されないからであり、その行為は敵対的で忌むべきものだからである。 実に、ロムルスの兄弟レムスも、城壁を飛び越えようとしたという理由で殺されたと伝えられている。