Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §1.15.3.pr-1.15.3.5

夜警長官の創設背景と組織および管轄権

184 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

皇帝(アウグストゥス)による夜警長官制度の創設背景と組織構成を説明し、長官の管轄する犯罪(放火、強盗、窃盗等)および夜間巡回や火災予防の義務について規定する。

[PAULUS libro singulari de officio praefecti uigilum. ] §1.15.3.prnam salutem rei publicae tueri nulli magis credidit conuenire nec alium sufficere ei rei, quam Caesarem.
[パウルス『夜警長官の任務についての1巻本』より] というのも、国家の安全を守ることはカエサル自身をおいてほかに誰にもこれほどふさわしいとは(皇帝は)信じず、また他の誰もこの任務に十分たり得ないと考えたからである。
itaque septem cohortes oportunis locis constituit, ut binas regiones urbis unaquaeque cohors tueatur, praepositis eis tribunis et super omnes spectabili uiro qui praefectus uigilum appellatur.
それゆえ、彼は適切な場所に7つの大隊を配置し、各大隊が都市の2つの地区を守るようにした。 これらには大隊長が配され、全員の上には、夜警長官と呼ばれる高名な人物が置かれた。
§1.15.3.1Cognoscit praefectus uigilum de incendiariis effractoribus furibus raptoribus receptatoribus, nisi si qua tam atrox tamque famosa persona sit, ut praefecto urbi remittatur.
夜警長官は、放火犯、押し込み強盗、泥棒、略奪者、盗品収受者について審理する。 ただし、その人物が非常に極悪で悪名高く、都市長官に送致されるべきである場合は除く。
et quia plerumque incendia culpa fiunt inhabitantium, aut fustibus castigat eos qui neglegentius ignem habuerunt, aut seuera interlocutione comminatus fustium castigationem remittit.
また、火災はたいてい居住者の過失によって起こるため、彼は火の不始末をした者を棍棒で懲らしめるか、あるいは、厳しい訓戒によって警告した上で、棍棒による懲罰を免除する。
§1.15.3.2Effracturae fiunt plerumque in insulis in horreisque, ubi homines pretiosissimam partem fortunarum suarum reponunt, cum uel cella effringitur uel armarium uel arca: et custodes plerumque puniuntur et ita diuus Antoninus Erucio Claro rescripsit.
押し込み強盗は、たいてい共同住宅や倉庫で発生する。 そこでは人々が自身の財産の最も貴重な部分を保管しており、小部屋や戸棚や箱がこじ開けられる。 そして、番人たちがたいてい処罰されるが、このことについて神君アントニヌスはエルキウス・クラルスに次のように勅答した。
ait enim posse eum horreis effractis quaestionem habere de seruis custodibus, licet in illis ipsius imperatoris portio esset.
すなわち、倉庫がこじ開けられた場合、仮にその中に皇帝自身の取り分があったとしても、彼(夜警長官)は番人である奴隷たちに対して拷問を伴う尋問を行うことができると述べたのである。
§1.15.3.3Sciendum est autem praefectum uigilum per totam noctem uigilare debere et coerrare calciatum cum hamis et dolabris,
しかし、夜警長官は一晩中起きて監視し、靴を履き、消火鉤と斧を携えて巡回しなければならないことを知るべきである。
§1.15.3.4ut curam adhibeant omnes inquilinos admonere, ne neglegentia aliqua incendii casus oriatur.
それは、(部下たちが)何らかの怠慢によって火災が発生することのないよう、すべての居住者に注意を促すよう配慮するためである。
praeterea ut aquam unusquisque inquilinus in cenaculo habeat, iubetur admonere.
さらに、各居住者が階上室に水を備えておくよう、彼(夜警長官)は警告することを命じられている。
§1.15.3.5Aduersus capsarios quoque, qui mercede seruanda in balineis uestimenta suscipiunt, iudex est constitutus, ut, si quid in seruandis uestimentis fraudulenter admiserint, ipse cognoscat.
また、浴場で報酬を得て衣類を保管する衣服番に対しても、彼(夜警長官)は裁判官に任命されており、衣服の保管において彼らが何らかの不正を働いた場合には、自らこれを審理する。

語釈・文法注

  1. §1.15.3.prcredidit — 動詞 `credidit`(信じた)の主語は文脈上明示されていないが、夜警長官(praefectus vigilum)制度を創設した皇帝アウグストゥスを指す。対格不定詞句 `nulli magis ... conuenire`(誰にもこれ以上ふさわしくない)および `nec alium sufficere ... quam Caesarem`(カエサル以外の誰も十分でない)を支配する。
  2. §1.15.3.1nisi si qua — 条件接続詞 `nisi`(〜でなければ)に `si`(もし)が結合した二重の条件表現で、「ただし、もし〜である場合を除いては」という除外条件を表す。不定代名詞 `qua`(何らかの)は女性単数主格で `persona` にかかり、「いかなる人物であれ、非常に凶悪で悪名高くない限り」という制限を表す。
  3. §1.15.3.2posse eum horreis effractis quaestionem habere — 伝聞や回答内容を導く `ait`(述べた)に続く対格不定詞構文。不定詞 `posse`(〜できる)の意味上の主語は対格の `eum`(彼、すなわち夜警長官)である。`horreis effractis`(倉庫がこじ開けられたとき)は絶対的奪格で、時・条件を表す副詞句として機能する。
  4. §1.15.3.4ut curam adhibeant — 目的を表す `ut` 節。接続法現在複数能動態の `adhibeant`(注意を払う)の主語は、前文の `praefectum uigilum`(単数)ではなく、彼が率いる夜警部隊の部下たちを暗黙のうちに指している。不定詞 `admonere`(警告すること)は `curam adhibeant` の目的や内容を補足している。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §1.15.3.pr-1.15.3.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:1.15.3.pr-1.15.3.5

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。