§51Statura fuit prope iusta, corpore maculoso et fetido, subflauo capillo, uultu pulchro magis quam uenusto, oculis caesis et hebetioribus, ceruice obesa, uentre proiecto, gracillimis cruribus, ualitudine prospera: nam qui luxuriae immoderatissimae esset, ter omnino per quattuordecim annos languit, atque ita ut neque uino neque consuetudine reliqua abstineret;
身長はほぼ標準的で、体には斑点があって悪臭を放ち、髪はやや赤みがかっており、顔立ちは優美というよりは美しく、目は青灰色で視力はやや弱く、首は太く、腹は突き出ており、脚は極めて細く、健康状態は良好であった。 というのも、極めて無節制な放蕩に身を置いていた割には、14年間の在位中に病にかかったのは全部でわずか3回であり、それもワインやその他の日常の習慣を一切断つことなしに乗り切ったからである。
circa cultum habitumque adeo pudendus, ut comam semper in gradus formatam peregrinatione Achaica etiam pone uerticem summiserit ac plerumque synthesinam indutus ligato circum collum sudario prodierit in publicum sine cinctu et discalciatus.
身なりや服装については恥ずべきほど無頓着で、髪は常に段々にセットされ、ギリシア旅行の際には後頭部まで伸ばし、公の場に現れる際には多くの場合、シンテシナをまとい、首に汗拭き布を巻き、帯も締めず、靴も履いていなかった。
§52Liberalis disciplinas omnis fere puer attigit.
少年時代に彼はほぼすべての自由学芸に触れた。
sed a philosophia eum mater auertit monens imperaturo contrariam esse; a cognitione ueterum oratorum Seneca praeceptor, quo diutius in admiratione sui detineret.
しかし哲学からは、将来の支配者には不向きであると母親が警告して彼を遠ざけ、古代の弁論家の研究からは、教師のセネカが自分への崇拝をより長く長引かせるために彼を遠ざけた。
itaque ad poeticam pronus carmina libenter ac sine labore composuit nec, ut quidam putant, aliena pro suis edidit.
それゆえ詩作に傾倒し、自ら進んで苦もなく詩を作り、一部の者が考えているように他人の作品を自分のものとして発表したわけではなかった。
uenere in manus meas pugillares libellique cum quibusdam notissimis uersibus ipsius chirographo scriptis, ut facile appareret non tralatos aut dictante aliquo exceptos, sed plane quasi a cogitante atque generante exaratos;
私自身の手元に、彼の自筆で書かれたいくつかの極めて有名な詩行を含むメモ帳や冊子が入ってきたが、そこから、それらが他から書き写されたり誰かの口述を書き取ったりしたものではなく、明らかに考えを巡らし生み出している本人の手によって記されたものであることが容易に見て取れた。
ita multa et deleta et inducta et superscripta inerant.
そこには多くの削除や抹消、上書き、挿入が残されていたからである。
habuit et pingendi fingendique non mediocre studium.
また、絵画や彫刻にも並々ならぬ熱意を抱いていた。
§53Maxime autem popularitate efferebatur, omnium aemulus, qui quoquo modo animum uulgi mouerent.
しかし何よりも、彼は大衆の人気に浮き足立っており、大衆の心を動かすあらゆる者に対抗意識を燃やした。
exiit opinio post scaenicas coronas proximo lustro descensurum eum ad Olympia inter athletas;
演劇の冠を手にした後は、次の周期にオリンピアに赴いてアスリートたちに交じって競技に参加するだろうという噂が広まった。
nam et luctabatur assidue nec aliter certamina gymnica tota Graecia spectauerat quam brabeutarum more in stadie humi assidens ac, si qua paria longius recessissent, in medium manibus suis protrahens.
というのも、彼は熱心にレスリングに励んでおり、ギリシア全土の競技会を、まるで競技審判のように競技場の地面に座って観戦し、もし選手たちが遠くに離れすぎた場合には、自らの手で中央に引き戻すほどだったからである。
destinauerat etiam, quia Apollinem cantu, Solem aurigando aequiperare existimaretur, imitari et Herculis facta;
また、自らが歌においてはアポロンに、戦車御者としては太陽神に比肩するとみなされていたため、ヘラクレスの偉業をも模倣することを計画していた。
praeparatumque leonem aiunt, quem uel claua uel brachiorum nexibus in amphitheatri harena spectante populo nudus elideret.
そして、円形劇場の砂の上で、民衆が見守る中で裸になり、棍棒かあるいは素手で絞め殺すためのライオンが準備されていたとも言われている。
§54sub exitu quidem uitae palam uouerat, si sibi incolumis status permansisset, proditurum se partae uictoriae ludis etiam hydraulam et choraulam et utricularium ac nouissimo die histrionem saltaturumque Vergili Turnum.
実のところ、生涯の終わりに臨んで彼は、もし自分の地位が安泰に保たれるならば、勝利を収めた際の競技会において、水オルガン、フルート、バグパイプを自ら演奏し、最終日には俳優としてウェルギリウスのトゥルヌスを踊ると公言していた。
et sunt qui tradant Paridem histrionem occisum ab eo quasi grauem aduersarium.
そして、俳優のパリスを、強力なライバルであるとして彼が殺害したと伝える人々もいる。
§55erat illi aeternitatis perpetuaeque famae cupido, sed inconsulta.
彼には永遠と不滅の名声への渇望があったが、それは無分別なものであった。
ideoque multis rebus ac locis uetere appellatione detracta nouam indixit ex suo nomine, mensem quoque Aprilem Neroneum appellauit; destinauerat et Romam Neropolim nuncupare.
それゆえ、多くの事柄や場所から古い名称を取り除いて自分の名に基づく新しい名称を課し、4月をも「ネロネウス」と呼び、ローマを「ネロポリス」と命名することをも計画していた。
§56Religionum usque quaque contemptor, praeter unius Deae Syriae, hanc mox ita spreuit ut urina contaminaret, alia superstitione captus, in qua sola pertinacissime haesit, siquidem imagunculam puellarem, cum quasi remedium insidiarum a plebeio quodam et ignoto muneri accepisset, detecta confestim coniuratione pro summo numine trinisque in die sacrificiis colere perseuerauit uolebatque credi monitione eius futura praenoscere.
あらゆる宗教をことごとく軽蔑していたが、ただシリアの女神だけは例外であった。 しかし、この女神さえも後に尿で汚すほどに侮蔑した。 彼は別の迷信に囚われ、それだけに極めて執拗に固執した。 すなわち、陰謀に対する魔除けとしてある無名の平民から少女の小像を贈られ、その直後に陰謀が発覚したため、これを最高の神として崇め、1日に3回の犠牲を捧げ続け、その警告によって未来を予知できると信じさせようとしたのである。
ante paucos quam periret menses attendit et extispicio nec umquam litauit.
死ぬ数ヶ月前には内臓占いにも熱中したが、吉兆を得ることは一度もなかった。
§57Obiit tricensimo et secundo aetatis anno, die quo quondam Octauiam interemerat, tantumque gaudium publice praebuit, ut plebs pilleata tota urbe discurreret.
彼は32歳で、かつてオクタウィアを殺害したのと同じ日に死亡した。 そして民衆に非常に大きな喜びをもたらしたため、解放奴隷の帽子をかぶった平民たちが街中を走り回った。
et tamen non defuerunt qui per longum tempus uernis aestiuisque floribus tumulum eius ornarent ac modo imagines praetextatas in rostris proferrent, modo edicta quasi uiuentis et breui magno inimicorum malo reuersuri.
それにもかかわらず、長い間、春や夏の花で彼の墓を飾り、ある時は演壇にトガ姿の彼の肖像を掲げ、またある時は、あたかも彼が生きており、近いうちに敵に大きな災いをもたらして帰還するかのような布告を出す人々が絶えなかった。
quin etiam Vologaesus Parthorum rex missis ad senatum legatis de instauranda societate hoc etiam magno opere orauit, ut Neronis memoria coleretur.
それどころか、パルティアの王ウォロガセスは、元老院に使節を送って同盟の更新を求めた際、ネロの記憶が尊重されることをも強く要望した。
denique cum post uiginti annos adulescente me extitisset condicionis incertae qui se Neronem esse iactaret, tam fauorabile nomen eius apud Parthos fuit, ut uehementer adiutus et uix redditus sit.
最後に、それから20年経ち、私が青年であった頃、自分がネロであると偽る素性不明の者が現れたとき、パルティア人の間で彼の名は非常に好意的に受け入れられたため、その偽者は熱狂的に支援され、引き渡されるのも一苦労であった。