§8.1"Tu me," inquis, "vitare turbam iubes, secedere et conscientia esse contentum? Ubi illa praecepta vestra, quae imperant in actu mori? "Quod ego tibi videor interim suadere, in hoc me recondidi et fores clusi, ut prodesse pluribus possem.
「あなたは私に、」とあなたは言う。 「群衆を避け、退いて、自己の良心に満足することを命じるのか。 行動の中で死ぬことを命じる、あのあなた方の教えはどこへ行ったのか。 」私があなたに差し当たり勧め、身を引くことを促しているように見えるかもしれないが、私が自らをここに隠し、戸を閉ざしたのは、実際にはより多くの人々の役に立てるようにするためなのである。
Nullus mihi per otium dies exit.
私には、何もしないうちに過ぎ去る日は一日もない。
Partem noctium studiis vindico.
夜の一部を学問のために取り戻している。
Non vaco somno sed succumbo, et oculos vigilia fatigatos cadentesque in opere detineo.
私は睡眠のために時間を割いているのではなく、眠気に屈しているのだ。 そして、徹夜で疲れ果て、閉じかかっている目を、作業に留め置いている。
§8.2Secessi non tantum ab hominibus, sed a rebus, et inprimis a meis rebus;
私は人々からだけでなく、物事から、そして何よりも私自身の用事から退いた。
posterorum negotium ago;
私は後世の人々の用事を行っている。
illis aliqua, quae possint prodesse, conscribo.
彼らの役に立つかもしれないいくつかのことを書き留めている。
Salutares admonitiones, velut medicamentorum utilium compositiones, litteris mando, esse illas efficaces in meis ulceribus expertus, quae etiam si persanata non sunt, serpere desierunt.
私は、有益な薬の調合のように、有益な忠告を文字に託している。 それが私自身の傷口に効果的であることを経験したからであり、それらの傷は完全に治癒してはいないものの、広がるのを止めたのである。
§8.3Rectum iter, quod sero cognovi et lassus errando, aliis monstro.
彷徨うことで疲れ果て、遅まきながら知ることになった正しい道を、私は他の人々に示している。
Clamo: "Vitate, quaecumque vulgo placent, quae casus adtribuit.
私は叫ぶ。 「民衆に好まれるもの、偶然が与えてくれるものは何であれ避けよ。
Ad omne fortuitum bonum suspiciosi pavidique subsistite;
偶然もたらされるあらゆる善きものに対して、疑念を抱き、恐れつつ立ち止まれ。
et fera et piscis spe aliqua oblectante decipitur.
野獣も魚も、何か楽しげな期待によって欺かれるのだから。
Munera ista fortunae putatis? Insidiae sunt.
あなた方はそれらを運命の贈り物だと思っているのか。 それらは罠なのだ。
Quisquis vestrum tutam agere vitam volet, quantum plurimum potest, ista viscata beneficia devitet, in quibus hoc quoque miserrimi fallimur;
あなた方のうち、安全な人生を送ることを望む者は誰でも、できる限り、あの鳥もちを塗られた恩恵を避けるべきである。 私たちはそれらのものにおいて、非常に惨めなことに次のような誤解をしている。
habere nos putamus, haeremus.
私たちは自分がそれらを所有していると思っているが、実際には私たちが捕らえられているのだ。
§8.4In praecipitia cursus iste deducit.
そのような歩みは崖っぷちへと導く。
Huius eminentis vitae exitus cadere est.
この高い地位の生活の結末は、転落することである。
Deinde ne resistere quidem licet, eum coepit transversos agere felicitas, aut saltim rectis aut semel ruere;
その上、幸運が人を横道に追いやり始めるとき、踏みとどまることさえ許されず、少なくともまっすぐに、あるいは一挙に破滅へと転がり落ちる。
non evertit fortuna, sed cernulat et allidit.
運命は人をただ覆すだけでなく、真っ逆さまに落として打ち砕くのである。
§8.5Hanc ergo sanam ac salubrem formam vitae tenete, ut corpori tantum indulgeatis, quantum bonae valitudini satis est.
それゆえ、このような健全で有益な生活様式を維持し、肉体には、健康のために十分なだけを甘やかすようにしなさい。
Durius tractandum est, ne animo male pareat.
肉体は、魂に悪しき従い方をしないよう、厳しく扱われねばならない。
Cibus famem sedet, potio sitim extinguat, vestis arceat frigus, domus munimentum sit adversus infesta corporis.
食べ物は飢えを和らげ、飲み物は渇きを癒やし、衣服は寒さを防ぎ、家は身体を脅かすものに対する防壁であるべきだ。
Hanc utrum caespes erexerit an varius lapis gentis alienae, nihil interest;
この家を、芝が生み出したのか、それとも異国の色とりどりの石が建てたのかは、何の違いもない。
scitote tam bene hominem culmo quam auro tegi.
人は金によって覆われるのと同じくらい良く、わらによっても覆われ得ることを知りなさい。
Contemnite omnia, quae supervacuus labor velut ornamentum ac decus ponit.
余計な労働が装飾や美化として付け加えるものすべてを軽蔑しなさい。
Cogitate nihil praeter animum esse mirabile, cui magno nihil magnum est. "
魂のほかには驚くべきものは何もなく、偉大なる魂にとっては、いかなる偉大なものも偉大ではないということを考えなさい。
§8.6Si haec mecum, si haec cum posteris loquor, non videor tibi plus prodesse, quam cum ad vadimonium advocatus descenderem, aut tabulis testamenti anulum inprimerem, aut in senatu candidato vocem et manum commodarem? Mihi crede, qui nihil agere videntur, maiora agunt;
」もし私がこれらのことを自分自身と語り合い、後世の人々と語り合っているなら、私はあなたにとって、保証裁判のために弁護人として下っていったときや、遺言書に印章指輪を捺印したとき、あるいは元老院で候補者に自分の声や手を貸していたときよりも、多くの人々の役に立っているように見えないだろうか。 私を信じるがよい、何もしていないように見える者たちこそ、より偉大なことを行っているのだ。
humana divinaque simul tractant.
彼らは人間的な事柄と神的な事柄を同時に扱っているのである。
§8.7Sed iam finis faciendus est et aliquid, ut institui, pro hac epistula dependendum.
しかし、もう終わりにしなければならず、決めたように、この手紙のために何かを支払わねばならない。
Id non de meo fiet;
それは私の懐から支払われるのではない。
adhuc Epicurum complicamus, cuius hanc vocem hodierno die legi: "Philosophiae servias oportet, ut tibi contingat vera libertas.
私たちはまだエピクロスを読んでいるところであり、今日、彼の次のような言葉を読んだ。 「真の自由があなたに訪れるためには、哲学に仕えねばならない。
"Non differtur in diem, qui se illi subiecit et tradidit;
」自分を哲学に服従させ、委ねた者は、日を追って解放が延期されることはない。
statim circumagitur.
即座にその場で回転させられる。
Hoc enim ipsum philosophiae servire libertas est.
なぜなら、哲学に仕えるということそれ自体が自由だからである。
§8.8Potest fieri, ut me interroges, quare ab Epicuro tam multa bene dicta referam potius quam nostrorum.
あなたは私に、なぜわが人々(ストア派)の言葉よりも、エピクロスからこれほど多くの優れた言葉を引用するのかと尋ねるかもしれない。
Quid est tamen, quare tu istas Epicuri voces putes esse, non publicas? Quam multi poetae dicunt, quae philosophis aut dicta sunt aut dicenda! Non adtingam tragicos nec togatas nostras.
しかし、なぜあなたはそれらの言葉を、共有のものではなく、エピクロス独自のものだと思うのか。 実に多くの詩人たちが、哲学者たちによってすでに言われたこと、あるいは言われるべきことを語っているではないか。 私は悲劇作家たちや、わが国のトーガ劇には触れないでおこう。
Habent enim hae quoque aliquid severitatis et sunt inter comoedias ac tragoedias mediae.
これらもまた、ある種の厳粛さを備えており、喜劇と悲劇の中間に位置しているからである。
Quantum disertissimorum versuum inter mimos iacet! Quam multa Publilii non excalceatis, sed coturnatis dicenda sunt!
パントマイム劇の中に、どれほど多くの極めて雄弁な詩行が転がっていることか。 プブリリウスのどれほど多くの言葉が、裸足の役者ではなく、厚底靴を履いた役者によって語られるべきことであるか。
§8.9Unum versum eius, qui ad philosophiam pertinet et ad hanc partem, quae modo fuit in manibus, referam, quo negat fortuita in nostro habenda:
"
Alienum est omne, quicquid optando evenit.
私は、哲学に関係し、またちょうど今扱っていたテーマに関係する、彼の詩行を一つ引用しよう。 その中で彼は、偶然の出来事は私たちのものとみなされるべきではないと否定している。
"
「望むことによって生じるものはすべて、他人のものである。
§8.10Hunc sensum a te dici non paulo melius et adstrictis memini:
"
Non est tuum, fortuna quod fecit tuum.
」この意味のことが、あなたによって、少なからずより良く、また簡潔に語られたのを私は覚えている。 「運命があなたのものとしたものは、あなたのものではない。
"
Illud etiamnunc melius dictum a te non praeteribo:
"
Dari bonum quod potuit, auferri potest.
」あなたによってさらに見事に語られた、次の言葉も私は見過ごさない。 「与えられ得た善きものは、奪われ得る。
"
Hoc non inputo in solutum;
」これを支払いに勘定することはしない。
dedi de tuo tibi.
私はあなたのものをあなたに与えただけなのだから。