§6.1Intellego, Lucili, non emendari me tantum sed transfigurari.
ルキリウスよ、私は自分が単に改善されつつあるだけでなく、変容しつつあることを理解している。
Nec hoc promitto iam aut spero, nihil in me superesse, quod mutandum sit.
そして私は、改められるべきものが私の中にもう何も残っていないなどと、今は約束もしなければ、期待もしない。
Quidni multa habeam, quae debeant colligi, quae extenuari, quae attolli? Et hoc ipsum argumentum est in melius translati animi, quod vitia sua, quae adhuc ignorabat, videt.
整えられ、削ぎ落とされ、高められるべき多くのものを、どうして私が持たずにいられようか。 そして、これまで気づかなかった自分の欠点が見えるようになること自体が、心がより良い方向へと移行したことの証拠なのである。
Quibusdam aegris gratulatio fit, cum ipsi aegros se esse senserunt.
病人の中には、自分が病気であると自覚したときに、お祝いを言われる者もいるのだ。
§6.2Cuperem itaque tecum communicare tam subitam mutationem mei;
それゆえ私は、自分自身のこのような急激な変化をあなたと共有したいと願う。
tunc amicitiae nostrae certiorem fiduciam habere coepissem, illius verae, quam non spes, non timor, non utilitatis suae cura divellit, illius, cum qua homines moriuntur, pro qua moriuntur.
そうすれば、私たちの友情に対する、より確かな信頼を抱き始めることができただろう。 それは、希望も、恐れも、自己の利益への配慮も引き裂くことのできない、あの本物の友情、人々がそれとともに死に、それのために死ぬ、あの友情である。
§6.3Multos tibi dabo, qui non amico, sed amicitia caruerunt.
友人に欠いていたのではなく、友情そのものを欠いていた多くの人々を、私はあなたに挙げることができる。
Hoc non potest accidere, cum animos in societatem honesta cupiendi par voluntas trahit.
崇高なものを望むという共同の交わりへと、等しい意志が魂を引き寄せるとき、そのようなことは起こり得ない。
Quidni non possit? Sciunt enim ipsos omnia habere communia, et quidem magis adversa.
どうして起こり得ないことがあろうか。 なぜなら、彼らは自分たちがすべてのものを共有しており、逆境においてはなおさらそうであることを知っているからである。
Concipere animo non potes, quantum momenti adferre mihi singulos dies videam.
一日一日が私にどれほど大きな進歩をもたらしていると私が感じているか、あなたは心に思い描くこともできないだろう。
" §6.4Mitte," inquis, "et nobis ista, quae tam efficacia expertus es.
「あなたがそれほど効果的だと経験したそれらのものを、私たちにも送ってほしい」とあなたは言う。
"Ego vero omnia in te cupio transfundere, et in hoc aliquid gaudeo discere, ut doceam.
しかし私は、あらゆるものをあなたの中に注ぎ込みたいと切に願っている。 そして、私が何かを学ぶことを喜ぶのは、まさにそれを教えるためなのである。
Nec me ulla res delectabit, licet sit eximia et salutaris, quam mihi uni sciturus sum.
いかに抜群で有益なものであろうとも、私一人が知るだけで終わるようなものは、私を喜ばせはしないだろう。
Si cum hac exceptione detur sapientia, ut illam inclusam teneam nec enuntiem, reiciam.
もし智慧が、それを心に閉じ込めたまま公に口にしないという条件付きで与えられるなら、私はそれを拒絶するだろう。
Nullius boni sine socio iucunda possessio est.
いかなる善きものも、仲間がいなければ、それを所有して楽しいものではない。
§6.5Mittam itaque ipsos tibi libros et ne multum operae inpendas, dum passim profutura sectaris, inponam notas, ut ad ipsa protinus, quae probo et miror, accedas.
それゆえ私は、あなたに本そのものを送るつもりである。 そして、あちこちで有益な教えを捜し回るためにあなたが多大の労力を費やすことのないよう、印を付けておき、私が賛同し感嘆している箇所そのものに、あなたがすぐにたどり着けるようにしよう。
Plus tamen tibi et viva vox et convictus quam oratio proderit.
しかし、書かれた言葉よりも、生の肉声と共同生活のほうが、あなたをより大いに益するだろう。
In rem praesentem venias oportet, primum, quia homines amplius oculis quam auribus credunt; deinde, quia longum iter est per praecepta, breve et efficax per exempla.
あなたは現場へ直接足を運ばねばならない。 第一に、人間は耳よりも目のほうをより強く信じるからであり、第二に、教訓による道は遠く、手本による道は短く効果的だからである。
§6.6Zenonem Cleanthes non expressisset, si tantummodo audisset;
もしクレアンテスが単に聞き及んでいただけであったなら、ゼノンの姿を写し出すことはできなかっただろう。
vitae eius interfuit, secreta perspexit, observavit illum, an ex formula sua viveret.
彼はゼノンの生活を共にし、その私生活を見極め、彼が自分自身の信条に従って生きているかどうかを観察したのである。
Platon et Aristoteles et omnis in diversum itura sapientium turba plus ex moribus quam ex verbis Socratis traxit;
プラトンやアリストテレス、そしてそれぞれ異なる方向へと進むことになる賢者たちの群衆のすべては、ソクラテスの言葉からよりも、その生き方から、より多くのものを汲み取ったのだ。
Metrodorum et Hermarchum et Polyaenum magnos viros non schola Epicuri sed contubernium fecit.
メトロドロス、ヘルマルコス、ポリュアイノスを偉大な人物にしたのは、エピクロスの学校ではなく、彼との共同生活であった。
Nec in hoc te accerso tantum, ut proficias, sed ut prosis;
そして、私があなたをここに招くのは、あなたが前進するためだけではなく、あなたが私の益となるためでもある。
plurimum enim alter alteri conferemus.
なぜなら、私たちは互いに非常に多くのものを与え合うことになるだろうからである。
§6.7Interim quoniam diurnam tibi mercedulam debeo, quid me hodie apud Hecatonem delectaverit dicam.
それはさておき、私はあなたに日々のわずかな分け前を支払う義務があるから、今日ヘカトンの中で私を喜ばせたものを話そう。
"Quaeris," inquit, "quid profecerim? Amicus esse mihi coepi.
「私が何を進歩させたか、とあなたは尋ねるのか。 私は自分自身の友になり始めたのだ」と彼は言う。
"Multum profecit;
彼は大いに進歩した。
numquam erit solus.
彼は決して孤独にはならないだろう。
Scito hunc amicum omnibus esse.
この友は、すべての人の友であることを知るがよい。
VALE.
健やかであれ。