§13Delectabatur laudibus suis Claudius, et cupiebat diutius spectare.
クラウディウスは自分への賛辞に喜んでおり、もっと長くそれを見ていたがった。
Inicit illi manum Talthybius deorum et trahit capite obvoluto, ne quis eum possit agnoscere, per campum Martium, et inter Tiberim et viam tectam descendit ad inferos.
神々のタルテュビオスが彼に手をかけ、誰も彼だと気づかぬよう頭を覆って、マルスの原を通り、ティベリス川と屋根付き道路の間を通って冥界へと引きずっていった。
Antecesserat iam compendiaria Narcissus libertus ad patronum excipiendum, et venienti nitidus, ut erat a balineo, occurrit et ait:
"Quid di ad homines?"
"celerius"
inquit Mercurius
"et venire nos nuntia.
解放奴隷のナルキッススは、パトロンを迎えるために、すでに近道を通って先回りしていた。 そして、やって来る彼に、風呂上がりでぴかぴかした姿で出会い、言った。 「神々は人間に何をなされるのか? 」「もっと素早くだ」とメルクリウスは言った。 「そして、我々が来ることを知らせよ。
"
Dicto citius Narcissus evolat.
」言葉よりも早くナルキッススは飛び去る。
Omnia proclivia sunt, facile descenditur.
すべては下り坂であり、下るのは容易である。
Itaque quamvis podagricus esset, momento temporis pervenit ad ianuam Ditis, ubi iacebat Cerberus vel ut ait Horatius
"belua centiceps.
それゆえ、彼は痛風であったにもかかわらず、たちまちのうちにディスの門に到着した。 そこにはケルベロス、あるいはホラティウスの言う「百頭の野獣」が横たわっていた。
"
Pusillum perturbatur—subalbam canem in deliciis habere adsueverat—ut ilium vidit canem nigrum, villosum, sane non quem velis tibi in tenebris occurrere, et magna voce
"Claudius"
inquit
"veniet.
彼は少し動揺した――彼は白っぽい雌犬をお気に入りとして飼うことに慣れていたので――あの黒く毛深い、暗闇の中で出会いたくはないような犬を見たとき。 そして大声で言った。 「クラウディウスが来るぞ!
"
Cum plausu procedunt cantantes:εὑρήκαμεν, συγχαίρωμεν.
」人々は拍手喝采しながら、歌いつつ進み出た。 「見つけたぞ、共に喜ぼう!
Hic erat C. Silius consul designatus, Iuncus praetorius, Sex. Traulus, M. Hel vius, Trogus, Cotta, Vettius Valens, Fabius equites R. quos Narcissus duci iusserat.
」ここには、次期執政官ガイウス・シリウス、前プラエトルのユンクス、セクストゥス・トラウルス、マルクス・ヘルウィウス、トログス、コッタ、ウェッティウス・ワレンス、ファビウスらローマの騎士たちがいた。 彼らはナルキッススが処刑に引いていくよう命じた者たちであった。
Medius erat in hac cantantium turba Mnester pantomimus, quem Claudius decoris causa minorem fecerat.
この歌う群衆の真ん中には、パントマイム俳優のムネステルがいた。 クラウディウスは彼を体裁のために低くしていた。
Ad Messalinam—cito rumor percrebuit Claudium venisse—convolant: primi omnium liberti Polybius, Myron, Harpocras, Amphaeus, Pheronactus,quos Claudius omnes, necubi imparatus esset, praemiserat.
メッサリナのもとへ――クラウディウスがやって来たという噂がすぐに広まり――彼らは群がり集まった。 何よりもまず最初に、解放奴隷のポリュビオス、ミュロン、ハルポクラス、アンパエウス、ペロナクトゥス。 クラウディウスは、どこかで自分が不意を突かれないようにと、彼ら全員をあらかじめ送っておいたのだった。
Deinde praefecti duo Iustus Catonius et Rufrius Pollio.
次に、二人の長官ユストゥス・カトニウスとルフリウス・ポッリオ。
Deinde amici Saturninus Lusius et Pedo Pompeius et Lupus et Celer Asinius consulares.
次に、友人である執政官経験者のサトゥルニヌス・ルシウス、ペド・ポンペイウス、ルプス、ケレル・アシニウス。
Novissime fratris filia, sororis filia, generi, soceri, socrus, omnes plane consanguinei.
最後に、兄の娘、姉の娘、婿たち、義父たち、義母たち、明らかにすべての血縁者たち。
Et agmine facto Claudio occurrunt.
そして彼らは隊列を組んでクラウディウスに出会った。
Quos cum vidisset Claudius, exclamat: πάντα φίλων πλήρη
"quomodo huc venistis vos?"
Tum Pedo Pompeius:
"Quid dicis, homo crudelissime? Quaeris, quomodo? Quis enim nos alius hue misit quam tu, omnium amicorum interfector? In ius eamus, ego tibi hic sellas ostendam.
彼らを見ると、クラウディウスは叫んだ。 「すべては友で満ちている! 君たちはどうやってここに来たのか? 」するとペド・ポンペイウスが言った。 「何を言うか、最も残虐な男よ! どうやって、だと? すべての友の殺害者であるお前以外の誰が、我々をここへ送ったというのだ? 裁判に行こう。 私がここでお前に裁判官の椅子を見せてやろう。
" §14Ducit illum ad tribunal Aeaci: is lege Cornelia quae de sicariis lata est, quaerebat.
」彼をアイアコスの法廷へと連行する。 アイアコスは、暗殺者に関して制定されたコルネリウス法に基づいて審理を行っていた。
Postulat, nomen eius recipiat; edit subscriptionem: occisos senatores XXXV, equites R. CCXXI, ceteros ὅσα ψάμαθός τε κόνις τε.
ペドは彼を起訴受理するよう要求し、起訴状を提示した。 殺害された者:元老院議員三十五名、ローマの騎士二百二十一名、その他は「砂の如く塵の如く」。
. Advocatum non invenit.
彼は弁護人を見つけられなかった。
Tandem procedit P. Petronius, vetus convictor eius, homo Claudiana lingua disertus, et postulat advocationem.
ついに、彼の古い飲み仲間であり、クラウディウスの言葉に堪能なプブリウス・ペトロニウスが進み出て、弁護を要求した。
Non datur.
だが、実らなかった。
Accusat Pedo Pompeius magnis clamoribus.
ペド・ポンペイウスは大声で告発した。
Incipit patronus velle respondere.
弁護人が答えようとし始めた。
Aeacus, homo iustissimus, vetat, et illum altera tantum parte audita condemnat et ait: αἴκε πάθοι τά τʼ ἔρεξε, δίκη κʼ ἰθεῖα γένοιτο.
きわめて公正な男アイアコスは、それを禁じ、片方の側だけを聞いて彼に有罪を宣告し、言った。 「もし人が自ら行ったことを受けるなら、公正な裁判となるだろう。
Ingens silentium factum est.
」巨大な沈黙が訪れた。
Stupebant omnes novitate rei attoniti, negabant hoc unquam factum.
誰もがこの事態の異常さに驚き呆れて立ちすくみ、このようなことはかつて行われたことがないと否定した。
Claudio magis iniquum videbatur quam novum.
クラウディウスにとっては、それは新しいことというよりは、不当なことのように思われた。
De genere poenae diu disputatum est, quid illum pati oporteret.
刑罰の種類について、彼に何を受けさせるべきか、長く議論された。
Erant qui dicerent, Sisyphum satis diu laturam fecisse, Tantalum siti periturum nisi illi succurreretur, aliquando Ixionis miseri rotam sufflaminandam.
シシュポスは十分に長く重荷を運んだ、タンタロスはもし彼が救われなければ渇きで死んでしまうだろう、不幸なイクシオンの車輪もそろそろブレーキをかけるべきだ、と言う者たちがいた。
Non placuit ulli ex veteribus missionem dari, ne vel Claudius unquam simile speraret.
古い罪人の誰にも釈放を与えることは支持されなかった。 クラウディウスでさえ、いつか同様の希望を抱くことがないように。
Placuit novam poenam constitui debere, excogitandum illi laborem irritum et alicuius cupiditatis speciem sine effectu.
新しい刑罰が定められるべきであり、彼のために無駄な労苦であり、実現することのない何らかの欲望のまやかしが考案されるべきであることで合意した。
Tum Aeacus iubet illum alea ludere pertuso fritillo.
そこでアイアコスは、彼に底の抜けたサイコロ筒でサイコロ遊びをすることを命じた。
Et iam coeperat fugientes semper tesseras quaerere et nihil proficere.
そして、彼はすでに、常に逃げていくサイコロを探し求め、何の成果も得られない状態を始めていた。
§15"
Nam quotiens missurus erat resonante fritillo,
utraque subducto fugiebat tessera fundo.
「なぜなら、響き渡るサイコロ筒から彼が投げようとするたびに、底が引き抜かれているため、二つのサイコロは逃げていってしまったからである。
Cumque recollectos auderet mittere talos,
fusuro similis semper semperque petenti,
decepere fidem: refugit digitosque per ipsos
fallax adsiduo dilabitur alea furto.
そして、拾い集めたサイコロをあえて投げようとするとき、常にこぼしそうな様子で、常に探し求めながら、それらは信頼を裏切った。 欺瞞に満ちたサイコロは、絶え間ない密かな動きによって、指そのものをすり抜けて逃げていく。
Sic cum iam summi tanguntur culmina montis,
irrita Sisyphio volvuntur pondera collo.
このようにして、山の頂に今まさに触れようとするとき、無駄な重荷がシシュポスの首から転がり落ちるのである。
"
Apparuit subito C. Caesar et petere ilium in servitutem coepit;
」突然、ガイウス・カエサルが現れ、彼を奴隷にするよう要求し始めた。
producit testes, qui illum viderant ab illo flagris, ferulis, colaphis vapulantem.
彼は、彼が自分によって鞭や棒、拳骨で叩かれているのを見た証人たちを提示した。
Adiudicatur C. Caesari; Caesar illum Aeaco donat.
クラウディウスはガイウス・カエサルに引き渡された。
Is Menandro liberto suo tradidit, ut a cognitionibus esset.
カエサルは彼をアイアコスに譲り渡し、アイアコスは彼を自分の解放奴隷メナンドロスに引き渡し、訴訟調査の担当にさせた。