Humanitext Reader

小セネカ · パエドラ §562-648

パエドラの失神とヒッポリュトスへの恋心の暗示

7 / 14 箇所 · ラテン語

要旨

ヒッポリュトスが女性への絶対的な嫌悪を語る中、絶望したパエドラが失神する。息を吹き返したパエドラは、ヒッポリュトスに「母」ではなく「侍女」として従うと懇願し、かつての若き日のテセウスの面影を彼に重ねることで自身の恋心を暗示する。

§562et versa ab imo regna tot populos premunt.
そして根底から覆された王国が、これほど多くの民衆を圧迫しているのです。
§563sileantur aliae: sola coniunx Aegei,
他の女たちのことは沈黙しておきましょう。
§564Medea, reddet feminas dirum genus.
アイゲウスの妻たるお方、メーデイア一人だけで、女たちが恐るべき種族であることを示すでしょう。
§565Cur omnium fit culpa paucarum scelus?
なぜ、少数の者の犯した大罪が、すべての者の罪となるのですか?
§566Detestor omnis, horreo fugio execror.
私はすべての女を嫌悪し、身震いし、逃れ、呪う。
§567sit ratio, sit natura, sit dirus furor:
それが理性であれ、本性であれ、恐るべき狂気であれ、私はただ憎むことを決めたのだ。
§568odisse placuit, ignibus iunges aquas §569et amica ratibus ante promittet vada §570incerta Syrtis, ante ab extremo sinu §571Hesperia Tethys lucidum attollet diem §572et ora dammis blanda praebebunt lupi, §573quam victus animum feminae mitem geram.
火に水を結びつけ、船にとって友好的な浅瀬を、あの予測不能なシュルティスが先に約束し、極限の湾から西方のテテュスが輝かしい一日を先に昇らせ、狼たちが雌鹿に穏やかな顔を先に差し向けるだろう、私が屈服して、女に対して穏やかな心を抱くようになるよりは。
§574Saepe obstinatis induit frenos Amor §575et odia mutat, regna materna aspice:
愛はしばしば、頑なな者たちに手綱をはめ、憎しみを変えるものです。 母の国を見なさい。
§576illae feroces sentiunt Veneris iugum;
あの獰猛な女たちもウェヌスの軛を感じているのです。
§577testaris istud unicus gentis puer.
その一族の唯一の男子であるあなた自身が、その証拠です。
§578Solamen unum matris amissae fero. §579odisse quod iam feminas omnis licet.
失われた母が遺した唯一の慰めを私は抱いている、今や、すべての女を憎むことが許されているという慰めを。
§580Vt dura cautes undique intractabilis §581resistit undis et lacessentes aquas §582longe remittit, verba sic spernit mea.
四方から寄せ付けない固い岩が波に抵抗し、挑みかかる水を遠くへ押し返すように、彼はそのように私の言葉を退ける。
§583Sed Phaedra praeceps graditur, impatiens
しかしパエドラが足早に進んでくる、耐えかねて。
§584quo se dabit fortuna? quo verget furor?
運命はどこへ向かうのか? 狂気はどこへ傾くのか?
§585terrae repente corpus exanimum accidit §586et ora morti similis obduxit color,
突然、生気のない体が地面に倒れ、そして死に似た色が彼女の顔を覆った。
§587attolle vultus, dimove vocis moras:
顔を上げてください、言葉の滞りを取り払ってください。
§588tuus en, alumna, temet Hippolytus tenet.
ご覧なさい、乳娘よ、あなたを他ならぬヒッポリュトスが抱きかかえています。
§589Quis me dolori reddit atque aestus graves §590reponit animo? quam bene excideram mihi!
誰が私を苦痛へと引き戻し、重い情熱のたぎりを心の中に再び置くのか? いかにうまく私は自分を失っていたことか!
§591Cur dulce munus redditae lucis fugis?
なぜ取り戻された光という甘美な贈り物を逃れるのですか?
§592Aude, anime, tempta, perage mandatum tuum.
勇気を出せ、我が心よ、試みよ、お前の任務を遂行せよ。
§593intrepida constent verba: qui timide rogat §594docet negare, magna pare sceleris mei §595olim peracta est;
臆することのない言葉を保て。 恐る恐る求める者は拒絶することを教えるのだ。 私の罪の大部分はすでに昔に果たされた。
serus est nobis pudor:
私たちにとって恥じるのは遅すぎる。
§596amavimus nefanda, si coepta exsequor, §597forsan iugali crimen abscondam face:
私たちは忌まわしいものを愛してしまった。 もし始めたことを遂行するなら、おそらく私は婚礼の松明で罪を隠すことができるだろう。
§598honesta quaedam scelera successus facit— §599en incipe, anime!— Commodes paulum, precor, §600secretus aures, si quis est abeat comes.
成功が、ある種の罪を名誉あるものにするのだ ―― さあ、始めよ、わが心よ! ―― お願いです、少しの間人目を避けて耳を貸してください。 同行者がいるなら去らせてください。
§601En locus ab omni liber arbitrio vacat.
見よ、この場所はあらゆる目撃者から自由で、空いている。
§602Sed ora coeptis transitum verbis negant;
しかし口が、始めようとする言葉に通り道を拒んでいる。
§603vis magna vocem mittit et maior tenet,
大きな力が声を送り出そうとし、さらに大きな力がそれを引き留めている。
§604vos testor omnis, caelites, hoc quod volo— §606Auimusne cupiens aliquid effari nequit?
天上の神々よ、あなた方すべてを私は証人とします、私が望むこと ―― 望んでいる心は何かを語り出すことができないのか?
§607Curae leves loquuntur, ingentes stupent.
軽い悩みは口を開くが、巨大な悩みは言葉を失うものだ。
§608Committe curas auribus, mater, meis.
お母様、あなたの悩みを私の耳に委ねてください。
§609Matris superbum est nomen et nimium potens:
「母」という名はあまりに傲慢で、強力すぎます。
§610nostros humilius nomen affectus decet;
私たちの感情には、もっと謙虚な名がふさわしい。
§611me vel sororem, Hippolyte, vel famulam voca,
ヒッポリュトスよ、私を姉妹と呼ぶか、あるいは侍女と呼んでください、むしろ侍女と。
§612famulamque potius: omne servitium feram,
私はどんな隷属も耐えましょう。
§613non me per altas ire si iubeas nives, §614pigeat gelatis ingredi Pindi iugis;
もしあなたが私に、深い雪の中を進むよう命じても、凍てついたピンドス山の嶺に入っていくことを私は嫌がらないでしょう。
§615non, si per ignes ire et infesta agmina, §616cuncter paratis ensibus pectus dare.
もし火の中や敵の軍勢の中を進むよう命じられても、待ち構える剣にこの胸を差し出すことを私はためらわないでしょう。
§617mandata recipe sceptra, me famulam accipe:
委ねられた王笏を受け取り、私を侍女として受け入れてください。
§619muliebre non est regna tutari urbium;
都市の王国を守ることは、女の仕事ではありません。
§620tu qui iuventae flore primaevo viges §621cives paterno fortis imperio rege, §622sinu receptam supplicem ac servam tege.
若さの最初の花の中で活力に満ちているあなたこそが、父の支配権をもって、勇ましく市民を統治し、懐に受け入れた哀願者、そして奴隷の女を守ってください。
§623miserere viduae— §623bSummus hoc omen deus
未亡人を哀れんでください ―― 至高の神がこの不吉な予兆を追い払ってくださいますように。
§624avertat, aderit sospes actutum parens.
父はすぐに無事に帰ってこられるでしょう。
§625Regni tenacis dominus et tacitae Stygis §626nullam relictos fecit ad superos viam:
執拗な王国の君主であり、静寂なるステュクスの主は、去っていった者たちに、天上の生者たちのもとへの道をいっさい作らなかった。
§627thalami remittet ille raptorem sui?
あの者が、自らの寝所の略奪者を帰すでしょうか?
§628nisi forte amori placidus et Pluton sedet.
プルトンも、こと愛に関しては寛大に構えているのでない限り。
§629Illum quidem aequi caelites reducem dabunt,
公正な天上の神々が、彼を必ずや帰還させてくださるだろう。
§630sed dum tenebit vota in incerto deus, §631pietate caros debita fratres colam §632et te merebor esse ne viduam putes §633ac tibi parentis ipse supplebo locum.
しかし、神が私たちの祈りを不確実な状態にとどめておく間は、受けるに値する敬愛の情をもって、愛する兄弟たちを私は世話し、あなたが自身を未亡人と思わぬよう、私自身がふさわしく振る舞い、あなたに対して、私自身が父の立場を補いましょう。
§634O spes amantum credula, o fallax Amor!
おお、恋する者たちの信じやすい希望よ、おお、人を欺く愛よ!
§635satisne dixi? precibus admotis agam.
十分に語ったでしょうか? 懇願を重ねて、事を進めましょう。
§636Miserere, tacitae mentis exaudi preces— §637libet loqui pigetque.
哀れんでください、沈黙する心の祈りを聞き届けてください ―― 語りたい、けれど恐ろしい。
§637bQuodnam istud malum est?
一体それはどのような苦難なのですか?
§638Quod in novercam cadere vix credas malum.
継母に降りかかるとは、あなたにはほとんど信じられないであろう苦難です。
§639Ambigua voce verba perplexa iacis:
あなたは曖昧な言葉で、もつれた発言を投げかけている。
§640effare aperte,
包み隠さず語りなさい。
§640bPectus insanum vapor §641amorque torret.
狂おしい胸を熱気と愛が焦がしています。
intimis fervet ferus §643visceribus ignis mersus et venas latens §644ut agilis altas flamma percurrit trabes.
体の奥深くで荒れ狂う内臓に沈み込んだ火が沸き立ち、血管の中に潜み、素早い炎が高い梁を駆け巡るように、私を駆け巡っています。
§645Amore nempe Thesei casto furis?
つまり、テセウスへの純潔な愛に、あなたは狂っているのですね?
§646Hippolyte.
ヒッポリュトスよ、その通りです。
sic est: Thesei vultus amo §647illos priores quos tulit quondam puer.
私はテセウスの顔を愛しているのです、かつて彼が少年であった頃の、あの昔の面影を。
§648cum prima puras barba signaret genas
最初の髭がその汚れなき頬を飾り始めていた頃の。

語釈・文法注

  1. 573quam — ante(569行目、570行目)と対になり、「〜するよりはむしろ〜するだろう(... ante ... quam ...)」という比較表現を形成している。
  2. 598honesta quaedam scelera successus facit — `successus`(成功)が主語、`scelera` が目的語、`honesta` が目的格補語。結果(成功)によって本来罪悪とされる行為も美化・正当化され得るという、パエドラの心理的葛藤と合理化を示す。
  3. 607Curae leves loquuntur, ingentes stupent — セネカの有名な悲劇的格言の一つ。主語 `ingentes` の後には `curae` が省略されている。軽い悩みは容易に言葉になるが、真に深刻な悩みは言葉を失わせるという人間心理の機微を突いている。

この箇所を引用する

小セネカ, パエドラ §562-648. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi005.humanitext-lat2:562-648

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。