Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §9.25.1-9.25.9

アウソネス人の3都市攻略と部族の滅亡

463 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

執政官たちはアウソネス人の都市への攻撃を開始する。若者たちの手引きによってアウソナ、ミントゥルナエ、ウェスキアの3都市が同時に攻略されるが、指導者不在の突撃によりアウソネス人は過酷な虐殺を被り滅ぼされる。

§9.25.1consules ab Sora profecti in agros atque urbes Ausonum bellum intulerunt.
執政官たちはソラから出発し、アウソネス人の領土と都市に戦争を仕掛けた。
§9.25.2mota namque omnia adventu Samnitium, cum apud Lautulas dimicatum est, fuerant coniurationesque circa Campaniam passim factae;
というのも、ラウトゥラエで戦いが行われた際、サムニウム人の到来によってあらゆるものが動揺させられており、カンパニア周辺のいたるところで陰謀が企てられていたからである。
§9.25.3nec Capua ipsa crimine caruit; quin Romam quoque et ad principum quosdam inquirendo ventum est.
カプア自身も嫌疑を免れず、それどころかローマへも、また有力者たちの幾人かに対しても、捜査が及ぶことになった。
ceterum Ausonum gens proditione urbium, sicut Sora, in potestatem venit.
しかしながら、アウソネス人の民は、ソラと同じように、都市たちの引き渡しによって支配下に入った。
§9.25.4Ausona et Minturnae et Vescia urbes erant, ex quibus principes iuventutis duodecim numero in proditionem urbium suarum coniurati ad consules veniunt;
アウソナ、ミントゥルナエ、ウェスキアがそれらの都市であったが、これらの都市から、若者たちの指導者12名が、自分たちの都市を引き渡すために共謀して執政官たちのもとにやって来た。
docent suos iam —
彼らは、自分たちの市民がすでに次のような状態にあると説明した。
§9.25.5pridem exoptantes Samnitium adventum, simul ad Lautulas pugnatum audierint, pro victis Romanos habuisse, iuventute, armis Samnitem iuvisse; fugatis inde Samnitibus incerta pace agere
すなわち、以前からサムニウム人の到来を熱望しており、ラウトゥラエでの戦いについて聞くやいなや、ローマ人を敗者とみなして、青年たちと武器によってサムニウム人を援助したこと、その後サムニウム人たちが敗走させられると、不安定な平和の中に身を置いていること、また、ローマ人に対しては、戦争を招き寄せないために門を閉ざしてはいないものの、もし軍隊が近づけられるならば、門を閉ざすことを固く決意していること。
§9.25.6nec claudentis portas Romanis, ne arcessant bellum, et obstinatos claudere, si exercitus admoveatur: in ea fluctuatione animorum opprimi incautos posse.
そして、人々の心のその動揺の中で、不意を突かれた彼らを制圧することができるということであった。
§9.25.7his auctoribus mota propius castra missique eodem tempore circa tria oppida milites, partim armati, qui occulti propinqua moenibus insiderent loca, partim togati tectis veste gladiis, qui sub lucem apertis portis urbes ingrederentur.
彼らの手引きによって、陣営はより近くに移され、同時に兵士たちが3つの町の周囲に送り出された。 その一部は、城壁に近い場所に潜んで配置される武装兵であり、他の一部は、夜明けに、開けられた門を通って都市に入り込むために、衣服の下に剣を隠したトガ姿の兵であった。
§9.25.8ab his simul custodes trucidari coepti, simul datum signum armatis, ut ex insidiis consurgerent.
これらトガ姿の兵によって、同時に番兵たちが虐殺され始め、同時に武装兵たちに伏兵から立ち上がるよう合図が送られた。
ita portae occupatae triaque oppida eadem hora eodemque consilio capta.
こうして諸門が占拠され、3つの都市は同じ時刻に、同じ計画によって占領された。
§9.25.9sed quia absentibus ducibus impetus est factus, nullus modus caedibus fuit; deletaque Ausonum gens vix certo defectionis crimine, perinde ac si internecivo bello certasset.
しかし、指揮官たちが不在の中で突撃が行われたため、虐殺には歯止めがなく、アウソネス人の民は、離反の確実な罪(嫌疑)もほとんどないのに、まるで泥沼の戦争を戦い抜いたかのように滅ぼされた。

語釈・文法注

  1. §9.25.3inquirendo ventum est — 非人称受動態の完了形である `ventum est` と、動名詞の奪格 `inquirendo` が組み合わさった表現。「捜査を行うことによって(事態がローマにまで)到達された」、すなわち「捜査の手が及んだ」を意味する。
  2. §9.25.5pro victis Romanos habuisse — 前節の動詞 `docent`(説明する)に導かれる対格不定詞構文(間接話法)の一部。不定詞 `habuisse`、`iuvisse`、および後文の `agere` の意味上の主語は、省略されている対格の `suos`(彼らの市民)である。
  3. §9.25.6nec claudentis portas Romanis, ne arcessant bellum, et obstinatos claudere — `claudentis` は現在分詞対格複数形(`-es` の代わりに `-is`)。`obstinatos`(固く決意した)とともに意味上の主語である `suos` を修飾する。後者は補語的不定詞 `claudere`(閉ざすこと)を伴い、「(もし軍が近づくなら)閉ざすことを固く決意している」という二重の態度を表す。
  4. §9.25.7tectis veste gladiis — 多重の奪格構造。`tectis gladiis` が「剣を隠した状態で」という絶対的奪格を構成し、さらに手段の奪格 `veste`(衣服によって、衣服の下に)が加わっている。
  5. §9.25.9vix certo defectionis crimine — 絶対的奪格(「離反の確実な罪状がほとんど存在しない中で」)、あるいは付帯状況・根拠を表す奪格。確固たる裏切りの証拠がないままにアウソネス人が滅ぼされたことを示す。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §9.25.1-9.25.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:9.25.1-9.25.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。