Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §7.41.1-7.41.8

反乱兵への恩赦法と軍事法の制定

397 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ティトゥス・クィンクティウスは独裁官に服従を誓ったうえで、反乱した兵士たちの罪を問わないよう嘆願し、独裁官は民会でその免責法を成立させた。また、兵士たちの要求に応じて百人隊長の階級や兵籍に関する軍事法が制定されるが、中には反対者への処罰を求める不当な要求も含まれていた。

§7.41.1adprobantibus clamore cunctis T. Quinctius ante signa progressus in potestate dictatoris milites fore dixit;
全員が叫び声で賛同するなか、ティトゥス・クィンクティウスは軍旗の前に進み出て、兵士たちは独裁官の支配下に入るであろうと言った。
oravit, ut causam miserorum civium susciperet susceptamque eadem fide, qua rem publicam administrare solitus esset, tueretur.
そして、哀れな市民たちの言い分を引き受け、それを、彼が国家を治めるに際して常に示してきたのと同様の誠実さをもって擁護してくれるよう懇願した。
§7.41.2sibi se privatim nihil cavere; nolle alibi quam in innocentia spem habere;
自分自身については、個人的には何ら保障を求めない、無実であること以外に希望を抱くことを望まない。
militibus cavendum, quod apud patres semel plebi, iterum legionibus cautum sit, ne fraudi secessio esset.
兵士たちに対しては、かつて貴族たちの間で一度は平民のために、二度目はレギオのために保障されたこと、すなわち離脱が罪とみなされないような保障がなされるべきである[と彼は言った]。
§7.41.3Quinctio conlaudato ceteris bonum animum habere iussis dictator equo citato ad urbem revectus auctoribus patribus tulit ad populum in luco Petelino, ne cui militum fraudi secessio esset;
クィンクティウスを称賛し、他の人々には元気を出すよう命じたのち、独裁官は馬を急がせてローマ市へと引き返し、貴族たちの承認のもと、ペテリヌスの森において、兵士の誰にとっても離脱が不利益とならないようにという法案を民会に提出した。
oravit etiam bona venia Quirites, ne quis eam rem ioco seriove cuiquam exprobraret.
彼はまた、クィリテスに丁重に、誰もその件を冗談であれ本気であれ誰に対しても非難の種にしないよう懇願した。
§7.41.4lex quoque sacrata militaris lata est, ne cuius militis scripti nomen nisi ipso volente deleretur;
また、登録された兵士の名は本人が望むのでなければ抹消してはならないという、神聖な軍事法も可決された。
additumque legi, ne quis, ubi ordinum ductor fuisset, postea tribunus militum esset.
そして、百人隊長を務めた者は、その後で軍事護民官になってはならないという規定が法に加えられた。
§7.41.5id propter P. Salonium postulatum est ab coniuratis, qui alternis prope annis et tribunus militum et primus centurio erat, quem nunc primi pili appellant.
このことは、プブリウス・サロニウスを狙って、謀議の参加者たちから要求されたものであった。 彼は、ほぼ隔年で軍事護民官と、今では『プリミ・ピルス』と呼ばれている首席百人隊長の両方を交互に務めていた人物であった。
§7.41.6huic infensi milites erant, quod semper adversatus novis consiliis fuisset et, ne particeps eorum esset, ab Lautulis fugisset.
兵士たちが彼に対して怒っていたのは、彼が常に新しい企てに反対し、その仲間にならないようにとラウトゥラエから逃亡したからであった。
§7.41.7itaque cum hoc unum propter Salonium ab senatu non impetraretur, tum Salonius obtestatus patres conscriptos, ne suum honorem pluris quam concordiam civitatis aestimarent, perpulit, ut id quoque ferretur.
それゆえ、サロニウスへの配慮からこの一点だけが元老院によって拒まれていたとき、サロニウス自身が元老院議員たちに対し、自分自身の名誉を国家の和解よりも重く見ないようにと懇願し、その条項も可決されるようにと説得した。
aeque inpotens postulatum fuit, §7.41.8ut de stipendio equitur — merebant autem triplex ea tempestate — aera demerentur, quod adversati coniurationi fuissent.
同様に法外な要求がなされた、すなわち、謀議に反対したという理由で、当時三倍の給与を受け取っていた騎兵の給与から、その手当を減額せよという要求であった。

語釈・文法注

  1. 7.41.1eadem fide, qua — 指示形容詞 `idem` と関係代名詞 `qui` の組み合わせ(`eadem... qua`)による比較・相関表現。「〜と同じ、同様の〜」。ここでは `fide`(「誠実さ、忠実さ」)が先行詞であり、奪格で一致している。
  2. 7.41.2ne fraudi secessio esset — 目的の与格 `fraudi`(害、不利益、罪)を用いた二重与格に類似した構文で、ここでは利害関係者(兵士たち)への言及が文脈から補われる。「離脱が(彼らにとって)不利益とならないように」。
  3. 7.41.5alternis prope annis — 時間の奪格 `alternis annis` に副詞 `prope`(ほぼ)が加わったもので、「ほぼ隔年で」「ほぼ1年おきに」という頻度を表す。
  4. 7.41.7ne suum honorem pluris ... aestimarent — 価値の属格 `pluris`(より重く、より価値がある)が、評価を意味する動詞 `aestimare` とともに用いられている。比較対象は `quam concordiam`。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §7.41.1-7.41.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:7.41.1-7.41.8

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。