§7.24.1necdum certa Romanis victoria erat;
ローマ人にとって勝利は未だ確実ではなかった。
alia in campum degressis supererat moles;
平地に下りていった者たちには、別の困難が残されていた。
§7.24.2namque multitudo Gallorum sensum omnem talis damni exsuperans, velut nova rursus exoriente acie, integrum militem adversus victorem hostem ciebat;
というのも、ガリア人の大群は、それほどの損害を受けても全く動じることなく、まるで新たな戦列が再び立ち上がるかのように、無傷の兵士たちを、勝利した敵に対して駆り立てたからである。
§7.24.3stetitque suppresso impetu Romanus, et quia iterum fessis subeunda dimicatio erat, et quod consul, dum inter primores incautus agitat, laevo umero matari prope traiecto cesserat parumper ex acie.
そしてローマ軍は突撃を抑えて立ち止まった。 それは、疲弊した彼らにとって再び戦いに臨まねばならなかったからであり、また執政官が最前線で不注意にも動き回っている間に、左肩を三叉槍でほぼ貫かれて、しばらく戦列から退いていたからである。
§7.24.4iamque omissa cunctando victoria erat, cum consul vulnere alligato revectus ad prima signa “quid stas, miles?” inquit;
そして躊躇しているうちに勝利はすでに手放されかけていたが、そのとき執政官は傷口を縛って最前線の軍旗のもとへ戻り、「兵士よ、なぜ立ち止まっているのか」と言った。
“non cum Latino Sabinoque hoste res est, quem victum armis socium ex hoste facias;
「相手は、武力で打ち負かした後に敵から同盟者へと変えることができるような、ラティウム人やサビニ人の敵ではない。
§7.24.5in beluas strinximus ferrum;
我々は獣に対して剣を抜いたのだ。
hauriendus aut dandus est sanguis.
血を流させるか、あるいは流されるかしなければならない。
propulistis a castris, supina valle praecipites egistis, stratis corporibus hostium superstatis;
お前たちは彼らを陣営から撃退し、下り坂の谷へと真っ逆さまに追い落とし、打ち倒された敵の死体の上に立っている。
conplete eadem strage campos, qua montis replestis.
山を埋め尽くしたのと同じ虐殺で、平原を満たせ。
§7.24.6nolite expectare, dum stantes vos fugiant;
立ち止まっているお前たちから、彼らが逃げ出すのを待つな。
inferenda sunt signa et vadendam in hostem. ”
軍旗を進め、敵に向かって進軍せねばならない。
§7.24.7his adhortationibus iterum coorti pellunt loco primos manipulos Gallorum; cuneis deinde in medium agmen perrumpunt.
」これらの激励によって再び奮起した彼らは、ガリア人の最前線の歩兵中隊をその場所から追い払い、次いで楔形陣形によって敵の縦隊の中央を突破した。
§7.24.8inde barbari dissipati, quibus nec certa imperia nec duces essent, vertunt impetum in suos; fusique per campos et praeter castra etiam sua fuga praelati, quod editissimum inter aequales tumulos occurrebat oculis, arcem Albanam petunt.
そこから四散した野蛮人たちは、確固たる指揮命令系統も指導者も持たなかったため、身内に対して攻撃を向け、平原中に敗走し、さらには自らの陣営をも通り過ぎて逃げ延び、平坦な丘陵の中に最も高く目に入った場所、すなわちアルバの砦を目指した。
§7.24.9consul non ultra castra insecutus, quia et vulnus degravabat et subicere exercitum tumulis ab hoste occupatis nolebat, praeda omni castrorum militi data victorem exercitum opulentumque Gallicis spoliis Romam reduxit.
執政官は陣営の先までは追撃しなかった。 それは傷が重くなっていたからであり、また敵に占拠された丘陵の下に軍をさしかけたくなかったからである。 彼は陣営のすべての戦利品を兵士に与え、勝利しガリア人の剥ぎ取り品で富んだ軍をローマへと連れ帰った。
§7.24.10moram triumpho vulnus consulis attulit eademque causa dictatoris desiderium senatui fecit, ut esset, qui aegris consulibus comitia haberet.
執政官の傷は凱旋式の挙行を遅らせ、また同じ原因が元老院に独裁官を求める気持ちを生じさせた。 それは、執政官たちが病気である間に選挙を管理する者が存在するためであった。
§7.24.11dictator L. Furius Camillus dictus, addito magistro equitum P. Cornelio Scipione, reddidit patribus possessionem pristinam consulatus.
ルキウス・フリウス・カミッルスが独裁官に任命され、プブリウス・コルネリウス・スキピオが騎兵長官に加わり、元老院議員たちに執政官職の以前の占有権を取り戻した。
ipse ob id meritum ingenti patrum studio creatus consul collegam Ap. Claudium Crassum dixit.
彼自身はその功績により、貴族たちの多大な熱意によって執政官に選出され、同僚としてアッピウス・クラウディウス・クラッススを指名した。