Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §5.26.1-5.26.10

カミルスの軍事執政官選出とファレリイ包囲

285 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

カミッルスが軍事執政官に選出され、ファリスク人との戦いに出征する。包囲戦が長期化する中、彼の徳と運命が勝利をもたらす契機となる。

§5.26.1comitiis tribunorum militum patres summa ope evicerunt, ut M. Furius Camillus crearetur.
軍事執政官の選挙において、元老院議員たちは多大なる努力を尽くして、マルクス・フリウス・カミッルスが選出されるようにした。
§5.26.2propter bella simulabant parari ducem;
戦争を理由に指導者が準備されているのだと彼らは装っていた。
sed largitioni tribuniciae adversarius quaerebatur.
しかし実際には、護民官の分配政策に対する敵対者が求められていたのである。
cum Camillo creati tribuni militum consulari potestate L. Furius Medullinus sextum, C. Aemilius, L. Valerius Publicola, Sp. Postumius, P. Cornelius iterum.
カミッルスとともに、執政官権限をもつ軍事執政官に選出されたのは、ルキウス・フリウス・メドゥッリヌス(六度目)、ガイウス・アエミリウス、ルキウス・ワレリウス・プブリコラ、スプリウス・ポストゥミウス、プブリウス・コルネリウス(二度目)であった。
principio anni tribuni plebis nihil moverunt,
年の初めには、平民護民官たちは何も動かさなかった。
§5.26.3donec M. Furius Camillus in Faliscos, cui id bellum mandatum erat, proficisceretur.
マルクス・フリウス・カミッルスが、その戦争を委ねられていたのであるが、ファリスク人たちのもとへと出発するまでは。
differendo deinde elanguit res, et Camillo, quem adversarium maxime metuebant, gloria in Faliscis crevit.
その後、引き延ばすことによって事態は衰退し、彼らが敵対者として最も恐れていたカミッルスの名声は、ファリスク人との戦いの中で高まった。
§5.26.4nam cum primo moenibus se hostes tenerent tutissimum id rati, populatione agrorum atque incendiis villarum coegit eos egredi urbe.
というのも、最初は敵が城壁の中に身を留め、それを最も安全だと考えていたとき、彼は田野の略奪と別荘の放火によって、彼らを都市から出させたからである。
§5.26.5sed timor longius progredi prohibuit;
しかし、恐れのためにそれ以上遠くへ進むことは阻まれた。
mille fere passuum ab oppido castra locant nulla re alia fidentes ea satis tuta esse quam difficultate aditus asperis confragosisque circa et partim artis partim arduis viis.
彼らは町から約一マイルのところに陣を敷いたが、それが十分に安全であると信じる根拠は、周囲の険しくデコボコした地形や、一部は狭く一部は急峻な道によるアクセスの困難さ以外には何もなかった。
§5.26.6ceterum Camillus captivum indidem ex agris secutus ducem castris multa nocte motis prima luce aliquanto superioribus locis se ostendit.
しかしカミッルスは、まさにその田野から捕らえられた捕虜を案内人として従わせ、夜更けに陣地を移動させ、夜明けにいくぶん高い場所に姿を現した。
§5.26.7triarii Romani muniebant, alius exercitus proelio intentus stabat.
ローマのトリアリイが陣地を補強し、その他の軍勢は戦闘に備えて直立していた。
ibi inpedire opus conatos hostes fundit fugatque;
そこでカミッルスは、作業を妨害しようと試みた敵を打ち破り、敗走させた。
tantumque inde pavoris Faliscis iniectum est, ut effusa fuga castra sua, quae propiora erant, praelati urbem peterent.
そしてそこから非常に大きな恐怖がファリスク人たちに生じたため、彼らは四散して逃げ、より近かった自分たちの陣地を通り過ぎて、都市を目指した。
multi caesi vulneratique, §5.26.8priusquam paventes portis inciderent.
多くの者が殺され、傷つけられた、彼らが恐怖に怯えながら門になだれ込む前に。
castra capta; praeda ad quaestores redacta cum magna militum ira;
陣地は占領され、戦利品は財務官のもとへと回収され、これは兵士たちの大きな怒りを買った。
sed severitate imperii victi eandem virtutem et oderant et mirabantur.
しかし彼らは指揮の厳格さに屈服させられており、その同じ徳を憎みつつも賞賛していた。
§5.26.9obsidio inde urbis et munitiones, et interdum per occasionem impetus oppidanorum in Romanas stationes proeliaque parva fieri, et teri tempus neutro inclinata spe, cum frumentum copiaeque aliae ex ante convecto largius obsessis quam obsidentibus suppeterent.
それから都市の包囲と囲壁の構築が行われ、時には機会に応じて町の人々がローマの哨所に突撃し、小競り合いが起こり、どちらにも希望が傾かないまま時間が浪費された。 その間、あらかじめ運び込まれていた貯蔵のおかげで、穀物やその他の物資は、包囲している者たちよりも包囲されている者たちに、より豊富に供給されていた。
§5.26.10videbaturque aeque diuturnus futurus labor, ac Veis fuisset, ni fortuna imperatori Romano simul et incognitae rebus bellicis virtutis specimen et maturam victoriam dedisset.
そして、もし運命がローマの指揮官に、戦いにおいては未知の徳を示す機会と、早期の勝利を同時に与えていなかったならば、この苦労はウェイイのときと同じくらい長期に及ぶであろうと思われた。

語釈・文法注

  1. 5.26.2simulabant parari ducem; sed largitioni tribuniciae adversarius quaerebatur — simulabantの主語はpatres(元老院議員たち)。元老院は戦争への備えを口主にカミッルスを選出させたが、本音は護民官の土地分配案に対する強力な反対者を得るためであったことを示す。対比が明瞭である。
  2. 5.26.5nulla re alia fidentes ea satis tuta esse quam difficultate aditus — fidentesは分詞で、主語はhostes(敵)。fidentesは与格(difficultate)を支配する。ea(satis tuta esse)は対格不定詞句で、fidentesの目的語(信頼の内容)。「アクセスの困難さ(difficultate aditus)以外のいかなるもの(nulla re alia)によっても、陣地が十分に安全であると信じることなく」という意味。
  3. 5.26.9fieri, teri — 歴史的不定詞(historical infinitive)であり、三人称複数の直説法過去形(fiebant, terebatur)と同等の意味。活き活きとした描写のために用いられている。
  4. 5.26.10videbaturque aeque diuturnus futurus labor, ac Veis fuisset, ni... dedisset — 混合型の条件文。帰結節は直説法未完了過去(videbatur)と未来不定詞(futurus [esse])で「〜になると思われていた」という客観的な事実(見込み)を述べ、条件節は接続法過去完了(dedisset)で反実仮想を表す。これにより、もし幸運がなければ包囲戦は確実に長期化したであろうという切迫感が表現されている。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §5.26.1-5.26.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:5.26.1-5.26.10

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。