Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §45.26.1-45.26.15

アニキウスによるエピルス平定とイリュリアの再編

1752 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ローマの将軍アニキウスはイリュリアを平定し、エピルスの反抗勢力を鎮圧する。その後、彼はスコドラに会議を招集し、ローマ元老院の決定に基づいてイリュリア人の自由と免税特権、および領土の三分的な分割管理の規律を宣言する。

§45.26.1dum haec ibi, alia in Macedonia, alia Romae geruntur, interim in Illyrico L. Anicius rege Gentio, sicut ante dictum est, in potestatem redacto Scodrae, §45.26.2quae regia fuerat, praesidio inposito Gabinium praefecit, Rhizoni et Olcinio, urbibus opportunis, C. Licinium.
これらのことがそこで、他のことがマケドニアで、また他のことがローマで行われている間、その間にイリュリアでは、既に述べたようにルキウス・アニキウスが、ゲンティウス王を支配下に置いた後、かつて王宮のあったスコドラに守備隊を配置してガビニウスを長官に任命し、便のよい都市であるリゾンとオルキニウムにはガイウス・リキニウスを任命した。
§45.26.3praepositis his Illyrico, reliquo exercitu in Epirum est profectus.
彼らをイリュリアの任に就かせた後、残りの軍勢を率いてエピルスへと出発した。
ubi prima Phanote ei dedita est omni multitudine cum infulis obviam effusa.
そこで最初にファノテが、全市民が神聖な飾り紐を身につけて出迎えるために群れなして出てきたことによって、彼に降伏した。
§45.26.4hinc praesidio inposito in Molossidem transgressus, cuius omnibus oppidis praeter Passaronem et Tecmonem et Phylacen et Horreum receptis primum ad Passaronem ducit.
ここから守備隊を配置した上でモロッシス地方へと進み、パッサロン、テクモン、ピュラケ、ホレウムを除くそこのすべての町を手に入れた後、まずパッサロンへと軍を進めた。
§45.26.5Antinous et Theodotus principes eius civitatis erant, insignes et favore Persei et odio adversus Romanos, iidem universae genti auctores desciscendi ab Romanis.
アンティノウスとテオドトスがその都市の指導者たちであり、彼らはペルセウスへの好意とローマ人に対する憎悪の双方で際立っており、また部族全体に対してローマ人からの離反をそそのかした張本人であった。
§45.26.6hi conscientia privatae noxae, quia ipsis nulla spes veniae erat, ut communi ruina patriae opprimerentur, clauserunt portas, multitudinem, ut mortem servituti praeponerent, hortantes.
彼らは自らの個人的な罪の意識から、自分たちには全く許しの見込みがないため、祖国の共同の破滅の中に自分たちの罪が覆い隠されるようにと門を閉じ、民衆に隷属よりも死を選ぶよう勧告した。
§45.26.7nemo adversus praepotentis viros hiscere audebat; tandem Theodotus quidam, nobilis et ipse adulescens, cum maior a Romanis metus timorem a principibus suis vicisset, “quae vos rabies” inquit “agitat, qui duorum hominum noxae civitatem accessionem facitis?
非常に強力な男たちに対しては誰も口を開く勇気がなかったが、ついに高貴な家柄の若者である、あるテオドトスという者が、ローマ人に対するより大きな恐怖が、自らの指導者たちに対する恐れを打ち負かしたとき、「どのような狂気があなた方を動かしているのか。 あなた方は二人の人間の罪の従属物にこの国家をしようというのか」と言った。
§45.26.8equidem pro patria qui letum oppetissent, saepe fando audivi: qui patriam pro se perire aecum censerent, hi primi inventi sunt.
「確かに、祖国のために死を迎えた人々については、しばしば噂で聞いたことがある。 しかし、自分たちのために祖国が滅びるのが正当であると考える者たち、このような者たちが初めて現れたのだ。
quin aperimus portas et imperium accipimus, quod orbis terrarum accepit?”
なぜ我々は門を開けて、全世界が受け入れた支配を受け入れないのか。
§45.26.9haec dicentem cum multitudo sequeretur, Antinous et Theodotus in primam stationem hostium inruperunt atque ibi offerentes se ipsi volneribus interfecti;
」彼がこう語ると民衆がそれに従ったので、アンティノウスとテオドトスは敵の最前線の哨所に突入し、そこで自ら進んで攻撃を受けて殺された。
urbs dedita est Romanis.
都市はローマ人に引き渡された。
§45.26.10simili pertinacia Cephalonis principis clausum Tecmonem ipso interfecto per deditionem recepit.
指導者ケパロンの同様の執拗さによって閉ざされていたテクモンを、彼自身が殺害された後、降伏によって受け入れた。
nec Phylace nec Horreum oppugnationem tulerunt.
ピュラケもホレウムも攻撃に耐えられなかった。
§45.26.11pacata Epiro divisisque in hiberna copiis per opportunas urbes, regressus ipse in Illyricum Scodrae, quo quinque legati ab Roma venerant, evocatis ex tota provincia principibus conventum habuit.
エピルスが平定され、軍勢が都合のよい都市へと冬営のために分割配置されると、彼自身はイリュリアのスコドラへと戻り、そこにはローマから5人の使節が到着していたが、州全体から指導者たちを呼び集めて会議を開いた。
§45.26.12ibi pro tribunali pronuntiavit de sententia consilii senatum populumque Romanum Illyrios esse liberos iubere: praesidia ex omnibus oppidis, arcibus, castellis sese deducturum.
そこで彼は演壇から、顧問会の決定に従って、ローマの元老院と市民はイリュリア人が自由であることを命じる、自身はすべての町、砦、要塞から守備隊を撤退させるであろう、と宣言した。
§45.26.13non solum liberos, sed etiam inmunes fore Issenses et Taulantios, Dassaretiorum Pirustas, Rhizonitas, Olciniatas, quod incolumi Gentio ad Romanos defecissent.
イッサ人、タウランティ人、ダッサレティ人のピルスタエ、リゾニタエ、オルキニアタエは、自由であるだけでなく、免税とされるであろう。 なぜなら彼らは、ゲンティウスがまだ無事であった時にローマ人へと離反したからである。
§45.26.14Daorsis quoque immunitatem dare, quod relicto Caravantio cum armis ad Romanos transissent.
ダオルシ人にも免税が与えられる。 なぜなら彼らはカラウァンティウスを見捨てて、武器を持ってローマ人へと寝返ったからである。
Scodrensibus et Dassarensibus et Selepitanis ceterisque Illyriis vectigal dimidium eius, quod regi pependissent, inpositum, inde in tres partes Illyricum divisit.
スコドラ人、ダッサレンセ人、セレピタニ人、その他のイリュリア人には、彼らが王に支払っていた額の半分の税が課された。 その後、彼はイリュリアを3つの部分に分割した。
§45.26.15unam eam fecit, quae supra † dictam est, alteram Labeatas omnis, tertiam Agravonitas et Rhizonitas et Olciniatas accolasque eorum.
第一の部分は上に述べられたものとし、第二の部分はラベアテス人のすべて、第三の部分はアグラウォニタエ、リゾニタエ、オルキニアタエ、およびその周辺住民とした。
hac formula dicta Illyrico ipse inde Epiri Passaronem in hiberna redit.
イリュリアにこの規律を言い渡した後、彼自身はそこからエピルスのパッサロンへと冬営のために戻った。

語釈・文法注

  1. 45.26.1Scodrae — `Scodrae`は、前の文節の`in potestatem redacto`(服属させた)に続く位置にあるが、直後の`quae regia fuerat`(かつて王宮があった)の先行詞であり、スコドラ市を指す地格(locative)として機能している。
  2. 45.26.6ut communi ruina patriae opprimerentur — 接続法過去`opprimerentur`を導く`ut`は目的を表す。自分たちの「個人の罪(privatae noxae)」が、祖国の全体的な破滅に紛れて覆い隠されるか、あるいは国を道連れにして破滅するため、という意図を示している。
  3. 45.26.7qui duorum hominum noxae civitatem accessionem facitis — `civitatem`と`accessionem`は二重対格の構造をとっており、「国家を(二人の人間の罪に対する)従属物(付け足し)にする」という意味になる。`noxae`は「罪」を意味する名詞の与格。
  4. 45.26.8qui patriam pro se perire aecum censerent — 関係代名詞`qui`の先行詞(`ii`など)が省略されており、接続法`censerent`は特徴・描写(「〜するような人々」)を表している。対格不定詞構文`patriam... perire`が形容詞`aecum`の主語。
  5. 45.26.15hac formula dicta Illyrico — 独立奪格構文`hac formula dicta`(この公式・規律を言い渡した上で)において、`Illyrico`は動詞`dicere`に依存する与格(「イリュリアに対して」)である。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §45.26.1-45.26.15. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:45.26.1-45.26.15

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。