Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §45.14.1-45.14.9

マスガバへの元老院の返答とミサゲネスの保護

1740 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

元老院はマシニッサの息子マスガバに対し、マシニッサの忠誠を称えつつ、本国の維持を求める返答をし、贈り物を授けて送り出した。また、マシニッサのもう一人の息子ミサゲネスが病気で漂着したとの報せを受け、使節を派遣した。

§45.14.1responsum regulo est facere patrem eius Masinissam, quod virum gratum bonumque facere deceat, ut pretium honoremque debito beneficio addat.
その若い王に次のように返答がなされた。 彼の父マシニッサは、感謝を知る良き男が行うにふさわしいことを行っており、それによって、受けた恩恵に感謝と敬意を加えている、と。
§45.14.2et populum Romanum ab eo bello Punico forti fidelique opera adiutum, et illum favente populo Romano regnum adeptum; aequatis iis postea trium regum bellis deinceps omnibus eum functum officiis.
また、ローマ人民もあのポエニ戦争において彼の勇敢かつ忠実な働きによって助けられ、彼もローマ人民の支持を得て王国を獲得したこと、そして、それらの恩恵が互いに対等となったのちにも、その後の三人の王たちとの相次ぐすべての戦争において彼がみずからの義務を果たしたこと。
§45.14.3victoria vero populi Romani laetari eum regem mirum non esse, qui sortem omnem fortunae regnique sui cum rebus Romanis miscuisset.
それゆえ、ローマ人民の勝利をその王が喜ぶのは驚くべきことではない。 なぜなら彼は、みずからの運命と王国のすべての命運をローマの国運と結びつけていたからである。
grates deis pro victoria apud suos penates ageret;
勝利に対する神々への感謝は、本国の神々の前で行うべきである。
§45.14.4Romae filium pro eo acturum.
ローマにおいては、息子が彼の代わりにそれを行うであろう。
gratulatum quoque satis suo ac patris nomine esse.
また、自分自身と父の名において十分な祝意が述べられた。
ipsum relinquere regnum et Africa excedere, praeterquam quod illi inutile esset, non esse e re publica populi Romani senatum censere.
彼自身が王国を離れてアフリカを出ることは、彼にとって不利益であるばかりでなく、元老院はローマ人民の国家の利益にもかなわないと判断している。
§45.14.5petenti Masgabae, ut Hanno, Hamilcaris filius, obses in locum exigeretur, responsum est haud aequum videri senatum a Carthaginiensibus obsides arbitrio Masinissae exigere.
ハミルカルの息子ハンノが代わりに人質として要求されることを求めたマスガバに対し、元老院がマシニッサの裁量によってカルタゴ人から人質を要求することは正当とは思われない、と返答がなされた。
§45.14.6munera ex senatus consulto emere regulo quaestor iussus ex centum pondo argenti et prosequi eum Puteolos omnemque sumptum, quoad in Italia esset, praebere et duas naves conducere, quibus ipse comitesque eius in Africam deveherentur;
元老院の決議に基づき、財務官は100ポンドの銀を用いてその若い王のために贈り物を購入し、彼をプテオリまで見送り、イタリアにいる間のすべての費用を賄い、彼と随行員たちがアフリカへ送られるための2隻の船を雇うように命じられた。
§45.14.7et comitibus omnibus, liberis servisque, vestimenta data.
また、自由人・奴隷を問わず、すべての随行員たちに衣服が与えられた。
§45.14.8haud ita multo post de altero Masinissae filio Misagene litterae adlatae sunt, missum cum ab L. Paulo post devictum Persea in Africam cum equitibus suis;
それからそれほど経たないうちに、マシニッサのもう一人の息子ミサゲネスについての書簡が届いた。
navigantem dispersa classe in Hadriatico mari Brundisium tribus navibus aegrum delatum.
そこには、ペルセウスが打ち破られたのちにルキウス・パウルスによって自らの騎兵とともにアフリカへ送られたが、航海中に艦隊が散り散りになり、アドリア海において3隻の船で病にかかった状態でブルンディシウムに漂着した、とあった。
§45.14.9ad eum cum isdem muneribus, quae data Romae fratri eius erant, L. Stertinius quaestor Brundisium missus iussusque curare, ut aedes hospitio
彼のもとへ、ローマにおいて彼の兄弟に与えられたものと同じ贈り物を携えて、財務官ルキウス・ステルティニウスがブルンディシウムに派遣され、彼をもてなすための宿舎が

語釈・文法注

  1. §45.14.1facere patrem eius Masinissam — 間接話法における対格不定詞構文。主動詞 `responsum est` に続く名詞節。`patrem eius Masinissam` が不定詞 `facere` の意味上の主語。
  2. §45.14.2aequatis iis — 奪格独立分詞構文(ablative absolute)。指示代名詞 `iis` は前文で述べられたローマとマシニッサの互いの支援(恩恵)を指す。
  3. §45.14.3qui sortem omnem fortunae regnique sui cum rebus Romanis miscuisset — 関係節 `qui... miscuisset` は、接続法過去完了 `miscuisset` を伴い、先行詞 `eum regem` についての「理由」(〜だからこそ)を表す。
  4. §45.14.4non esse e re publica populi Romani senatum censere — 全体の構造は `senatum censere`(元老院は〜と判断している)を主節の不定詞句(間接話法)とし、そのなかに `[Masinissam] relinquere ... non esse e re publica` という対格不定詞句(非人称表現 `e re publica esse`「国家の利益になる」の否定)が目的語として入っている。
  5. §45.14.8post devictum Persea — 前置詞 `post` に動名詞的(あるいは受動分詞の形容詞的)形容詞が名詞(`Persea`、ギリシア語対格形)と一致して用いられる構文(ab urbe condita 構文)。「ペルセウスが征服されたのちに」を意味する。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §45.14.1-45.14.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:45.14.1-45.14.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。