Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §44.20.1-44.20.7

マケドニア使節による元老院への戦況報告

1700 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

マケドニアから帰還した調査使節たちが元老院で過酷な戦況を報告し、陸海軍における兵糧や人員の深刻な不足、アッピウス・クラウディウスの危機、さらに同盟王エウメネスの不審な動向を伝える。

§44.20.1his intra triduum simul cum legatis Alexandrinis profectis legati ex Macedonia quinquatribus ultimis adeo expectati venerunt, ut, nisi vesper esset, extemplo senatum vocaturi consules fuerint.
これらの使節が、アレクサンドリアの使節たちと同時に3日以内に出発した一方で、マケドニアからの使節たちがクインクアトレスの祭りの最終日に到着した。 彼らの到来は極めて待ち望まれていたため、もし夕方でなかったならば、執政官たちは直ちに元老院を招集したであろうほどであった。
§44.20.2postero die senatus fuit legatique auditi sunt.
翌日、元老院が開かれ、使節たちが聴取された。
ii nuntiant maiore periculo quam emolumento exercitum per invios saltus in Macedoniam inductum.
彼らは、軍勢が道なき険路を通ってマケドニアへと進入したものの、それは利益よりも危険の方が大きいものであったと報告した。
§44.20.3Pieriam, quo processisset, regem tenere; castra castris prope ita conlata esse, ut flumine Elpeo interiecto arceantur.
軍が進出したピエリア地方を王が占拠しており、陣営と陣営はほぼ接するように向かい合っていて、間に挟まれたエルペウス川によって互いに遮られている、ということであった。
neque regem pugnandi potestatem facere, nec nostris vim ad cogendum esse.
また、王は戦う機会を与えず、わが軍には戦闘を強いるだけの戦力がない。
§44.20.4hiemem etiam insuper rebus gerendis intervenisse.
その上、さらに冬が軍事行動を妨げている。
in otio militem ali, nec plus quam VI dierum frumentum habere.
兵士たちは無為のうちに養われており、6日分以上の食糧を持っていない。
Macedonum dici triginta milia armatorum esse.
マケドニアの武装兵は3万人であると言われている。
§44.20.5si Ap. Claudio circa Lychnidum satis validus exercitus foret, potuisse eum ancipiti bello distinere regem: nunc et Appium, et quod cum eo praesidii sit, in summo periculo esse, nisi propere aut iustus exercitus eo mittatur, aut illi inde deducantur.
もしアッピウス・クラウディウスがリュクニドゥス周辺に十分に強力な軍勢を有していたならば、彼は王を二正面作戦で引き留めることができたであろうが、現在ではアッピウスも、彼が率いる守備隊も極めて重大な危機に瀕しており、もし速やかに正規の軍勢がそこへ送られるか、あるいは彼らがそこから撤退させられない限り、危機を脱することはできない、という。
§44.20.6ad classem se ex castris profectos sociorum navalium partem morbo audisse absumptam, partem, maxime qui ex Sicilia fuerint, domos suas abisse, et homines navibus deesse;
彼ら使節たちが陣営から艦隊へと赴いたところ、海軍同盟兵の一部が病気で失われ、一部、特にシシリア出身の者たちは帰郷してしまい、船に人員が不足していることを耳にした。
qui sint, neque stipendium accepisse neque vestimenta habere.
残っている者たちも、給与を受け取っておらず、衣服も持っていない。
§44.20.7Eumenen classemque eius, tamquam vento adlatas naves, sine causa et venisse et abisse; nec animum eius regis constare satis visum.
エウメネスとその艦隊は、まるで風に吹き寄せられた船のように、理由もなくやって来て、また去って行き、その王の意図は十分に定まっているとは思われなかった。
sicut omnia de Eumene dubia, ita Attali egregie constantem fidem nuntiabant.
エウメネスに関する事柄がすべて疑わしい一方で、アッタロスの忠誠心は極めて揺るぎないものであると、彼らは報告した。

語釈・文法注

  1. 44.20.1vocaturi consules fuerint — 結果の ut 節において、条件文の帰結(反実仮想過去「招集したであろうに」)を表す周辺的能動形式。独立文の主節であれば vocavissent(接続法過去完了)となる箇所が、ut 節内のため未来分詞 vocaturi と fuissem の接続法完了 fuerint の組み合わせになっている。
  2. 44.20.2maiore periculo quam emolumento — 奪格で、随伴的状況あるいは様態を表す。「利益よりも大きな危険を伴って」という意味で、対格不定詞句(exercitum ... inductum esse)全体の様態を修飾している。
  3. 44.20.5potuisse eum ancipiti bello distinere regem — 間接話法における反実仮想過去の帰結節。直接話法であれば接続法過去完了の potuisset となるところ、伝聞(nuntiant)の主節となるため、対格(eum)と完了不定詞(potuisse)による対格不定詞構文になっている。これに対し、条件節(si ... foret)は接続法(未完了)のままである。
  4. 44.20.6ad classem se ex castris profectos — 分詞 profectos は、後ろの主動詞である不定詞 audisse(聞いた)の主語代名詞である対格 se に一致している。これは主格の分詞のように機能し、「彼ら自身が陣営から艦隊へと赴いたところ、……と耳にした」という時間的・随伴的状況を表す。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §44.20.1-44.20.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:44.20.1-44.20.7

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。