Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §42.21.1-42.21.8

ポピリウス弾劾法案の可決とキケレイウスの凱旋式

1611 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

執政官たちがポピリウスの不法な戦争の処理をめぐって出発を遅らせる中、護民官らが調査法案を提出して可決させた。また、前年の法務官キケレイウスが公式の承認を得ずにアルバ山で凱旋式を挙行した。

§42.21.1consules ad id tempus in provinciam non exierant, quia neque, uti de M. Popilio referrent, senatui obsequebantur, et nihil aliud decernere prius statutum patribus erat.
執政官たちはその時まで属州へ出発していなかった。 なぜなら、マルクス・ポピリウスに関して[元老院に]報告せよという命令に彼らが従っておらず、かつ、それより前に他のいかなることも決議しないことが元老院議員たちの間で決定されていたからである。
§42.21.2aucta etiam invidia est Popili litteris, quibus iterum cum Statellatibus Liguribus proconsul pugnasse se scripsit ac sex milia eorum occidisse;
さらに、ポピリウスの書簡によって反感が増大した。 その書簡において彼は、前執政官としてリグリア人の一派スタテッラテース族と再び戦い、そのうち六千人を殺害したと書いていた。
propter cuius iniuriam belli ceteri quoque Ligurum populi ad arma ierunt.
この不当な戦争行為のために、他のリグリア人の諸部族もまた武器を取った。
§42.21.3tum vero non absens modo Popilius, qui deditis contra ius ac fas bellum intulisset et pacatos ad rebellandum incitasset, sed consules, quod non exirent in provinciam, in senatu increpiti.
その時、降伏した人々に対して法と天理に反して戦争を仕掛け、平和に帰した人々を反乱へと駆り立てた、不在のポピリウスだけでなく、属州へ出発しないという理由で執政官たちもまた、元老院において激しく非難された。
§42.21.4hoc consensu patrum accensi M. Marcius Sermo et Q. Marcius Scilla, tribuni plebis, et consulibus multam se dicturos, nisi in provinciam exirent, denuntiarunt, et rogationem, quam de Liguribus deditis promulgare in animo haberent, in senatu recitarunt.
元老院議員たちのこの一致した態度に刺激された護民官マルクス・マルキウス・セルモとクィントゥス・マルキウス・スキッラは、執政官たちに対し、もし属州へ出発しなければ罰金を科すと布告し、また彼らが降伏したリグリア人に関して発議することを意図していた法案を元老院で朗読した。
§42.21.5sanciebatur, ut, qui ex Statellis deditis in libertatem restitutus ante kal. Sextiles primas non esset, cuius dolo malo is in servitutem venisset, ut iuratus senatus decerneret, qui eam rem quaereret animadverteretque.
その法案では、降伏したスタテッラテース族のうち次の八月一日までに自由を回復されない者がある場合、誰の悪意によってその者が奴隷状態に陥ったのかを、元老院が宣誓の上で、誰がその件を審問し処罰すべきかを決定するものとする、と規定されていた。
ex auctoritate deinde senatus eam rogationem promulgarunt.
その後、彼らは元老院の承認に基づいてその法案を公示した。
§42.21.6priusquam proficiscerentur consules, C. Cicereio, praetori prioris anni, ad aedem Bellonae senatus datus est.
執政官たちが出発する前に、前年の法務官ガイウス・キケレイウスのために、ベッローナ神殿で元老院の本会議が開かれた。
§42.21.7is expositis, quas in Corsica res gessisset, postulatoque frustra triumpho, in monte Albano, quod iam in morem venerat, ut sine publica auctoritate fieret, triumphavit.
彼はコルシカで自身が成し遂げた事績を説明し、凱旋式を要求したものの容れられず、アルバ山において、公的な承認なしに行うことがすでに慣行となっていたのであるが、凱旋式を挙行した。
§42.21.8rogationem Marciam de Liguribus magno consensu plebes scivit iussitque.
リグリア人に関するマルキウスの法案を、平民会は圧倒的な賛成によって可決した。
ex eo plebiscito C. Licinius praetor consuluit senatum, quem quaerere ea rogatione vellet.
この平民会決議に基づき、法務官ガイウス・リキニウスは、その法案によって誰に審問を行わせることを元老院が望むかを諮った。
patres ipsum eum quaerere iusserunt.
元老院議員たちは、彼自身が審問を行うよう命じた。

語釈・文法注

  1. §42.21.1statutum patribus erat — patribus(元老院議員たちに)は、受動態の述語(statutum erat)とともに用いられている「行為者の与格(dative of agent)」である。これは動作者を強調する役割を果たしている。
  2. §42.21.5sanciebatur, ut ... ut iuratus senatus decerneret — 主節の動詞 sanciebatur(規定されていた)から始まった ut 節の中に、長い挿入節(qui... non esset, cuius... venisset)が挟まれたため、文法的な接続関係を明確にするために接続詞 ut が再提出され、重複している(重複の ut)。名詞節全体の主動詞は decerneret である。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §42.21.1-42.21.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:42.21.1-42.21.8

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。