Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §41.22.1-41.22.8

カルタゴとマケドニアの接触とペルセウスの動向

1584 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

アフリカから帰還した使節がカルタゴとマケドニアの接触を報告し、元老院はマケドニアへの使節派遣を決定する。一方、マケドニア王ペルセウスはドロペス人を征服したのちデルポイへ登り、周囲に緊張を与えつつギリシア諸国家との友好再構築を試みる。

§41.22.1legati nonis Iuniis ex Africa redierunt, qui convento prius Masinissa rege Carthaginem ierant;
6月5日(ノナエ)に、使節たちがアフリカから帰還した。 彼らはあらかじめマシニッサ王に面会したのち、カルタゴへと赴いていた。
ceterum certius aliquanto, quae Carthagine acta essent, ab rege scierant quam ab ipsis Carthaginiensibus.
しかし、カルタゴで何が行われたかについては、カルタゴ人自身からよりも、王からの方が、いくぶん確実に知らされていた。
§41.22.2conpertum tamen adfirmaverunt legatos ab rege Perseo venosse, iisque noctu senatum in aede Aesculapi datum esse.
それでも、ペルセウス王からの使節たちが到来し、夜間にエスクラピウス神殿で彼らに元老院の謁見が与えられたということは確かめられた、と彼らは言明した。
ab Carthagine legatos in Macedoniam missos et rex adfirmaverat et ipsi parum constanter negaverant.
カルタゴからマケドニアへ使節たちが派遣されたということは、王も断言していたし、彼ら自身もあまり一貫しない態度で否定していた。
§41.22.3in Macedoniam quoque mittendos legatos senatus censuit.
元老院は、マケドニアへも使節を派遣すべきであると判断した。
tres missi sunt, C. Laelius M. Valerius Messalla Sex. Digitius.
3名が派遣された。 C.ラエリウス、M.ウァレリウス・メッサッラ、Sex.ディギティウスである。
§41.22.4Perseus per id tempus, quia quidam Dolopum non parebant et, de quibus ambigebatur rebus, disceptationem ab rege ad Romanos revocabant, cum exercitu profectus sub ius iudiciumque suum totam coegit gentem.
ペルセウスはそのころ、ドロペス人の一部が従わず、論争になっていた諸問題について、裁定を王からローマ人へと移していたため、軍勢とともに出発し、その部族全体を自らの支配と裁判権の下に従わせた。
§41.22.5inde per Oetaeos montes transgressus, religionibus quibusdam animo obiectis, oraclum aditurus Delphos escendit.
そこからオイタ山脈を越えて、心にある種の宗教的な懸念が生じたため、神託に伺いを立てるべくデルポイへと登った。
cum in media repente Graecia apparuisset, magnum non finitimis modo urbibus terrorem praebuit, sed in Asiam quoque ad regem Eumenen nuntios tumultuosos misit.
彼が突如としてギリシアの中央に現れたとき、近隣の都市ばかりでなく大きな恐怖を与え、アジアのエウメネス王の元へも、不穏な使者を派遣した。
§41.22.6triduum non plus Delphis moratus, per Pthiotidem Achaiam Thessaliamque sine damno iniuriaque eorum, per quorum fines iter fecit, in regnum rediit.
デルポイに3日足らず滞在したのち、自分が領内を通行した人々にいかなる損害も不当な扱いも与えることなく、プティオティス、アカイア、テッサリアを経て王国へと帰還した。
§41.22.7nec earum tantum civitatium, per quas iturus erat, satis habuit animos sibi conciliare;
そして、自分が通過しようとしていたそれらの都市国家の心を自分に引き入れるだけでは満足しなかった。
aut legatos aut litteras dimisit, petens, ne diutius simultatum, quae cum patre suo fuissent, meminissent;
彼は使節あるいは書簡を送り、自分の父との間にあった敵意を、これ以上記憶に留めないよう求めた。
nec enim tam atroces fuisse eas, ut non cum ipso potuerint ac debuerint finiri;
なぜなら、それらは、父(彼自身)とともに終わらせることができなかったり、終わらせるべきでなかったりするほど激しいものではなかったからである。
§41.22.8secum quidem omnia illis integra esse ad instituendam fideliter amicitiam;
自分自身との間では、誠実な友好関係を新たに築くために、彼らにとってすべてが白紙であると主張した。
cum Achaeorum maxime gente reconciliandae gratiae viam quaerebat.
とりわけアカイア人の部族と、和解の道を模索していた。

語釈・文法注

  1. 41.22.1convento prius Masinissa rege — convento は convenio(面会する)の受動完了分詞であり、Masinissa rege を意味上の主語とする独立奪格。「マシニッサ王にまず会った上で」という意味を表す。
  2. 41.22.2conpertum — adfirmaverunt(彼らは言明した)の目的語となる対格不定詞句(legatos... venisse... datum esse)全体を先行して受ける中性単数対格の分詞。conpertum esse(確認されたこと)の esse が省略された形とみなすこともできる。
  3. 41.22.4de quibus ambigebatur rebus — 関係代名詞の先行詞 rebus が関係節内に取り込まれた構造(de rebus quibus...)。動詞 ambigebatur は非人称受動態で、「論争がなされていた事柄について」の意。
  4. 41.22.5religionibus quibusdam animo obiectis — obiectis は obicio(提示する、心に浮かばせる)の受動完了分詞。religionibus quibusdam(ある種の宗教的懸念、配慮)を意味上の主語とする独立奪格。「ある種の宗教的配慮が心に生じたため」と解する。
  5. 41.22.7tam atroces fuisse eas, ut non cum ipso potuerint ac debuerint finiri — tam... ut non... は結果節。potuerint と debuerint は接続法完了。主節の歴史的時制の後に接続法完了を用いることで、過去に実際に起こった事実としてのニュアンスを強調している。
  6. 41.22.8secum quidem omnia illis integra esse — 前節の petens に引き続く間接話法(対格不定詞)の記述。integra は形容詞 integer(無傷の、白紙の)の中性複数対格で、主語 omnia(万事)の補語。「自分(ペルセウス)との間では、彼ら(ギリシア諸邦)にとってすべてが白紙である」の意。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §41.22.1-41.22.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:41.22.1-41.22.8

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。