§41.21.1M. Atilio praetori provincia Sardinia obvenerat;
M.アティリウス法務官には、サルディニア属州が(抽選で)当たっていた。
§41.21.2sed cum legione nova, quam consules conscripserant, quinque milibus peditum, trecentis equitibus in Corsicam iussus est transire.
しかし彼は、執政官たちが徴募した新しい軍団、すなわち歩兵5,000名、騎兵300騎とともにコルシカに渡るよう命じられた。
dum is ibi bellum gereret, Cornelio prorogatum imperium, uti obtineret Sardiniam.
彼がそこで戦争を行っている間、コルネリウスの命令権は、彼がサルディニアを保持できるように延長された。
§41.21.3Cn. Servilio Caepioni in Hispaniam ulteriorem et P. Furio Philo in citeriorem tria milia peditum Romanorum, equites centum quinquaginta, et socium Latini nominis quinque milia peditum, trecenti equites, Sicilia L. Claudio sine supplemento decreta.
遠ヒスパニアのCn.セルウィリウス・カエピオと、近ヒスパニアのP.フリウス・ピルスには、ローマ市民の歩兵3,000名、騎兵150騎、およびラティウム名の同盟軍の歩兵5,000名、騎兵300騎が割り当てられ、シキリアはL.クラウディウスに補充兵なしで割り当てられた。
§41.21.4duas praeterea legiones consules scribere iussi cum iusto numero peditum equitumque, et decem milia peditum sociis imperare et sescentos equites.
さらに執政官たちは、正規の数の歩兵と騎兵を擁する2つの軍団を徴募し、また同盟国に対して歩兵1万名と騎兵600騎を要求するよう命じられた。
§41.21.5dilectus consulibus eo difficilior erat, quod pestilentia, quae priore anno in boves ingruerat, eo verterat in hominum morbos.
執政官たちにとって徴兵はいっそう困難であった。 というのも、前年に牛たちを襲った疫病が、その年には人間の病へと転じていたからである。
qui inciderant, haud facile septimum diem superabant; qui superaverant, longinquo, maxime quartanae, inplicabantur morbo.
罹患した人々は、容易には7日目を越えられず、生き延びた人々も、長引く病気、とりわけ四日熱に悩まされた。
§41.21.6servitia maxime moriebantur;
とりわけ奴隷たちが死んでいった。
eorum strages per omnis vias insepultorum erat.
埋葬されない彼らの死体の山があらゆる道にあった。
ne liberorum quidem funeribus Libitina sufficiebat.
自由市民の葬儀にさえリビティナは追いつかなかった。
cadavera intacta a canibus ac volturibus tabes absumebat;
犬やハゲタカにも手を触れられない死体を、腐敗が消し去っていった。
§41.21.7satisque constabat nec illo nec priore anno in tanta strage boum hominumque volturium usquam visum.
また、その年にも前年にも、牛や人間のこれほどの惨死のなかで、ハゲタカがどこにも見られなかったことは、十分に明白であった。
§41.21.8sacerdotes publici ea pestilentia mortui sunt Cn.
国家の神官たちもその疫病で亡くなった。
Servilius Caepio pontifex, pater praetoris, et Ti. Sempronius Ti. filius Longus decemvir sacrorum et P. Aelius Paetus augur et Ti. Sempronius Gracchus et C. Mamilius Atellus curio maximus et M. Sempronius Tuditanus pontifex.
ポンティフェクス(神祇官)のCn.セルウィリウス・カエピオ(法務官の父)、祭儀十人官のTi.センプロニウス・ロングス(Ti.の子)、アウグル(鳥卜官)のP.アエリウス・パエトゥス、およびTi.センプロニウス・グラックス、キュリオ・マクシムス(最長老祭司)のC.マミリウス・アテッルス、ポンティフェクスのM.センプロニウス・トゥディタヌスである。
pontifices suffecti sunt C. Sulpicius Galba in locum Tuditani.
トゥディタヌスの後任としてC.スルピキウス・ガルバがポンティフェクスに補充された。
§41.21.9augures suffecti sunt in Gracchi locum T. Veturius Gracchus Sempronianus, in P. Aeli Q. Aelius Paetus.
アウグルとしては、グラックスの後任にT.ウェトゥリウス・グラックス・センプロニアヌスが、P.アエリウスの後任にQ.アエリウス・パエトゥスが補充された。
decemvir sacrorum C. Sempronius Longus, curio maximus C. Scribonius Curio sufficitur.
祭儀十人官にはC.センプロニウス・ロングスが、キュリオ・マクシムスにはC.スクリボニウス・クリオが補充される。
§41.21.10cum pestilentiae finis non fieret, senatus decrevit, uti decemviri libros Sibyllinos adirent.
疫病が終息しなかったため、元老院は十人官たちがシビュラの書を参照することを決議した。
§41.21.11ex decreto eorum diem unum supplicatio fuit, et Q. Marcio Philippo verba praeeunte populus in foro votum concepit, si morbus pestilentiaque ex agro Romano emota esset, biduum ferias ac supplicationem se habiturum.
彼らの決議に基づき、1日間の祈願式が行われ、Q.マルキウス・フィリッピュスが誓願の言葉を先導するなかで、民衆はフォルムにおいて誓願を立てた。 もし病気と疫病がローマの領土から取り除かれるなら、彼らは2日間の祝祭と祈願式を行うというものであった。
§41.21.12in Veienti agro biceps natus puer, et Sinuessae unimanus, et Auximi puella cum dentibus, et arcus interdiu sereno caelo super aedem Saturni in foro Romano intentus, §41.21.13et tres simul soles effulserunt, et faces eadem nocte plures per caelum lapsae sunt, et Lanuvini Caeritesque anguem in oppido suo iubatum, aureis maculis sparsum, apparuisse adfirmabant, et in agro Campano bovem locutum esse satis constabat.
ウェイイの領地で頭が2つある男児が、シヌエッサで片手の男児が、アウクシムムで歯の生えた女児が生まれ、ローマ・フォルムのサトゥルヌス神殿の上に、昼間、晴れ渡った空に虹が架かり、同時に3つの太陽が輝き、同じ夜に複数の流星が空を滑り落ち、ラヌウィウムとカエレの人々は、自分たちの町に金色の斑点が散りばめられた、たてがみのある蛇が現れたと言い張り、カンパニアの領地で牛が口をきいたことは十分に明白であった。