Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §40.49.1-40.49.7

アルケの降伏と小王トゥッルスの臣従

1552 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

グラックスはケルティベリアを蹂躙し多数の都市を降伏させた後、再びアルケを包囲して降伏に至らしめた。強大な小王トゥッルスは、グラックスに助命とローマ軍への従軍を願い出て忠実な同盟者となった。

§40.49.1ab hoc proelio Gracchus duxit ad depopulandam Celtiberiam legiones.
この戦闘の後、グラックスはケルティベリアを略奪するために軍団を率いた。
et cum ferret passim cuncta atque ageret, populique alii voluntate alii metu iugum acciperent, centum tria oppida intra paucos dies in deditionem accepit, praeda potitus ingenti est.
そして彼が至る所で略奪し尽くし、諸部族が、ある者は自発的に、ある者は恐怖から服従を受け入れると、数日のうちに103の都市を降伏させ、膨大な戦利品を手に入れた。
convertit inde agmen retro, §40.49.2unde venerat, ad Alcen, atque eam urbem oppugnare institit.
そこから彼は、自分がやって来た場所であるアルケへと軍列を戻し、その都市の攻撃に取りかかった。
§40.49.3oppidani primum impetum hostium sustinuerunt;
市民たちは最初、敵の猛攻を耐え忍んだ。
deinde cum iam non armis modo sed etiam operibus oppugnarentur, diffisi praesidio urbis in arcem universi concesserunt: postremo
しかし、やがて武器だけでなく包囲用の攻城兵器によっても攻撃されるようになると、都市の守備力に希望を失い、全員が城砦へと退却した。
§40.49.4et inde praemissis oratoribus in dicionem se suaque omnia Romanis permiserunt.
最後に、そこからも使節を派遣し、自分たち自身とすべての所有物をローマ人の支配に委ねた。
magna inde praeda facta est.
そこから多大な戦利品が得られた。
multi captivi nobiles in potestatem venerunt, inter quos et Thurri filii duo et filia.
多くの高貴な捕虜が手に入り、その中にはトゥッルスの二人の息子と一人の娘も含まれていた。
§40.49.5regulus hic earum gentium erat, longe potentissimus omnium Hispanorum.
この男はそれらの部族の小王であり、すべてのヒスパニア人の中で群を抜いて最も強力であった。
audita suorum clade, missis qui fidem venienti in castra ad Gracchum peterent, venit.
味方の惨敗を聞くと、グラックスの陣営に赴く自身の安全を求める使者を送ったうえで、自らやって来た。
et primum quaesivit ab eo, liceretne sibi ac suis vivere.
そしてまず、彼自身と配下の者たちが生き長らえることが許されるかどうかを尋ねた。
§40.49.6cum praetor victurum respondisset, quaesivit iterum, si cum Romanis militare liceret.
プラエトルが、命は助かるだろうと答えると、彼は再び、ローマ軍とともに従軍することが許されるかどうかを尋ねた。
§40.49.7id quoque Graccho permittente, “sequar” inquit “vos adversus veteres socios meos, quoniam illos ad me propiunt suspicere.
グラックスがこれも許可すると、彼は「私はかつての同盟者たちに対して、あなた方に従いましょう。 なぜなら彼らが私を疑うようになっているからです」と言った。
” secutus est inde Romanos, fortique ac fideli opera multis locis rem Romanam adiuvit.
そこから彼はローマ人に従い、多くの場所で勇敢かつ忠実な働きによってローマの事業を助けた。

語釈・文法注

  1. 40.49.1ferret passim cuncta atque ageret — ferre et agere は、動産を「持ち去り(ferre)」、家畜を「駆り立てる(agere)」ことから、「四方八方を略奪する」を意味するラテン語の慣用的な表現。
  2. 40.49.3diffisi praesidio — 半異動動詞 diffido(不信を抱く、絶望する)の完了分詞 diffisi が与格の praesidio を支配しており、ここでは因果関係(「~に絶望して、~を信じられなくなって」)を表す分詞構文として機能している。
  3. 40.49.5missis qui fidem venienti in castra ad Gracchum peterent — missis の後に目的語となる代名詞や名詞(iis や nuntiis 等)が省略された独立奪格構文。続く qui... peterent は目的を表す接続法関係節。現在分詞与格 venienti(主格形 veniens)は、省略された代名詞 sibi(トゥッルス自身)を修飾し、彼がグラックスの陣営に赴く際の身の安全(fides)を求めていることを示す。
  4. 40.49.6victurum — 対格の主語 eum(彼が、すなわちトゥッルスが)が省略された未来不定詞 victurum [esse] で、伝達動詞 respondisset に導かれる間接話法(対格不定詞構文)。
  5. 40.49.7quoniam illos ad me propiunt suspicere — 写本による異読が多い難解な箇所。propiunt(一部の校訂本では piget「不快に思う」等の誤写とされる)と suspicere(「疑う、不審に思う」)から、文脈上「彼ら(かつての同盟者たち)が私に疑いの目を向け始めているため」とする解釈を採用している。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §40.49.1-40.49.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:40.49.1-40.49.7

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。