Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §40.34.1-40.34.14

アクイレイアの創建とパウルスの凱旋式

1537 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

その年のローマにおける植民市アクイレイアの建設、複数の神殿の奉献、パウルスのリグリア人に対する凱旋式、およびコルシカ、サルディニア、カルタゴを巡る情勢を記録している。

§40.34.1haec in citeriore Hispania eo anno gesta.
その年、近ヒスパニアではこれらのことが行われた。
in ulteriore Manlius praetor secunda aliquot proelia cum Lusitanis fecit.
遠ヒスパニアでは、プラエトルのマンリウスがルシタニア人に対して数回の有利な戦闘を行った。
§40.34.2Aquileia colonia Latina eodem anno in agrum Gallorum est deducta.
同じ年、ラテン植民市アクイレイアがガリア人の領土に建設された。
tria milia peditum quinquagena iugera, centuriones centena, centena quadragena equites acceperunt.
三千人の歩兵がそれぞれ五十ユゲルムを、百人隊長たちがそれぞれ百ユゲルムを、騎兵たちがそれぞれ百四十ユゲルムを受け取った。
§40.34.3tresviri deduxerunt P. Cornelius Scipio Nasica C. Flaminius L. Manlius Acidinus.
植民市創建三人委員として、プブリウス・コルネリウス・スキピオ・ナシカ、ガイウス・フラミニウス、ルキウス・マンリウス・アシディヌスが彼らを導いた。
§40.34.4aedes duae eo anno dedicatae sunt, una Veneris Erycinae ad portam Collinam: dedicavit L. Porcius L. f. Licinus duumvir, vota erat a consule L. Porcio Ligustino bello, altera in foro holitorio Pietatis.
その年に二つの神殿が奉献された。 一つはコリナ門のそばのエリュクスのウェヌスの神殿であり、二人委員のルキウス・ポルキウス・リキヌス(ルキウスの子)がこれを奉献した。 これは、執政官ルキウス・ポルキウスによってリグリア戦争の際に誓願されていたものである。 もう一つは、野菜市場にあるピエタス(慈愛)の神殿である。
§40.34.5eam aedem dedicavit M’. Acilius Glabrio duumvir; statuamque auratam, quae prima omnium in Italia est statuta aurata, patris Glabrionis posuit.
この神殿を二人委員のマニウス・アキリウス・グラブリオが奉献し、イタリアで立てられたすべての金色の像の中で最初のものである、父グラブリオの金色の像を設置した。
§40.34.6is erat, qui ipse eam aedem voverat, quo die cum rege Antiocho ad Thermopylas depugnasset, locaveratque idem ex senatus consulto.
彼こそは、テルモピュライでアンティオコス王と決戦を行ったその日に、自らこの神殿を誓願した人物であり、元老院議決に基づいて同じく彼がその建設を契約したのであった。
per eosdem dies, §40.34.7quibus aedes hae dedicatae sunt, L. Aemilius Paulus proconsul ex Liguribus Ingaunis triumphavit.
同じ頃、これらの神殿が奉献されたその数日間に、プロコンスルのルキウス・アエミリウス・パウルスがインガウニ・リグリア人に対する凱旋式を挙行した。
§40.34.8transtulit coronas aureas quinque et viginti, nec praeterea quicquam auri argentique in eo triumpho latum.
彼は二十五個の黄金の冠を運び入れたが、それ以外には金や銀は一切その凱旋式で運ばれなかった。
captivi multi principes Ligurum ante currum ducti.
多くのリグリア人の首領たちが捕虜として戦車の前を引かれて歩いた。
aeris trecenos militibus divisit.
彼は兵士たちにそれぞれ青銅貨三百アスを分配した。
§40.34.9auxerunt eius triumphi famam legati Ligurum pacem perpetuam orantes: ita in animum induxisse Ligurum gentem, nulla umquam arma nisi imperata a populo Romano sumere.
恒久的な和平を求めるリグリア人の使節たちが、その凱旋式の評判をさらに高めた。 彼らは、リグリアの民はローマ民衆から命じられた場合を除き、二度と武器を取らないことを心に決めている、と述べた。
§40.34.10responsum a Q. Fabio praetore est Liguribus iussu senatus orationem eam non novam Liguribus esse: mens vero ut nova et orationi conveniens esset, ipsorum id plurimum referre.
元老院の命令により、プラエトルのクィントゥス・ファビウスからリグリア人たちに対し、その言葉はリグリア人にとって目新しいものではない、と回答がなされた。 しかし、心が本当に新しく、その言葉にふさわしいものとなることは、彼ら自身にとって極めて重要なことである、とされた。
§40.34.11ad consules irent, et, quae ab iis imperata essent, facerent.
彼らは執政官たちのもとへ行き、彼らから命じられたことを行うべきである、とされた。
nulli alii quam consulibus senatum crediturum esse sincera fide in pace Ligures esse.
元老院は、リグリア人が真実の誠意をもって和平のうちにあるということを、執政官たち以外のいかなる者にも信じることはないであろう、とのことだった。
§40.34.12pax in Liguribus fuit.
リグリア人の間には和平が保たれた。
in Corsica pugnatum cum Corsis: ad duo milia eorum M. Pinarius praetor in acie occidit.
コルシカ島ではコルシカ人との間で戦闘が行われ、プラエトルのマルクス・ピナリウスは実戦で彼らのうち約二千人を殺害した。
qua clade compulsi obsides dederunt et cerae centum milia pondo.
この敗北に追い詰められて、彼らは人質と、十万ポンドの蝋を差し出した。
inde in Sardiniam exercitus ductus, §40.34.13et cum Iliensibus, gente ne nunc quidem omni parte pacata, secunda proelia facta.
そこから軍隊はサルディニア島へと導かれ、そして、現在でさえあらゆる部分において完全には服従していない部族であるイリエンシス人との間で、有利な戦闘が行われた。
§40.34.14Carthaginiensibus eodem anno centum obsides redditi, pacemque iis populus Romanus non ab se tantum sed ab rege etiam Masinissa praestitit, qui cum praesidio armato agrum, qui in controversia erat, obtinebat.
同じ年に、カルタゴ人たちに百人の人質が返還された。 そしてローマ民衆は、彼らに対し、自身からだけでなく、マシニッサ王からも平和を保証した。 マシニッサ王は、武装した守備隊を率いて、紛争の対象となっていた土地を占有していたのである。

語釈・文法注

  1. 40.34.2quinquagena iugera, centuriones centena, centena quadragena equites — 配分数詞 `quinquagena`(各50)、`centena`(各100)、`centena quadragena`(各140)は、動詞 `acceperunt` の目的語となる対格中性複数名詞 `iugera`(ユゲルム、面積の単位)を修飾している。
  2. 40.34.4Ligustino bello — 「リグリア戦争の際に」を意味する、時を示す奪格。形容詞 `Ligustinus` は名詞 `bello` を修飾し、リグリア人との戦争を指している。
  3. 40.34.5quae prima omnium in Italia est statuta aurata — 主格の形容詞 `prima` は述語的に働き、「最初に〜されたもの」を意味する。`omnium`(すべての中で)は部分属格である。`aurata`(金色の)が `statuta [est]`(立てられた)と組み合わさり、「イタリアに立てられたすべてのものの中で、最初の金色の像として立てられた」という関係を表す。
  4. 40.34.9in animum induxisse — `in animum inducere` は「心に決める、決意する」という慣用表現。間接話法の主節の動詞として完了不定詞 active `induxisse` が使われており、その対格の主語は `Ligurum gentem` である。続く `sumere` は `induxisse` の目的語となる不定詞である。
  5. 40.34.10mens vero ut nova et orationi conveniens esset, ipsorum id plurimum referre — 非人称動詞 `referre`(重要である)の構文。関心のある人(彼ら自身)は三人称の属格 `ipsorum`(彼ら自身の)で表され、重要性の程度は副詞 `plurimum`、重要である内容は主語となる `ut` 節(`mens ... esset`)で表されている。`id` はこの `ut` 節を同格的に先取りする中性代名詞である。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §40.34.1-40.34.14. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:40.34.1-40.34.14

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。